ページ3:

4. Parathyroid gland หลัง Thyroid gland, 2 คู่ (4 ต่อม) ประกอบด้วยเซลล์ 2 ชนิด
ที่ไตปี
- Chief(principal) cell : สร้างฮอร์โมน parathyroid hormone (PTH) หรือ parathormone,
**เพิ่มระดับ Ca+ ในเลือด ;การสลายของ bone ปี, การดูดกลับ Ca+
- Oxyphilcell : ขนาดใหญ่, จน.น้อย, หน้าที่ไม่ทราบแน่ชัด
5. Pancreas (Islets of Langerhans)
Falciform ligament
Diaphragm
Right lobe of liver
Coronary ligament
Left lobe of liver
Right hepatic
duct
Gallbladder
Neck
Cystic duct+
Body
Fundus
Left hepatic duct
Common hepatic duct
Round ligament
bile duct
Common bile duct
Hepatopancreatic
ampulla (ampulla
of Vater)
Mucosa
of duodenum
Pancreatic duct
(duct of Wirsung)
Collagen
Islet of Langerhans
Duodenum
Accessory duct-
(duct of Santorini)
Hepatopancreatic
ampulla (ampulla
of Vater)
(a) Anterior view
- Body
Pancreatic duct
(duct of Wirsung)
Head
Jejunum
Mailor
duodenal
papilla
รูปที่12 ตำแหน่งของตับอ่อน
สามารถแยกเซลล์ของแลงเกอร์ฮานออกได้ 4 ชนิด
Sphincter of the hepatopancreatic
ampulla sphincter of Odd
(b) Details of hepatopancreatic ampulla
1. Alpha cell : สร้างฮอร์โมน glucagon/ glucagon-secreting cells
2. Beta cell พบมากที่สุด สร้าง insulin/ insulin-scereting cells
3. Delta cell : พบน้อย สร้าง somatostatin มีฤทธิ์ต้านฤทธิ์ของ GH
4. F-cell: พบน้อยสร้าง pancreatic polypeptide ต้านการทำงาน
ของตับอ่อนส่วนที่เป็น exocrine gland
ฮอร์โมนจาก islets of Langerhans คือ insulin และ glucagon
Vascular stroma
Interlobular duct
**islet of langerhans สร้าง insulin ไม่ได้และไม่เพียงพอ
ภาวะน้ำตาลในเลือด , น้ำตาลถูกขับออกมามาก
=โรคเบาหวาน(diabetes mellitus)
(Insulin ทำหน้าที่ควบคุมการเผาผลาญคาร์โบไฮเดรทโดยตรง, นำกลูโคสเข้ากล้ามเนื้อ
ระดับน้ำตาลในเลือด D
2.Glucagon กระตุ้นการสลาย glycogen ในตับ—>ระดับน้ำตาลในเลือด
3.Somatostatin พบใน hypothalamus ต้านการออกฤทธิ์ของ GH
6. Adrenal glands
1. Adrenal cortex ประกอบด้วย 3 ส่วน จากด้านนอกเข้ามาด้านใน ได้แก่
1.1 Zona glomerulosa สร้าง mineralocorticoid hormones ได้แก่ aldosterone และ deoxycorticosterone
1.2 Zona fasciculata อยู่ตรงกลางเป็นชั้นที่มีบริเวณกว้างที่สุดของส่วน adrenal cortex
ผลิตฮอร์โมน glucocorticoid ได้แก่ cortisol และ corticosterone
1.3 Zona reticularis ทำหน้าที่ผลิต sex hormone จำนวนเล็กน้อย ฮอร์โมนเพศส่วนใหญ่ผลิตจากรังไข่และอัณฑะ,
เก็บสะสม glucocorticoid ที่ผลิตจากชั้น zona fasiculata
__**ความผิดปกติ : zona reticularis ผลิตฮอร์โมนเพศ,หลั่งฮอร์โมนมากกว่าปกติ ทำให้เกิดภาวะ musculinization คือมี
ขนงอกตามตัวมากมาย ในหญิงจะมีหนวดเคราและขนขึ้นตามตัว
2. Adrenal medulla ประกอบด้วย chromaffin cells, จะสร้าง epinephrine (adrenaline) และ nor-epinephrine
(nor-adrenaline) ; ganglion cells เป็นเซลล์ประสาท sympathetic ** ภาวะการหลั่งฮอร์โมนมากกว่าปกติจากเนื้องอก
ของ chromaffin cell เรียกว่า pheochromocytoma

ページ4:

หน้าที่ของฮอร์โมนจากต่อมหมวกไต
Adrenal Cortex(ต่อมหมวกไตชั้นนอก)
1. Aldosterone/Mineralocorticoids : ควบคุมการดูดกลับน้ำและ Na+ เข้าสู่หลอดเลือดและขับ K+,
2. Cortisol/Glucocorticoid : ควบคุมการเผาผลาญคาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมัน ·
ต้านการอักเสบ *หลั่งออกมามากในสภาวะเครียด
—>ระดบนาตาล
Hyperaldosteronism : ส่วน zona glomerulosa มีการหลั่งฮอร์โมน aldosterone มากผิดปกติ มาจาก
เนื้องอก, ทำให้มีอาการคั่งของโซเดียมและน้ำ—> อาการบวม
*
-Glucocorticoid มากขึ้น —> > อาการคูชชิง(Cushing's syndrome), Moon Face, เกิด buffalo hump
-Addison's Disease เกิดจากต่อมหมวกไตชั้นนอกถูกทำลาย—> Cortisol & Aldosterone D
Adrenal Medulla (ต่อมหมวกไตชั้นใน) ประกอบด้วย 2 ชนิด
2 Epinephrine/Adrenaline : หล่
หลั่งออกมาเมื่อเกิดภาวะฉุกเฉินหรือมีอันตราย
e.g. หนีไฟไหม้
2 Noradrenaline: มีผลต่อหดตัวของเส้นเลือด Artery —>ค.ดันเลือดสูง, เพิ่มอัตราการเต้นของหัวใจ
* ฉีดให้ผู้ป่วยความดัน …, กำลัง Dearth
7.Thymus gland
* ในผู้ใหญ่ มีขนาดเล็กมาก มองเห็นไม่ชัดเจน **เห็นชัดเจนในเด็ก
R-Lung
Thymus
Heart
L-Lung
Thymus, young
H&E
capsule
cortex
Cortex เข็ม
Medulla จาง
connective tissue
trabeculae
medulla
>> ประกอบด้วย fibrous connective tissue และไขมัน,สร้างฮอร์โมนไทโมซิน (thymosin),
กระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดขาว T-lymphocyte
8. Gonads
- รังไข่ให้ฮอร์โมนเพศหญิง ได้แก่ เอสโทรเจน (estrogen) และ
โพรเจสเทอโรน(progesterone) เอสโทรเจน ผลิตโดย theca interna cells
Placenta
Nutrients and
oxygen to baby
Viaste and carton
dioxide from baby
Maternal
Chonoric vill
Umbilical
vessels
จัดเป็นต่อมไร้ท่อชั่วคราวในระหว่างตั้งครรภ์ ผลิต human chorionic gonadotropins (HCG) มีหน้าที่กระตุ้น
corpus luteum of pregnancy ให้คงผลิตโพรเจสเทอโรนต่อไปอีกสามเดือน จนกว่ารกจะผลิตฮอร์โมนนี้ได้เอง
-
- อัณฑะนอกจากจะทำหน้าที่สร้างตัวอสุจิ(sperm) เป็นเซลล์สืบพันธุ์เพศชาย มี interstitial cells เรียกว่า
Leydig's cells ผลิตฮอร์โมนเพศชาย (เทสโทสเตอโรน)

ページ5:

Reproduction
ระบบสืบพันธุ์เพศหญิง
1. Ovaries
2. Uterine tubes
3. Uterus, cervix
4. Vagina
5. External genitalia
6. Breasts
æ Ovary (รังไข่)
- ทำหน้าที่สร้างไข่ (oogenesis)
- สร้างฮอร์โมนเพศหญิง (Estrogen, Progesterone)
แบ่งเป็น 2 ส่วน
1.Medulla
2.Cortex : บรรจุ Ovarian follicles ที่กำลังเจริญเติบโตในระยะต่างๆ
Ovarian cortex
Fallopian
ligament
bread agaret
เมื่อไม่มีการตั้งครรภ์
สร้าง Estrogen และ Progesterone เพื่อยับยั้งการ
ตกไข่อีก กระตุ้นให้ผนังมดลูกหนาตัวและเตรียมเต้า
นมให้เป็นอาหารทารก
การทำงานของรังไข่
Hypothalamus
Luteinizing-hormone releasing hormone
(LHRH)
LH >> ovulation
overian cycle หยุดเมื่อ
มีก.ตั้งครรภ์ และหยุดเมื่อ
อายุ 45-52 ปี
Ovaries
Pituitary
FSH
Progesterone
Estrogen
Phases
Chromosomes
No.
Type of
Germ Cells
Type of
Division
MULTIPLICATION
46
PHASE
OOGONIUM
(2N)
Mitosis
0
GROWTH
PHASE
46
PRIMARY
OOCYTE
(2N)
MATURATION
PHASE
46
Meiosis I
- ont, pituitary
gland
-gonadotrophic
hormone
(FSH) >> Follicle » mature follicle
↓
estrogen & Progesterone
Endometrium
Body
hormones
pituitary
hormones
Uterine
Ovarian
cycle
Menses
Blood clot
Stromal medulla
Preovulatory
follicle
(Graafian follicle)
ไข่พร้อมตก
Growing follicle
Ovulation
Corpus luteum
Corpus albicans
37 C
36° C
Estradiol
Luteinizing hormone (LH)
Follicle-stimulating
hormone (FSH)
- Progesterone
Menses
ADDITIONAL
OOGONIA
(2N)
Stages of
Oogenesis.
Multiplication takes
place in ovaries of
female foetus
(unborn female body)
Occurs each month-
in ovary of female.
after puberty
0 days
Follicular phase -
Luteal phase
14 days
Ovulation
28 days
**เพิ่มเติม**
กินยาคุมจะไม่เกิดเหตุการณ์ใด = ไม่มีการตกไข่
กินแบบ 1 hormone (Progesterone) =จะไม่มีประจำเดือน
กินแบบ 2 hormone =ยังมีประจำเดือนอยู่
23
FIRST
POLAR BODY
(N)
0
SECONDARY
OOCYTE (N)
SPERM (N)
Ovulation
Fertilization
Meiosis II
SECOND
23
POLAR
BODIES
MATURE
OVUM
(N)
(N) (ALL DEGENERATE)
MALE PRONUCLEUS
Occurs as a result
of fertilization.
FEMALE PRONUCLEUS
Nuclei Fuse
ไม่สามารถสืบพันธุ์ได้
Stages in oogenesis.
ZYGOTE (2N)

ページ6:

Ovulation(ก.ตกไข่)
HORMONE LEVEL
LH
FSH
ESTROGEN
PROGESTERONE
FOLLICULAR DEVELOPMENT
ont. pituitary
, secrete
LH (Luteinzing hor)
Graafian follicle
: pour
โดยปกติมีเพียง Follicleเดียวเท่านั้น ที่ตกไข่ได้
ที่เหลือจะสลายไป **เว้นแต่ได้รับยากระตุ้น
การตกไข่หรือกรรมพันธุ์แฝด จะสามารถตกไข่ได้
มากว่าครั้งละใบ
DAY OF CYCLE
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.11.12.13.14.15. 16.17.18.19.20.21.2223.242526.2728.
FOLLICULAR
PHASE
OVULATORY
PHASE
LUTEAL
PHASE
ท่อนำไข่ Uterine Tube
Secondary oocyte
Ovulation
เกิดการตั้งครรภ์นอกมดลูก
ไข่เดินทางจาก fimbriae >> infumdibulum >> ampulla
>> isthmus >> uterine cavity ใช้เวลา 4-7 วัน
ก่อนําไข่
ดู และติดท่อ าใ
Ampulla
เหมาะกับการ
ปฏิสนธิ
Isthmus
รังไข่
มดลูก
Intramural portion
Posterior
wall of
uterus
Oblastocyst
Endometrium
Implantation
Fertilisation
Ovary
Myometrium
Secondary
oocyte
Infundibulum
83
s Uterus(มดลูก)
เป็นที่อยู่ของตัวอ่อนที่เจริญเติบโตให้ทารก
แบ่งออกเป็น
uterine (fallopian) tube
ampulla
Ovarian
medulla
ovary
ovarian
cortex
©2012 Encyclopaedia Britannica, Inc.
isthmus
4.
endometrium
myometrium
cervix-
intra-
mural
(1.)
(3)
fundus
vagina
suspensory ligament of ovary
ligament of ovary
2.
body of uterus
2 Cervix(ปากมดลูก)
>>
mesovarium
mesosalpinx
mesometrium
round ligament of uterus
uterosacral ligament
> บุด้วย mucous-secretory columnar
internal os เปิดเข้า uterine cavity
external os เปิดเข้า vagina
fimbriae
broad
-ligament
of uterus
ผนังมดลูก แบ่งออกเป็น 3 ชนิด คือ
1. ENDOMETRIUM :บุด้วย simple columnar epithelium แบ่งย่อย 2
ชัน คือ functional layer และ basal layer ; Functional layer แบ่ง
ออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่
- Follicular (proliferative) phase
- Luteal (secretory) phase
- Menstrual phase มีการลอกหลุด ของ functional layer เป็น
ประจำเดือน(menstruation) basal layer ยังคงเหลือ
2. MYOMETRIUM ปกด.กล้ามเนื้อเรียบ 3 ชั้น ได้แก่ inner และ
3
outer longitudinal, middle circular ในระยะตั้งครรภ์จะหนาขึ้น
และเพิ่มขนาด( hypertrophy)
3. SEROSA เป็นชั้น adventitia คลุมด้วย serous membrane
เป็นชั้นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่อยู่ชั้นนอกสุดที่ปกคลุมอวัยวะ
เยื่อบุที่ cervix ต่อกับ externa los
เปลี่ยนจาก columna เป็น squamous ทันทีทำให้เกิดพยาธิสภาพได้ง่ายเช่นมะเร็ง อาจมี
สาเหตุจากการติดเชื้อเรื้อรังหรือการเสียดสีที่เกิดบ่อยครั้ง

ページ7:

รอบประจำเดือน (Menstrual cycle)
โดยปกติผู้หญิงเริ่มมีประจำเดือนเมื่ออายุประมาณ 12-15 ปี
ต่อเนื่องไปจน 45-52 ปี
โดยทั่วไป 1 รอบประจำเดือนใช้เวลาเฉลี่ย 28 วัน แบ่งเป็น 3 ระยะดังนี้
1.menstrual phase : วันที่ 1-4 วันแรก ไข่ไม่ได้รับการปฏิสนธิ
Corpus luteum—> Corpus albican ;Estrogen and Progesterone D
Endometrium หลุดลอกออกมาเป็นประจำเดือน
** แต่หากมีการฝังตัวของไข่ จะเกิดรก ซึ่งรกจะหลั่งฮอร์โมน HCG ที่ยืดอายุของ
Corpus luteum และทําให้ไม่เกิดรอบเดือนต่อไป
2.proliferative phase :วันที่ 5-14; FSH and LH
Anterior
Ovarian
pituitary
Uterine
-->ก.ตกไข่
0 days
3.secretory phase :หลังตกไข่ Endometrium หนาขึ้น
Progesterone ยับยั้งการหดตัวของ Myometrium (รบกวนการฝังตัวของตัวอ่อน)
Vagina (ช่องคลอด)
1.เป็นบริเวณที่สะสม semen
2.เป็นทางออกของเลือดประจำเดือน
3.เป็นทางเข้าของ penis ในขณะร่วมเพศ
4.เป็นทางออกของทารกในระยะคลอดบุตร
ผนังของช่องคลอด มี 3 ชั้น ได้แก่
Ampulla
Fallopian
tube
Infundiulum
Fimbriae-
Uterus
(i) Mucosa บุด้วย stratified squamous (moist type) พบ rugge
(ii) Submucosa บรรจุหลอดเลือดจำนวนมาก
(iii) Muscularis ใกล้กับ external os มี skeletal muscle sphincter
(iv) Adventitia เป็นชั้นเนื้อประสาน
คุณสมบัติ - ช่องคลอดจะแคบ
- ภายในช่องคลอดไม่มีต่อม แต่เป็นกรด
- รูเปิดของช่องคลอด (มี(hymen)ปิดกั้นบางส่วน)
External genital organs
-เยื่อพรหมจรรย์
1. หัวหน่าว (mons pubis) พบไขมัน ซึ่งปกคลุม symphysis
pubis, pubic hair
2.แคมใหญ่(labia majora)บรรจุไขมัน ต่อมไขมัน กล้ามเนื้อเรียบ
และระบบประสาท
ต่อมเหงื่อดัดแปลง
3. แคมเล็ก( labia minora ) ลักษณะเหมือนแคมใหญ่แต่ไม่มีขน ช่อง
ว่างระหว่างแคมเล็ก คือ vestibule
4. ปุ่มกระสัน (clitoris) เป็น erectile organ พบปลายประสาท
มากมาย และ corpus carvernosum 2 แท่ง
5. greater vestibular gland หรือ bartholin's glands สร้างเมือก
ช่วยหล่อลื่นขณะร่วมเพศ
6.perineum(ฝีเย็บ) เป็นบริเวณที่ใช้กรีดช่องคลอดเพื่อช่วยคลอด
Mons pubis
Clitoris
Labia Majora
Urethra
Labia Minora
Menses
Estradiol-
Luteinizing hormone (LH)
Follicle-stimulating
hormone (FSH)
Progesterone
Follicular phase
Luteal phase
14 days
Ovulation
28 days
Menses
Endometrium
Ovary with Follicles
Corpus luteum
Ovarian ligament
Broadligament
Cervix
Myometrium
Perimetrium
Fornix
(A-spot)-
Vagina—
G-spot
Rib
Adipose tissue
Intercostal
muscles
Alveolar
gland,
-Lobe
Pectoralis
major
Pectoralis
minor
Deep fascia
hubules
-Lobutle
Internal os
External os
Latiferous
duct
-Ampulla
Mammary
duct
Ampulla
-Nipple
-Areola
Mammary duct
-Secondary
tubules
เต้านม ( breasts or mammary gland )
2 มี 1 คู่ บน pectoralis major และ pectoralis minor
23
2 เป็น modified sweat gland ต่อมเจริญเป็น
ทอมีหลายแขนงตอนปลายขยายออกเป็นถุง
compound tubulo-alveolar gland
23
ระยะตั้งครรภ์ และให้นมบตุร เป็น active stage
จะผลิตน้ำนม >>
lactiferous duct or alveolar duct >> ampullar >>nipple
* * * *
0
ผิวหนังบริเวณที่ล้อมรอ
มรอบหัวนมมีสีคล้ำ เรียกว่า
areolar พบต่อมเหงื่อและต่อมไขมัน
๐ ขนาดของเต้านมแตกต่างกัน เกิดจากจำนวนไขมันที่สะสม
ส่วนต่อมนํ้านมมีจำนวนใกล้เคียงกัน
Hymen-
Opening of the vagina-
Fourchette-
ตัดเพือเพิ่มฟท.