ページ3:

(๓) สินค้าและบริการ( Goods and Services )
สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ
เศรษฐทรัพย์
สินค้าและบริการ
ทรัพย์เสรี
3
สินค้าเอกชน
สินค้าสาธารณะ
เศรษฐทรัพย์ คือ สินค้าที่มีราคามีต้นทุน แบ่งออกได้อีก 2 ประเภทย่อย คือ
สินค้าเอกชน (ซื้อมาแล้วสามารถเป็นเจ้าของเองได้) Ex.อาหาร รถยนต์ บ้าน
สินค้าสาธารณะ (สินค้าที่ต้องใช้ร่วมกัน) Ex.การป้องกันประเทศ รายการปกติทางโทรทัศน์
ทรัพย์เสรี คือ สินค้าที่ไม่มีต้นทุน จึงไม่มีราคาที่ต้องจ่าย Ex. แสงแดด น้ำฝน อากาศ
(แต่สินค้าประเภทนี้สามารถเปลี่ยนสถานะได้ เช่น Oxygen นำไปอัดกระป๋อง)
(๔) ประวัติของวิชาเศรษฐศาสตร์
สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 สำนัก
1.สำนักคลาสสิก เชื่อมั่นในระบบทุนนิยม มีกลไกราคาที่ปรับตัว และ ระบบเศรษฐกิจที่มองไม่เห็น
บิดาของเศรษฐศาสตร์ มีชื่อว่า อดัม สมิท เชื่อว่า กลไกราคาทำหน้าที่เป็นมอที่มองไม่เห็น จนเชื่อว่าราคาจะ
กลับมาสมดุลได้ด้วยตนเอง และมองวาสรัฐไม่จำเป็นต้องมาแทรกแซงในระบบเศรษฐกิจ จนทำให้เกิด
เศรษฐกิจโลกตกต่ำ
2.สำนักเคนส์ ได้มีความคิดว่ารัฐบาลควรเข้ามาแทรกแซงระบบเศรษฐกิจผ่านการใช้นโยบายการเงินและระบบ
การคลัง และเคนส์ได้แบ่งเศรษฐศาสตร์ เป็น 2 อย่างคือ เศรษฐศาสตร์จุลภาค เศรษฐศาสตร์มหาภาค
ต่อมาได้มีการปรับแนวคิดอีกทั้ง 2 สำนัก
1.สำนักนีโอคลาสสิก วิจารณ์แนวคิดนโยบายของเคนส์ขณะที่มีปัญหาเงินเฟ้อและมีการว่างงาน โดย
เศรษฐศาสตร์สำนักนี้เน้นความเชื่อในระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ4:

4
2.สำนักเคนส์ใหม่ ปรับปรุงทฤษฎีสำนักเดิมให้ดีขึ้น โดยจะเน้นไปที่พื้นฐานทางเศรษฐศาสตร์จุลภาคของราคา
และค่าจ้างปรับตัวอย่างเสรีไม่ได้
(๕) เศรษฐศาสตร์วิเคราะห์และเศรษฐศาสตร์นโยบาย
เศรษฐศาสตร์วิเคราะห์ เป็น การบอกสิ่งที่เกิดขึ้น เพื่อให้เข้าใจปรากฏการณ์ทางเศรษฐกิจ โดยวิเคราะห์ สิ่งที่
เป็นใน อดีต ปัจจุบัน และคาดว่าจะเกิดในอนาคต
เศรษฐศาสตร์นโยบาย เป็น การให้ข้อเสนอแนะเพื่อแก้ปัญหาเศรษฐกิจ
Ex. มีนักศึกษากำลังสนทนาเกี่ยวกับค่าแรงขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนด เมย์กล่าวว่า การขึ้นค่าแรงขั้นต่ำทำให้เกิด
การว่างงาน และ มุกได้กล่าวต่อว่า ภาครัฐควรปรับขึ้นค่าแรงขั้นต่ำ
เศรษฐศาสตร์วิเคราะห์
เพราะเหตุใด
เศรษฐศาสตร์นโยบาย
( 5 ) กิจกรรมทางเศรษฐกิจและกระแสการหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจ
คือ การดำเนินกิจกรรมต่างๆ ได้แก่ การผลิต การบริโภค และการแลกเปลี่ยน
ผู้บริโภค
ผู้ผลิต
เจ้าของปัจจัยการผลิต
( ให้เขียนเป้าหมายสูงสุดของแต่ละหน่วยเศรษฐกิจ )
สามเหลี่ยมภาคเศรษฐกิจ
รัฐบาล
วิศรุต

ページ5:

กระแสหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจ สามารถแบ่งย่อยได้หลากหลายแบบ
1.ระบบเศรษฐกิจที่มีการแลกเปลี่ยนโดยตรง
ภาคครัวเรือน
ภาคธุรกิจ
2.ระบบเศรษฐกิจแบบใช้เงินเป็นสื่อกลาง (วงใน = กระแสของวัตถุ/วงนอก = กระแสของเงิน)
=
ภาคครัวเรือน
3.ระบบเศรษฐกิจแบบใช้เงินเป็นสื่อกลางและมีรัฐบาลมาเกี่ยวข้อง
ตลาดสินค้า
ภาคธุรกิจ
ภาคครัวเรือน
รัฐบาล
ภาคธุรกิจ
(๗) ข้อสมมติในการศึกษา
ตลาดปัจจัยการผลิต
สามารถแบ่งออกได้ 2 อย่าง คือ
มนุษย์ดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจต่างๆ อย่างมีเหตุผล
5
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ6:

กำหนดสิ่ง อื่นๆ คงที่ เช่น กำหนด พิจารณาราคาต่อปริมาณของส้มโดยกำหนดให้ทุกอย่างคงที่
ยกเว้นราคา
(๘) ปัญหาพื้นฐานทางเศรษฐกิจ (What How For Whom)สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 อย่าง
1.ปัญหาผลิตอะไร What =จะผลิตสินค้าอะไร จำนวนเท่าไหร่
2.ปัญหาผลิตอย่างไร How =ผลิตและบริการด้วยวิธีใด จึงจะมีประสิทธิภาพมากที่สุดหรือต้นทุนน้อยสุด
3.ปัญหาผลิตเพื่อใคร For Whom = จัดสรรให้แก่บุคคลในสังคมด้วยวิธีใด จำนวนเท่าไหร่
(๙) ระบบเศรษฐกิจ
=
ระบบเศรษฐกิจสามารถแบ่งออกได้ 3 ประเภท ( ประเภท/ผู้มีอำนาจ/ข้อดี/ข้อเสีย )
1.
ทุนนิยม
2.
3.
เอกชนมีอำานาจ
ใช้ทรัพยากรมีประสิทธิภาพ
รวยกระจุกจนกระจาย
(๑๐) แขนงของวิชาเศรษฐศาสตร์
1. เศรษฐศาสตร์จุลภาค เป็นการศึกษาพฤติกรรมทางเศรษฐกิจ เช่น ผู้บริโภค ผู้ผลิต เจ้าของปัจจัย การ
กำหนดราคา ต้นทุนการผลิต การประกันราคาของรัฐบาล
2. เศรษฐศาสตร์มหาภาค ศึกษาพฤติกรรมของระบบเศรษฐกิจ เช่น รายได้ประชาชาติ การว่างงาน
อัตราดอกเบี้ย ระดับราคาของสินค้า สิ่งที่ส่งผลกระทบขนาดใหญ่ เงินเฟ้อ เงินฝืด
(๑๑) ประโยชน์ของการศึกษาวิชาเศรษฐศาสตร์
☐ ☐ ☐
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ7:

7
( บทที่ ๒ )
ความหมายของอุปสงค์
กฎอุปสงค์
ตารางและเส้นอุปสงค์
อุปสงค์ตลาด
ปัจจัยการกำหนดอุปสงค์
การเปลี่ยนแปลงเส้นอุปสงค์
ความยืดหยุ่นของอุปสงค์
(๑) ความหมายของอุปสงค์
ปริมาณความต้องการซื้อ หรือ ผู้บริโภคมีความต้องการเสนอซื้อ แล้วอุปสงค์ต้องเป็นสัมฤทธิผล
มีเงื่อนไขดังนี้ ( มีความต้องการ / สามารถจ่ายเงินซื้อได้ )
เมย์อยากได้ ไอโฟน16 แต่มีเงิน 5000
พลอยจะซื้อทีวีใหม่ภายในสัปดาห์นี้
อ้อจะซื้อคอนโดหรูแต่ธนาคารไม่อนุมัติ
ต้นจะซื้อกาแฟ 50 บาทและมีเงินพอดี
ฟ้าจะซื้อรองเท้า 200 บาทแต่ตอนนี้มีเงิน 190
ชนิดของอุปสงค์ มีทั้งหมด 3 ชนิด
1. อุปสงค์ต่อราคา = ราคาสินค้าเพิ่ม - ปริมาณการซื้อลดลง
=
2. อุปสงค์ต่อรายได้ = รายได้เพิ่ม - ปริมาณการซื้อเพิ่ม
พิมพ์อยากไปเรียนอังกฤษ แต่ไม่มีเงินซื้อค่าตั๋ว
จอยตั้งใจจะซื้อรถยนต์อีก 2 วันข้างหน้า แต่ขาดเงินอีก 100
จิ๊บกู้เงินจากบริษัทเพื่อมาซื้อของเล่นในราคา 13000 บาท
ก้องมีเงิน 100 บาทซื้อหนังสือเรียนราคา 100 บาท
3. อุปสงค์ต่อราคาสินค้าอื่นที่เกี่ยวข้อง = ราคาเป๊ปซี่เพิ่ม - ปริมาณการซื้อโค้กเพิ่ม
( ๒ ) กฎของอุปสงค์
เมื่อราคาสินค้าเพิ่มขึ้น ปริมาณการซื้อจะลดลง สมารถแบ่งออกได้ 2 สาเหตุ
1. ผลทางด้านรายได้
Ex. เดิมมีเงิน 100 บาท และก๋วยเตี๋ยว ชามละ 25 บาท ทำให้ซื้อ ได้แค่ 4 ชาม
ปัจจุบัน มีเงิน 100 บาท และก๋วยเตี๋ยว ชามละ 50 บาท ทำให้ซื้อ ได้แค่ 2 ชาม
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ8:

2. ผลทางด้านทดแทนกัน
Ex. ราคาข้าวเพิ่มขึ้น 50 บาทแต่ราคาก๋วยเตี๋ยว ราคา 25 บาทเท่าเดิม คนจึงย้ายไปกินก๋วยเตี๋ยวมากกว่าข้าว
(๓) ตารางอุปสงค์และเส้นอุปสงค์
ราคาหมูทอด (บาท/ชิ้น)
( ๔ ) อุปสงค์ตลาด
ปริมาณซื้อหมูทอด (ชิ้น)
2
20
15
10
5
(จงนำข้อมูลจากในตารางมาวาดเป็นกราฟ)
ปริมาณซื้อหมูทอด (ชิ้น)
ราคาหมูทอด
(บาท/ชิ้น)
นายเมย์
20
2
15
7
10
12
5
17
7
12
17
อุปสงค์ตลาด
นางแอ๋ม
4
9
14
19
( จงนำข้อมูลจากในตารางมาวาดเป็นกราฟ)
8
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ9:

(๕) ปัจจัยที่กำหนดอุปสงค์
สามารถแบ่งออกได้ 2 ประเภท
ปัจจัยที่กำหนดอุปสงค์
ปัจจัยโดยตรง
ราคาสินค้านั้น
( 5 ) ฟังก์ชั่นอุปสงค์
Qx = a - bPx
Qx = a -20PX
ปัจจัยโดยอ้อม
ราคาสินค้าอื่นที่เกี่ยวข้อง
รายได้ของผู้บริโภค
รสนิยมของผู้บริโภค
จํานวนประชากร
การคาดการณ์ของผู้บริโภค
ฤดูกาล
(๗) การเปลี่ยนแปลงของอุปสงค์
1. การเปลี่ยนแปลงปริมาณเสนอซื้อ
เนื่องจากราคาของสินค้าชนิดนั้นเปลี่ยนแปลงไป เป็นการเปลี่ยนแปลงจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งบน
เส้นอุปสงค์เดิม
กรณีราคาเพิ่มขึ้น
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146
9

ページ10:

กรณีราคาลดลง
10
10
2. การย้ายเส้นอุปสงค์
อุปสงค์ย้ายไปอยากเดิมทั้งเส้น ซึ่งเกิดจากปัจจัยโดยอ้อมอื่นๆ ในขณะที่ราคานั้นไม่เปลี่ยนแปลง
(๘) ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ แบบจุด
กรณีอุปสงค์เพิ่มขึ้น เช่น รายได้ผู้บริโภคเพิ่มขึ้น
หากสินค้านี้เป็นสินค้าปกติ
กรณีอุปสงค์ลดลง เช่น รายได้ผู้บริโภคลงลด หาก
สินค้านี้เป็นสินค้าปกติ
ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคาจะมีค่าเป็น ลบ เสมอ
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ11:

ความยืดหยุ่น
Ed = 0
Ed < 1
Ed = 1
1 < Ed < อินฟินิตี้
Ed = อินฟินิตี้
อุปสงค์มีความยืดหยุ่น
น้อยที่สุด
น้อย
คงที่
มาก
มากที่สุด
Ex. ถ้าราคา องุ่นลดลง 30% ทำให้ขายองุ่นได้มากขึ้น 10% จงคำนวณหาค่า Ed และอ่านผล
Ex. ถ้าส้มราคา 10 บาท เพิ่มขึ้นเป็น 20 บาท ทำให้ขายส้มได้ลดลงจาก 50 กิโล เป็น 30 กิโล
Ed = 0 ความยืดหยุ่นน้อยที่สุด
( โลงศพ ยารักษาโรคเอดส์)
Ed < 1= ความยืดหยุ่นน้อย
( ยารักษาโรค ข้าว )
11
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ12:

Ed = 1 = คงที่
12
Ed < อินฟินิตี้ = ยืดหยุ่นมาก
( สินค้าแบรนด์เนม สินค้าราคาแพง )
Ed = อินฟินิตี้ = ยืดหยุ่นมากที่สุด
=
เส้นขนานบริเวณแกนนอน
(๙) ปัจจัยกำหนดค่าความยืดหยุ่น
สินค้าที่มีความยืดหยุ่นมาก
สินค้าฟุ่มเฟือย
สินค้าที่มีราคาแพง
สินค้าที่หาสินค้าอื่นทดแทนได้ง่าย
สินค้าคงทน
สินค้าที่มีความยืดหยุ่นน้อย
สินค้าจําเป็น
สินค้าที่มีราคาถูก
สินค้าที่หาสินค้าอื่นทดแทนได้ยาก
สินค้าไม่คงทน
(๑๐) ความยืดหยุ่นอุปสงค์ต่อรายได้
| วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ13:

Ey
= บวก เป็น สินค้าปกติ
ลบ เป็น สินค้าด้อยคุณภาพ
2.1 สินค้าปกติ = รายได้เพิ่ม จะซื้อเพิ่ม
2.2 สินค้าด้อยคุณภาพ = รายได้เพิ่ม จะซื้อน้อยลง
(๑๑) ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ไขว้
แบ่งสินค้า เป็น 2 ชนิด คือ สินค้าทดแทนกัน/สินค้าประกอบกัน
EC
= บวก เป็น สินค้าทดแทนกัน
ลบ เป็น สินค้าประกอบกัน
3.1 สินค้าทดแทนกัน เช่น เป็ปซี่แพง จะซื้อโค้กเพิ่ม
3.2 สินค้าประกอบกัน เช่น น้ำมันแพง จะซื้อรถยนต์น้อยลง
(๑๒) สรุปความสัมพันธ์ระหว่างความยืดหยุ่นของอุปสงค์ กับ รายได้รวมของผู้ผลิต
การเปลี่ยนแปลงของราคา
ความยืดหยุ่น
เพิ่ม
ลดลง
Ed < 1
TR เพิ่ม
TR ลด
Ed = 1
TR คงที่
TR คงที่
Ed > 1
TR ลด
TR เพิ่ม
TR คือรายรับรวม
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146
13

ページ14:

หาก สินค้ามีความยืดหยุ่นน้อย ควรเพิ่มราคา จะทำให้รายรับรวมเพิ่มขึ้น
สินค้ามีความยืดหยุ่นมาก ควรลดราคา จะทำให้รายรับรวมเพิ่มขึ้น
( บทที่ ๑
๓)
ความหมายอุปทาน
ตารางอุปทาน และเส้นอุปทาน
อุปทานตลาด
ปัจจัยกำหนดอุปทาน
การเปลี่ยนแปลงเส้นอุปทาน
ความยืดหยุ่นของอุปทาน
การผลิต
ระยะเวลาการผลิต
ฟังก์ชั่นการผลิต
ต้นทุนการผลิต
รายรับจากการผลิต
ดุลยภาพของผู้ผลิต
(๑) ความหมายอุปทาน
ความต้องการเสนอขาย ภายในเวลาใดเวลาหนึ่ง แต่ไม่ได้แปลว่าจะขายได้
( ๒ ) กฎของอุปทาน
ปริมาณการเสนอขายสินค้า กับ ราคาสินค้านั้นจะเป็นไปในทิศทางเดียวกัน
Ex. ราคาสินค้าขึ้น – ปริมาณความต้องการขายเพิ่มขึ้น
ราคาสินค้าลด - ปริมาณความต้องการขายลดลง
( ๓ ) ตารางและเส้นอุปทาน
ราคาหมูทอด
(บาท/ชิ้น )
20
15
10
ปริมาณเสนอขาย (ชิ้น)
34
24
14
14
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ15:

( ๔ ) อุปทานตลาด
ราคาหมูทอด (บาท/ชิ้น)
ปริมาณเสนอขาย (ชิ้น)
อุปทานตลาด
นางแอ๋ม
32
นายเมย์
20
34
15
24
22
10
14
12
5
4
2
( ๕ ) ปัจจัยกำหนดอุปทาน
สามารถแบ่งออกได้ 2 ประเภท
ปัจจัยที่กำหนดอุปทาน
ปัจจัยโดยตรง
ราคาสินค้านั้น
15
ปัจจัยโดยอ้อม
ราคาสินค้าอินทีเกียวข้อง
ภาพดินฟ้าอากาศ
วิศ
ราคาปัจจัยการผลิต
จำนวนผู้ขาย
เทคโนโลยีการผลิต

ページ16:

( 5 ) ฟังก์ชั่นอุปทาน
Qx = -a + bPx
Qx = -20 + 3P
( ส่วนมากจะติดลบ เพราะผู้ผลิตมีการลงทุน )
(๗) การเปลี่ยนแปลงของอุปทาน
( การเปลี่ยนแปลงปริมาณเสนอขาย )
กรณีราคาเพิ่มขึ้น
กรณีราคาลดลง
16
16
กรณีอุปทานลดลง เช่น เทคโนโลยีการผลิตแย่ลง
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ17:

(๘) ความยืดหยุ่นของอุปทาน
17
17
ความยืดหยุ่น
Es = 0
Es < 1
Es = 1
1 < Es < อินฟินิตี้
Es =
อินฟินิตี้
อุปทานมีความยืดหยุ่น
น้อยที่สุด
น้อย
คงที่
มาก
มากที่สุด
Es = 0
ของโบราณ ภาพโมนาลิซ่า
Es < 1
สินค้าผลิตนาน ผ้าทอมือ
Es = 1
วิศรุต ชุมแก้ว 660210146
Es < อินฟินิตี้
สินค้าอุตสาหกรรม

ページ18:

Es = อินฟินิตี้
Ex. ถ้าราคาสินค้าชนิดหนึ่งมีราคาและปริมาณเสนอขายดังตาราง
ราคา (บาท/หน่วย)
ปริมาณเสนอขาย ( หน่วย )
1000
จงคำนวนและอ่านผล
1400
Ex. ถ้าคนขายโมจิใส่ผลไม้น้อยลงจะมีผลต่อเส้นอุปทานของโมจิใส่ผลไม้อย่างไร
500
800
18
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ19:

Ex. ถ้าราคามะม่วงลดลง 10% ทำให้คนขายมะม่วงยินดีที่จะนำมะม่วงมาขายน้อยลง 20% จงคำนวณหาค่า
Es และอ่านค่า
(๙) ปัจจัยความยืดหยุ่นของอุปทาน
ระยะเวลาในการผลิต
ผลิตนาน
อุปทานน้อย
ผลิตสั้น
อุปทานมาก
ความยากง่ายในการผลิต
ผลิตยาก
อุปทานน้อย
ผลิตง่าย
อุปทานมาก
(๑๐ ) การผลิต Production
คือการนำปัจจัยการผลิต ทั้ง 4 อย่าง มาผลิตหรือแปรรูป ยังรวมถึงการเคลื่อนย้ายผลผลิต การเก็บ
สินค้าสำหรับการขาย
ปัจจัยการผลิต สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด
1. ปัจจัยคงที่
ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ในระยะเวลาหนึ่ง หรือ ระยะเวลาอันสั้น เช่น ที่ดิน โรงงาน
2. ปัจจัยแปรผัน
เปลี่ยนแปลงได้ตามปริมาณการผลิต เช่น วัตถุดิบ แรงงาน
19
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ20:

Ex. ถ้าเราไปสำรวจโรงงานหนึ่ง พบว่ามีการใช้ปัจจัย 2 อย่างในการผลิต คือ A และ B ปริมาณผลผลิต คือ Q
A
B
0
1
0
5
1
1
7
1
2
9
1
4
จากตารางเป็นการผลิตระยะ
มีปัจจัยคงที่
ระยะสั้น ระยะยาว
20
มีปัจจัยผันแปร
Ex. นายมิกซ์ใช้ห้องนอนเป็นที่ผลิตตุ๊กตาผ้าโดยจ้างคนงาน 2 คน ต่อมาตุ๊กตาผ้าเป็นที่ต้องการของตลาดขายดี
เทน้ำเทท่า จึงจ้างคนงานเพิ่มจาก 2 คนเป็น 4 คน
จากตารางเป็นการผลิตระยะ
มีปัจจัยคงที่
ระยะสั้น
ระยะยาว
มีปัจจัยผันแปร
(๑๑) ฟังก์ชั่นการผลิต
คือ ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยการผลิตกับปริมาณผลผลิตที่ได้รับ
Q = f (L,W,F)
Q =
L =
W =
F =
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ21:

21
21
( ๑๒ ) ต้นทุนการผลิต
มีหลากหลายแบบ สามารถแบ่งได้เป็น 7 แบบ
1. ต้นทุนชัดแจ้ง คือ ต้นทุนที่เกิดขึ้นจริง มีใบเสร็จ/หลักฐาน
2. ต้นทุนไม่ชัดแจ้ง คือ ต้นทุนที่เกิดขึ้นจริง ไม่มีใบเสร็จ/หลักฐาน โดยประเมินด้วยต้นทุนค่าเสียโอกาส
Ex. มีตึกแถวของตัวเองปล่อยให้เช่า แต่เปลี่ยนมาเปิดร้านอาหาร
ค่าเสียโอกาส = ค่าเช่าที่เคยปล่อยตึกแถวเช่า
=
3. ต้นทุนทางบัญชี คือ ต้นทุนที่ผู้ผลิตจ่ายเป็นตัวเงิน หรือ ต้นทุนชัดแจ้ง
4. ต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ คือ ต้นทุนที่จ่ายจริง และ ไม่จ่ายจริง มารวมกัน
5. ต้นทุนค่าเสียโอกาส คือ มูลค่าของทางเลือกที่ดีที่สุด ที่เราไม่ได้เลือก
6. ต้นทุนเอกชน คือ ต้นทุนที่จ่ายจริงและไม่จ่ายจริง หรือ ต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์
7. ต้นทุนทางสังคม คือต้นทุนเอกชนกับผลสุทธิของผลกระทบภายนอก
Ex. น้ำเสีย อากาศเป็นพิษ
( แผนผังต้นทุน )
ต้นทุนชัดแจ้ง
ต้นทุนไม่ชัดแจ้ง
ต้นทุนทางบัญชี
ต้นทุนค่าเสียโอกาส
ผลกระทบภายนอก
( ต้นทุนทางบัญชี + ค่าเสียโอกาส )
ต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์
ต้นทุนเอกชน
ต้นทุนทางสังคม
( ผลกระทบภายนอก + ต้นทุนเอกชน )
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ22:

( ๑๓ ) รายรับจากการผลิต
คือ รานได้ของผู้ผลิตที่ได้รับจากการขายผลผลิต สามารถแบ่งออกได้ 3 อย่าง คือ
1. รายรับรวม (TR) = ราคาสินค้าต่อหน่วย x ปริมาณผลผลิตที่ขายได้ ( TR = P x Q )
=
2. รายรับเฉลี่ย ( AR ) = TR / Q
3. รายรับหน่วยสุดท้าย ( MR ) = เดลต้าTR / เดลต้า Q
22
22
ตัวอย่างการคำนวณรายรับ
ราคา (P)
ปริมาณ (Q)
รายรับทั้งหมด (TR)
รายรับเฉลี่ย (AR)
40
1
35
2
30
3
25
4
20
5
15
6
10
7
ปริมาณ (Q)
รายรับทั้งหมด (TR)
1
ราคา (P)
40
35
2
จงหา รายรับทั้งหมด รายรับเฉลี่ย และ รายรับหน่วยสุดท้าย
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ23:

(๑๔) ดุลยภาพของผู้ผลิต
กำไร หาได้จากผลต่างของ 2 อย่างดังน
กำไร = TR – TC
Ex. กำไรทางบัญชี = TR – TC ทางบัญชี
=
EX. กำไรทางเศรษฐศาสตร์ = TR – TC ทางเศรษฐศาสตร์
ทั้งนี้กำไรทางเศรษฐศาสตร์สามารถแบ่งได้ อีก 3 อย่าง
1. รายรับรวม = ต้นทุน คือ กำไรปกติ
2. รายรับรวม > ต้นทุน คือ กำไรเกินปกติ
3. รายรับรวม < ต้นทุน คือ ขาดทุน
23
23
ปริมาณ
ราคา
รายรับทั้งหมด ต้นทุนทั้งหมด
กำไรทั้งหมด
สถานะ
0
200
300
1
200
400
2
200
500
3
200
600
4
200
700
5
200
800
EX. นายเมย์ เคยทำงานบริการรายได้เดือนละ 2,000 บาท/เดือน ( 24,000 บาท/ปี ) ต่อมลาออกจากงานแล้ว
มาเปิดร้านนวด ซึ่งมีค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่เป็นตัวเงินรวมทั้งสิ้น 600,000 บาท/ปี และยังเอาห้องแถวที่เคยปล่อย
เช่า เดือนละ 1,500/ปี มาเปิดร้านนวด
1. ต้นทุนชัดแจ้ง
2. ต้นทุนไม่ชัดแจ้ง .
3. ต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์
4. นาย เมย์ มีรายรับ กี่บาทจึงจะคุ้มทุน
5. หากปีแรก นาย เมย์ มีรายได้ 200,000 ในทางเศรษฐศาสตร์จะถือว่านาย เมย์
( ขาดทุน/กำไรปกติ/กำไรเกินปกติ )
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ24:

120
100
( บทที่ ๔ )
การกำหนดราคาและดุลยภาพตลาด
การเปลี่ยนแปลงภาวะดุลยภาพ
การเข้าแทรกแซงราคาของรัฐบาล
ตลาดและการแข่งขัน
(๑) การกำหนดราคาและดุลยภาพตลาด
=
ดุลยภาพตลาด คือ ภาวะที่ปริมาณความต้องการซื้อ = ปริมาณความต้องการขาย โดยที่เส้นอุปสงค์
ตัดกับเส้นอุปทาน ซึ่งเรียกว่า จุดดุลยภาพ ราคาดุลยภาพ และ ปริมาณดุลยภาพ
(ตัวอย่างการคำนวนหาดุลยภาพตลาด )
P
Q1
Q₂
Q3
Qq
Dตลาด
Sตลาด
20
2
34
4
32
15
7
24
9
22
10
12
14
14
12
12
55
17
4
19
2
จุดดุลยภาพเกิดขึ้นที่ Dตลาด = Sตลาด ดังนั้น Qดุลยภาพ
..หน่วย
Pดุลยภาพ =.. ...........
..บาท
อุปทานส่วนเกิน คือ การเสนอขายที่มีมากกว่าการเสนอซื้อ (ขาย > ซื้อ )
Excess Supply
S₁
ณ ราคา = 120 บาท เกิด อุปทานส่วนเกิน
โดยอุปทานส่วนเกิน
หน่วย
0
600
1,000
1,400
D1
24
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ25:

100
80
อุปสงค์ส่วนเกิน คือ การเสนอขายย้อยกว่าการเสนอซื้อ ( ขาย < ซื้อ )
S1
ณ ราคา = 80 บาท เกิด อุปสงค์ส่วนเกิน
โดยอุปสงค์ส่วนเกิน =
700 1,000 1,300
D1
Excess Demamd
(๒) การเปลี่ยนแปลงภาวะดุลยภาพ
คือ การเปลี่ยนแปลงของภาวะดุลยภาพ อาจเกิดได้ใน 3 กรณี
1. อุปสงค์เปลี่ยนแปลง อุปทานคงที่
2. อุปทานเปลี่ยนแปลง อุปสงค์คงที่
3. ทั้งอุปสงค์และอุปทานเปลี่ยนแปลง
โดยแบ่งย่อยแต่ละกรณีได้ดังนี้
( 1.1 ) อุปสงค์เปลี่ยนแปลง อุปทานคงที่
กรณีอุปสงค์เพิ่ม
Ex. หากสินค้านี้เป็นสินค้าปกติ เมื่อผู้บริโภคมีรายได้เพิ่มขึ้น
หน่วย
25
25
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ26:

กรณีอุปสงค์ลดลง
Ex. หากสินค้าเป็นสินค้าด้อยคุณภาพ เมื่อผู้บริโภคมีรายได้เพิ่มขึ้น
( 2.1 ) อุปทานเปลี่ยนแปลง อุปสงค์คงที่
กรณีอุปทานเพิ่ม
Ex. หากจำนวนคนขายสินค้านี้เพิ่มขึ้น
กรณีอุปทานลดลง
Ex. หากค่าจ้างแรงงานเพิ่มขึ้น
การย้ายเส้นอุปทาน เกิดจากสาเหตุใดและส่งผลอย่างไร
1. ราคาปัจจัยการผลิตเปลี่ยนแปลง
2. เทคโนโลยีการผลิตเปลี่ยนแปลง
3. ผู้ขายในตลาดน้อยลง
26
26
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ27:

( 3.1 ) ทั้งอุปสงค์และอุปทานเปลี่ยนแปลง ซึ่ง สาเหตุมีมีอีกหลายปัจจัยย่อย ซึ่งแบ่งได้ 4 กรณีย่อย
( 3.1.1 ) กรณีอุปสงค์เพิ่ม อุปทานเพิ่ม
Ex. หากสินค้าเป็นสินค้าปกติ และผู้บริโภคมีรายได้เพิ่ม และจำนวนคยขายสินค้านี้เพิ่มขึ้น
( 3.1.2 ) กรณีอุปสงค์เพิ่ม อุปทานลด
Ex. หากสินค้านี้มีความนิยมเพิ่มขึ้น ขณะที่ราคาจ้างผลิตสินค้านี้เพิ่มขึ้น
( 3.1.3 ) กรณีอุปสงค์ลด อุปทานลด
Ex. หากความนิยมสินค้านี้ลดลง ขณะที่ราคาปัจจัยการผลิตเพิ่มขึ้น
27
22
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ28:

( 3.1.4 ) กรณีอุปสงค์ลด อุปทานเพิ่ม
Ex. หากสินค้านี้คือโค้ก แล้วราคาเป็ปซี่ถูกลง ขณะที่เทคโนโลยีผลิตโค้กดีขึ้น
(๓) การเข้าแทรกแซงราคาของรัฐบาล
แบ่งออกได้ 2 วิธีหลักๆ
1. การประกันราคาขั้นต่ำ (ช่วยผู้ผลิต)
2. การกำหนดราคาขั้นสูง (ช่วยผู้ซื้อ)
ซึ่งสามารถอธิบายแต่ละวิธีได้ดังนี้
การรับประกันราคาขั้นต่ำ หรือ การพยุงราคา
1.1 กรณีการรับซื้ออุปทานส่วนเกิน
รัฐบาลจะรับซื้อสินค้าที่ผู้ผลิตขายไม่หมด ( อุปทานส่วนเกิน )
A
Ps = 6
P1= 3
E1
B
S1
รัฐบาลให้เกษตรกรขายพืชกิโลละ 6 บาท
และผู้ซื้อต้องการซื้อเพียงแค่ 10 กิโล แต่ผู้ผลิตต้องการ
ขาย 15 กิโล ส่วนต่าง 15 – 10 = 5 กิโล ที่เหลือ
รัฐบาลต้องจ่าย.....
.บาท
D1
Q2 = 10 Q₁ = 12
Q3 = 15
28
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ29:

P₁ = 6
P1= 3
1.2 กรณีให้เงินอุดหนุนแก่เกษตรกร
รัฐบาลให้มีการซื้อขายตามกลไกราคาตลาด และรัฐค่อยจ่ายเงินอุดหนุนให้แก่เกษตรกรเพิ่ม
S1
ราคาขั้นต่ำคือ 6 บาท แต่ราคาดุลยภาพคือ 3 บาท
รัฐบาลให้ผู้ผลิตขาย กิโล 3 บาทส่วนต่างที่เหลือ
รัฐบาลออกอีก...
.บาท
มาตรการในระยะยาว
Q₁ = 12
เพิ่มอุปสงค์
ขายตลาดส่งออกสินค้า
D1
ลดอุปทาน
ลดการปลูกพืชชนิดนั้นลง
เพิ่มอุปสงค์ลดอุปทาน
การกำหนดราคาขั้นสูง
เป็นการกู้ไขปัญหาการขาดแคลนสินค้าที่จะทำให้ราคาสินค้าสูงขึ้น จนสร้างความเดือดร้อนให้แก่ผู้บริโภค
รัฐบาลจะเข้าไปควบคุมให้ ราคาอยู่ต่ำกว่าระดับดุลยภาพ ไม่อย่างนั้นจะส่งผลทำให้เกิด ตลาดมืด
29
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ30:

มาตรการในระยะยาว
ลดอุปสงค์
รณรงค์ลดการใช้
เพิ่มอุปทาน
ลดอุปสงค์และเพิ่มอุปทาน
นำเข้าจากต่างประเทศ
( ๔ ) ตลาดและการแข่งขัน
คือ สถานที่มีทั้งผู้ขาย และผู้ซื้อมีการต่อรอง ตกลงราคากัน โดยผู้ซื้อ และผู้ขายไม่ต้องมาพบเจอกันก็
ได้ ตลาดสามารถแบ่งออกได้ทั้งหมด 2 ประเภท
ตลาด
ลักษณะ
อำนาจตั้งราคา
Ex. สินค้า
(1)
ตลาดแข่งขันสมบูรณ์
ผู้ขายจำนวนมากๆ
ไม่มีนาจ
ผัก ผลไม้
สินค้าเหมือนกัน
ค้าขายได้เสรี
ผู้ซื้อรอบรู้ต่างๆ
(2) ตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์
ผู้ขายมีไม่เยอะ
กีดกันผู้ขายใหม่
( 2.1 ) ผูกขาด
ผู้ขายเพียงคนเดียว
มีอานาจ
ไฟฟ้า ประปา
สินค้าไม่เหมือนใคร
( 2.2 ) ผู้ขายน้อยราย
ผู้ขาย 2 ราย+
สินค้ามี 2 ลักษณะ
มีอำนาจแบบกลุ่ม
รถไฟ
ห้างสรรพสินค้า
ค่ายมือถือ
(เหมือนกันหมด)
(ต่างแต่ใช้แทนได้)
30
ผู้ขายใหม่แข่งยาก
แข่งกันที่คุณภาพ
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146

ページ31:

(2.3) กึ่งแข่งขันกึ่งผูกขาด
ผู้ขายมีมาก
สินค้าใช้/กิน
ไม่ค่อยมีนาจ
ยาสระผม สบู่
ผงซักฟอก
ผู้ขายใหม่ขายได้
31
วิศรุต ชุมแก้ว 680210146