ページ3:

3 แนวคิดการพัฒนาแบบยั่งยืนในชีวิตประจำวัน
TIDs (Tillennium Development Goals) หรือเป้าหมายการพัฒนาแห่งสหัสวรรษ เกิดจากการ
รวมตัวกันในการประชุมสุดยอดแห่งสหัสวรรษขององค์การสหประชาชาติที่มหานครนิวยอร์ก
ประเทศสหรัฐอเมริกา ปี 2543 โดยผู้นำประเทศได้มีการตกลงร่วมกันกินเป้าหมายการพัฒนา
ร่วมกันทั้งสิ้น 8 เป้าหมาย กรอบเวลาในการบรรลุ 15 ปี คือ ปี 2543-2558 (ค.ศ. 2000 - 2015)
เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) Sustainable Development Goals ออกเมื่อเดือน
กันยายน 2558 ใช้ถึงเดือนสิงหาคม 2553 ( 15 ปี) ถูกพัฒนาบนพื้นฐานการมองความเชื่อมโยง
ระหว่างเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม โดยแบ่งออกเป็น 17 เป้าหมาย
1. ขจัดความยากจน ( No Poverty)
2. ขจัดความหิวโหย (Zero Hunger)
3. มีสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี (Good Health and Well-being)
4. การศึกษาที่เท่าเทียม (Quality Education)
5. ความเท่าเทียมทางเพศ (Gender Equality)
6. การจัดการน้ำและสุขาภิบาล ( Clean Water and Sanitation)
7. พลังงานสะอาดที่ทุกคนเข้าถึงได้ ( Affordable and Clean Energy)
8. การจ้างงานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ (Decent Work and Economic Growth)
9. อุตสาหกรรม นวัตกรรม โครงสร้างพื้นฐาน (Industry, Innovation and Infrastructure)
10. ลดความเหลื่อมล้ำ (Reduced Inequality)
11. เมืองและถิ่นฐานมนุษย์อย่างยั่งยืน (Sustainable Cities and Coreunities)
12. แผนการบริโภคและการผลิตที่ยั่งยืน (Responsible)
13. การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Action )
14. การใช้ประโยชน์จากมหาสมุทรและทรัพยากรทางทะเล (Life Below Water)
15. การใช้ประโยชน์จากระบบนิเวศทางบก (Life on Land )
16. สังคมสงบสุข ยุติธรรม ไม่แบ่งแยก ( Peace and Jastice Strong Institutions)
17. ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (Partnerships to achieve the Goal)
SDGs มุ่งลดความรุนแรงทุกรูปแบบ + เป้าหมายนี้มุ่งมั่นที่จะเพิ่มความร่วมมือระหว่างประเทศ
พัฒนาแล้วกับประเทศกำลังพัฒนา โดยสนับสนุน แผนระดับชาติเพื่อการบรรลุเป้าหมายส่งเสริม
การค้าระหว่างประเทศและช่วยเหลือประเทศกำลังพัฒนาเพิ่มอัตราการส่งออก ซึ่งนี่คือส่วนประกอบทั้งหมด
ที่จะช่วยให้ประสบผลสำเร็จในหลักเกณฑ์สากลและระบบการค้าที่เสมอภาค ซึ่งเป็นสิ่งที่ยุติธรรม
เปิดกว้างและเป็นประโยชน์ต่อทุกฝ่าย
ประเทศไทยมีกฎหมายหลายฉบับที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมและการควบ
คุมมลพิษ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535
รัฐบาลได้ประกาศยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 - 2560) ซึ่งเผยแพร่พระราชโองการโปรดเกล้าฯ
ใช้ยุทธศาสตร์ชาติ เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2561 เพื่อให้บรรลุวิสัยทัศน์ “ประเทศไทยมีความ
มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เป็นประเทศพัฒนาแล้ว ด้วยการพัฒนาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง”
แนวคิดการพัฒนาแบบยั่งยืนในชีวิตประจำวัน
1. ระยะเร่งด่วน
1.1 เผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร
1.2 ส่งเสริมให้เกิดการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ
1.3 เร่งรัดให้มีการใช้มาตรการทางเศรษฐศาสตร์ในการจัดการสิ่งแวดล้อม
1.4 การประสานกฎระเบียบ
1.5 พัฒนาระบบสารสนเทศและฐานข้อมูล เทคโนโลยีการติดตาม ตรวจสอบที่ทันสมัย
2. ระยะยา
2.1 พัฒนาคน ให้ความรู้ด้านสิ่งแวดล้อม - การศึกษาใน+นอกระบบ
2.2
สนับสนุนให้มีการวิจัยและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
2.3 ดำเนินการปฏิรูปกฎหมาย และกฎระเบียบต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง
2.4 กำหนดมาตรการฟื้นฟูทรัพยากรให้สามารถรองรับการใช้ประโยชน์
2
2.5 วางแผนจัดการและป้องกันชายฝั่ง 2 ลักษณะ คือ ใช้ประโยชน์ได้ ใช้ประโยชน์ไม่ได้
รัฐควรจัดให้มีโครงการนำร่องระบบผลิตไฟฟ้าชุมชน
2.6
2.7 เพิ่มขีดความสามารถในการปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

ページ4:

ต้องเริ่มจากอะไรก่อน ?
เราต้องรู้อะไรบ้าง ?
เราจะคุยกับชาวบ้านว่าอย่างไร ?
PROGRESSI
- โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
เข้าใจ - ตัวอย่าง : ทรงรับรู้ปัญหาและศึกษาข้อมูลอย่างไรก่อนเริ่มโครงการ
หลักการทรงงานในโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ - เข้าถึง 5 ตัวอย่าง : ทรงสร้างความสัมพันธ์และทำอย่างไรให้ประชาชนมีส่วนร่วม
กรณีศึกษาที่ 1 : โครงการหลวงดอยอ่างขาง จ.เชียงใหม่
1
เข้าใจ : ทอดพระเนตรเห็นว่าอากาศหนาวเย็น (ศึกษาภูมิสังคม) จึงรู้ว่าสามารถปลูก
พืชเมืองหนาวทดแทนฝิ่นได้
เข้าถึง : ไปทอดพระเนตรด้วยตนเอง จัดตั้งสถานีวิจัยให้เป็นแหล่งเรียนรู้และสาธิต
ให้เห็นจริง
พัฒนา : ชาวเขามีรายได้ที่มั่นคงจากการปลูกพืชเศรษฐกิจชนิดใหม่ เลิกปลูกฝิ่น
ป่าไม้ฟื้นตัว เกิดการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน
PROGRESS
กรณีศึกษาที่ 2 : โครงการฝนหลวง
เข้าใจ : ทรงสังเกตเห็นเมฆที่ลอยผ่านไป (ปรากฏการณ์ธรรมชาติ) ศึกษาตำรา
อุตุนิยมวิทยา (เชิงลึก) ทำความเข้าใจกลไกการเกิดฝน
เข้าถึง : โครงการที่ 4 เข้าถึง” ประชาชนในวงกว้าง + น้ำฝนไปให้พื้นที่เดือดร้อน
พัฒนา: เกษตรกรมีน้ำใช้ ลูกภัยแล้ง + ยากจน เพิ่มปริมาณน้ำในเขื่อน
เพื่อความมั่นคงของทรัพยากรนำในประเทศ
- กรณีศึกษาที่ 3 : โครงการชั่งหัวมัน ตามพระราชดำริ จ.เพชรบุรี
เข้าใจ : ทรงทราบว่าพื้นที่เดิมแห้งแล้ง ดินเสื่อม ทรงเห็นศักยภาพว่าสามารถ
พัฒนาเป็นศูนย์รวมพืชเศรษฐกิจได้
เข้าถึง : ใช้เงินส่วนตัวซื้อที่ดิน ทำให้เป็นโครงการตัวอย่างเปิดให้เกษตรกร
+ คนอื่นเข้ามาเรียนรู้ตลอด
พัฒนา: เป็นแหล่งเกษตรกรรมที่สมบูรณ์ ต้นแบบเกษตรผสมผสาน + การบริหาร
จัดการฟาร์มสมัยใหม่ที่ประชาชนนำไปใช้
PROGRESS!
เขาจะ
กรณีศึกษาที่ 4 : โครงการแก้มลิง
ทรงเข้าใจปัญหาน้ำท่วม กทม. เกิดจาก 3 ปัจจัย (น้ำเหนือหลาก
ฝนตกหนัก, น่าทะเลหนุน) ทรงสังเกตพฤติกรรมลิง + แนวคิดแก้ปัญหา
เข้าถึง : แก้ปัญหาโครงสร้างส่วนบน (รัฐ) ส่งผลกระทบเชิงบวกโดยตรง
ต่อประชาชนในพื้นที่ลุ่มต่ำ
พัฒนา: บรรเทาปัญหาอย่างเป็นระบบ ลดความเสียหายเศรษฐกิจ กักเก็บน้ำ
จัดไปใช้ประโยชน์ได้ พัฒนาคุณภาพชีวิตคนเมือง
กรณีศึกษาที่ 5 : ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ฯ
เข้าใจ : ทรงเข้าใจปัญหาของพื้นที่ต้นนำว่า เมื่อป่าถูกทำลาย - ดินขาดความชุ่มชื้น
ไม่สามารถอุ้มน้ำได้
เขาสง
จัดตั้งศูนย์ “ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต” ให้คนเรียนรู้ + เห็นผลจริง
เพื่อนำกลับไปใช้ในพื้นที่ของตน
พัฒนา: ป่าสมบูรณ์ มีน้ำใช้ทั้งปี ชาวบ้านมีแหล่งอาหาร + รายได้จาก
“ ป่า 3 อย่าง” (คน + ป่า อยู่ร่วมกันได้)
-
PROGRESS
พัฒนา ตัวอย่าง : เกิดการเปลี่ยนแปลงอะไรที่ทำให้ประชาชนพึ่งพาตนเองได้ในระยะยาว
กรณีศึกษาที่
6 : โครงการแกล้งดิน
เข้าใจ : ทรงศึกษา + เข้าใจ ปัญหา “กินเปรี้ยว” เกิดจากสารไพไรท์ 9 ออกซิเจน
เข้าถึง : พระราชทานแนวคิด + วิธีการแก้ไข (เข้าใจง่าย) (ทำได้จริง)
(ทำให้เปียกสลับแห้ง, ใช้น้ำล้าง ใช้ปูน)
พัฒนา: เปลี่ยนพื้นที่ให้กลับมาเพาะปลูกได้ เกษตรกรณีที่ทำกิน + ผลผลิตเลี้ยงชีพ
เป็นองค์ความรู้ในการจัดการดินเปรี้ยวที่ยั่งยืน
PROGRESS
กรณีศึกษาที่ 4 : สหกรณ์โคนมหนองโพฯ
เข้าใจ : ทรงเข้าใจเกษตรกรที่ถูกขาดอำนาจต่อรอง + กดราคาจากพ่อค้าคนกลาง
เขา ง จะรับฟังปัญหาที่เกษตรกรถวายฎีกา, พระราชทานให้เกษตรกรมกลุ่ม,
เสด็จไปเยี่ยมให้กำลังใจ
พัฒนา: เกษตรกรเข้มแข็ง กำหนดราคา + บริหารได้ด้วยตนเอง, เป็นธุรกิจที่มั่นคง
สร้างรายได้ให้สมาชิก + ชุมชน
- กรณีศึกษาที่ 8 : โครงการกังหันน้ำชัยพัฒนา
เข้าใจ : ทรงเข้าใจถึงปัญหาน้ำเสียว่าแก่นหลักคือ “ขาดออกซิเจน
เข้าถึง : ทรงประดิษฐ์เครื่องมือที่ “เข้าถึงง่าย” (ราคาไม่แพง, ไม่ซับซ้อน, ผลิตได้
ในประเทศ) ทำให้หน่วยงานต่าง ๆ นำไปใช้แก้ปัญหาในชุมชนได้
พัฒนา: ฟื้นฟูแหล่งน้ำให้กลับมามีคุณภาพ, ตกมลพิษ, พัฒนาชีวิตคนใกล้แหล่งน้ำ
กรณีศึกษาที่ 9 :
โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง ฯ
เขาจะ กรงเข้าใจปัญหาระบบน้ำ (ข้าท่วม น้ำเค็ม น้ำแล้ง ) + มองแบบองค์รวม
เข้าถึง : มี “การเข้าถึง” ความต้องการของประชาชนในแต่ละด้าน ทั้งการเกษตร
การประมง การอนุรักษ์ (ทำนา + เลี้ยงปลา + ป่าชายเลน)
พัฒนา: แก้ปัญหาวิกฤตได้อย่างเบ็ดเสร็จ ฟื้นฟูอาชีพหลักของคนในพื้นที่
สร้างสมดุลระบบนิเวศน้ำจืด น้ำเค็ม ทำให้ประชาชนมีชีวิตที่มั่นคง
กรณีศึกษาที่ 10 : โครงการปลูกป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง
เข้าใจ : ทรงเข้าใจธรรมชาติว่ามนุษย์ต้องการปัจจัย 4 (อาหาร ที่อยู่ เครื่องนุ่งห่ม ยารักษาโรค)
+ ทรงเข้าใจว่ามนุษย์จะไม่ใช้ประโยชน์จากป่าเลยนั้นเป็นไปได้ยาก
เข้าถึง : เป็นหลักการที่ “เข้าถึง” ง่าย ไม่ซับซ้อน ประชาชนเข้าใจและนำไปปฏิบัติใน
ที่ดินของตนเองได้ทันที โดยเริ่มจากความต้องการของตนเอง
พัฒนา: ประชาชนพึ่งตนเองได้ในปัจจัยพื้นฐานจาก “ป่าของตนเอง” ลดการทำลายป่า
เกิดจิตสำนึกรักและหวงแหนป่า นำสู่การฟื้นฟูระบบนิเวศฯ การพัฒนาที่ยั่งยืน

ページ5:

กรณีศึกษา (การใช้ชีวิตและการทำงาน)
3 ห่วง ( ความพอประมาณ ความมีเหตุผล ภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี )
- เงื่อนไข ( ความรู้ คุณธรรม)
2
3 เปรียบเทียบกับการวางแผนการสอน
ความพอประมาณ : ออกแบบกิจกรรมการสอนให้พอดีกับเวลา เลือกสื่อการสอน
ที่หาง่ายในท้องถิ่น เหมาะกับวัย ความสามารถ ความแตกต่างของนักเรียนแต่ละคน
ความมีเหตุผล : ก่อนเลือกวิธีการสอนใดๆ ต้องคิดไตร่ตรองว่า “ทำไป
ทำไม” “ทำแล้วนักเรียนจะได้อะไร” - ทุกอย่างพุ่งให้นร. บรรลุวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้
ภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี : เตรียมการสอน + แผนสำรองเสมอ รับมือสิ่งที่ไม่คาดคิด
เช่น นักเรียนเรียนรู้เร็ว สื่อการสอนขัดข้อง นักเรียนบางกลุ่มมีปัญหา
+
เงื่อนไขความรู้ : แม่นยำในเนื้อหา รู้เทคนิคการสอนที่หลากหลาย
จิตวิทยาเด็ก ประเมินผลถูกต้อง - วางแผนการสอนได้เต็มศักยภาพ
เงื่อนไขคุณธรรม : รับผิดชอบในการเตรียมสอน เมตตาและยุติธรรม
ต่อนักเรียนทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน อดทน + มุ่งมั่นที่จะพัฒนานักเรียน เป็นแบบอย่าง
ที่ดีเรื่องความซื่อสัตย์และความขยันหมั่นเพียร
* โมเดลบริหารความเสี่ยง
ระบบการจัดการทรัพยากรที่มีไว้เพื่อลดความเสี่ยง + เกษตรทฤษฎีใหม่
- มีน้ำสำรอง (ภูมิคุ้มกัน) 30%
- มีข้าวกิน ( พออยู่พอกิน) 30 %
- มีพืชชาย (สร้างรายได้ ) 30 1.
- มีที่อยู่ (ปัจจัยพื้นฐาน) 10 1.
3 เปรียบเทียบกับการจัดการเรียนการสอน
+
ทุกอย่างเกื้อกูลกัน
* ถ้า ห้องเรียน ของเราคือ ที่ดิน หนึ่งแปลง เราจะจัดสรร ทรัพยากร
( เวลา, งบประมาณ, นักเรียน, เนื้อหา) ของเราอย่างไร ให้นักเรียนของเรา
เติบโตได้อย่างยั่งยืนและมีความสุข ?”
* เปรียบเทียบกับการออกแบบโครงการให้กับนักเรียน
1. ชื่อโครงการ : ???
2. ที่มาและความสำคัญ : ทำไมต้องโครงการนี้ ? แก้ปัญหาอะไร ?
3. การประยุกต์ใช้ 3 ห่วง 2 เงื่อนไข
ความพอประมาณ : งบประมาณ ? อุปกรณ์ ? เวลา ?
ความมีเหตุผล : มีประโยชน์อย่างไร ?
ภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี : แผนสำรอง ? แก้ปัญหา ?
เงื่อนไขความรู้ : ต้องหาความรู้อะไรเพิ่มบ้าง ?
เงื่อนไขคุณธรรม : สอดแทรกคุณธรรมอะไร ?
3 เปรียบเทียบกับการบริหารจัดการชีวิตนักศึกษา
* ถ้า ที่ดิน 1 ผืน ของเราคือ เวลา + พลังงานทั้งหมดของครู 1
3 แนวทางที่ 1 เกมการเชิงเดี่ยว | ความเสี่ยงสูง ผลตอบแทนสูง
นร. ทุ่ม 907 เพื่อวิชาเอกที่ยากที่สุด ให้โปรไฟล์โดดเด่น
ส่วนอีก 107. ใช้กับการใช้ชีวิตทั่วไป
1 เทอม 1
ข้อดี : หากได้เกรด A จะรู้สึกประสบความสำเร็จ โปรไฟล์ดูดี
ความเสี่ยง : ป่วยช่วงสอบ ไม่เข้าใจเนื้อหา ละเลยวิชาอื่น ไม่มีทักษะอื่น
3 แนวทางที่ 2 :
: เกษตรทฤษฎีใหม่
30% + การเรียนรู้หลัก
307 + กิจกรรมเพื่อพัฒนาตนเอง
30% + การสร้างเครือข่าย และหารายได้เสริม
10% + การพักผ่อนและดูแลตนเอง
กระจายความเสี่ยง สร้างภูมิคุ้มกัน
kanelbullar
Rågbröd
Selma
Surdeg
bröd
เปรียบเทียบการบริหารชีวิตกับเกษตรทฤษฎีใหม่
ประเด็นเปรียบเทียบ
เป้าหมายหลัก
เกษตรเชิงเดี่ยว ( ทุ่มสุดตัววิชาเกียว)
กำไรสูงสุด ( เกรด B+)
การบริหารความเสี่ยง
ผลลัพธ์เพื่อเกิดวิกฤต
ความมั่นคงทางอารมณ์
ท้า ที่ได้รับ
เสี่ยงสูง พึ่งพาสิ่งเกี่ยว
ล้มเหลวทั้งหมดได้ง่าย ( ป้ายตอนสอบ)
เครียด กดดันสูง
เชี่ยวชาญเชิงลึกเรียงเกียว
เกษตรทฤษฎีใหม่ (บริหารชีวิตสมกุล)
ความพอเพียงและความยั่งยืน
(GPR สายและ ทักษะรอบก้าน
เสี่ยงต่ำ กระจายความเสี่ยง มีภูมิคุ้มกัน
ยังมีส่วนอื่นมาพยุง (เกรดวิชาอื่น, จักรนะกิจกรรม)
สมดุล มีความสุขในการใช้ชีวิต
ทักษะรอบด้าน ทั้งวิชาการ สังคม และการใช้ชีวิต

ページ6:

- การวิเคราะห์ยุทธศาสตร์
ฉลาดรู้
เพื่อพัฒนาด้านการศึกษาและการพัฒนาชุมชนต้นแบบตามศาสตร์พระราชาอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน
- การวิเคราะห์ การใคร่ครวญพิจารณาเกี่ยวกับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ว่าสิ่งนั้นมีองค์ประกอบอะไร
บ้าง มีความสัมพันธ์กันอย่างไร เพื่อให้เกิดความเข้าใจอย่างถ่องแท้ แล้วหาข้อสรุปเพื่อ
นำไปประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อไป
ยุทธศาสตร์ แผนการดำเนินงานที่กำหนดขึ้นอย่างเป็นระบบ อันจะทำให้องค์กร
มีหรือเพิ่มความสามารถในการแข่งขัน เพื่อบรรลุจุดมุ่งหมายตามที่ต้องการ
- ฉลาดรู้ การทำความเข้าใจแนวพระราชดำริและมีไหวพริบที่จะนำมาใช้ให้เกิด
ประโยชน์ทั้งในการทำงานและการดำเนินชีวิตอย่างเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมและ
กาลเทศะของตน
- ชุมชนต้นแบบ, ชุมชนที่เข้มแข็ง มีเป้าหมายในการพัฒนาให้เกิดความยั่งยืน
อันเกิดจากพลังแห่งการขับเคลื่อนทุกภาคส่วน เพื่อการมีคุณภาพชีวิตที่ดีของสมาชิก
ในชุมชน
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ปี 2542 อธิบายว่า
- ฉลาด หมายถึง เฉียบแหลม ไหวพริบดี ปัญญาดี
รู้ หมายถึง แจ้ง เข้าใจ ทราบ
ดังนั้น ฉลาดรู้ หมายถึง การทำความเข้าใจแนวพระราชดำริและมีไหวพริบที่จะ
นำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ ให้มีความเป็นอยู่ดีขึ้น พอมี พอกิน สร้างความเจริญ
ก้าวหน้าในระดับสูงต่อไป นำมาปรับใช้ในการทำงานและการดำเนินชีวิตของตน
อย่างเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมและกาลเทศะของตน
ความเป็นมาและองค์ประกอบของยุทธศาสตร์ฉลาดรู้
* ความรู้นั้นสำคัญ เพราะทำให้เกิดความฉลาด ความสามารถ และความเจริญก้าว
หน้า มนุษย์จึงใฝ่ศึกษากันอย่างไม่รู้จบสิ้น แต่ถ้าเรียนไม่ถูกก็ไม่ช่วยให้ฉลาด
ขึ้น การศึกษาความจึงสำคัญตรงที่ว่า ต้องศึกษาเพื่อให้เกิด “ ความฉลาดรู้” คือ
รู้แล้วสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง มีข้อปฏิบัติที่น่ายึดเป็นหลัก 2 ประการ ดังนี้
1.) เมื่อเรียนรู้สิ่งใด ต้องศึกษาทุกแง่มุม ไม่ใช่เพ่งเล็งไปที่แง่มุมเดียว
2) ต้องพิจารณาศึกษาเรื่องนั้นๆ ด้วยจิตใจที่มั่นคง และเที่ยงตรงเป็นกลาง
บทสรุปยุทธศาสตร์ฉลาดรู้
ปราศจากอค
ค้นพบจากงานวิจัยปี 2543 - 2544 จัดทำขึ้นเป็นรายงานชื่อว่า “ รายงานผล
การวิจัยรูปแบบการเรียนรู้ตามพระราชดำริ” ซึ่งมีลักษณะของการเรียนรู้ 9 ประการ
1. เป็นการเรียนรู้อย่างมีเป้าหมาย
2. เป็นการเรียนรู้ที่ใช้วิธีการหาความรู้ที่หลากหลาย
3. เป็นการเรียนรู้ด้วยการลงมือปฏิบัติจริง
4. เป็นการเรียนรู้ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
5. เป็นการเรียนรู้อย่างมีความสุข
6. เป็นการเรียนรู้ทั้งด้านกว้างและด้านลึก
2. เป็นการเรียนรู้ที่มีการตรวจสอบและทบทวนความรู้อยู่ตลอดเวลา
8. เป็นการเรียนรู้เชิงบูรณาการ
สะสมสอมูล
- ฝึกนก RB
9. เป็นการเรียนรู้ที่มีขั้นตอนตามลำดับ ตั้งแต่ 1 นำไปใช้ประโยชน์
* เน้น การมีความรู้คู่คุณธรรม, การบูรณาการความรู้ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์
การศึกษาเพื่อให้เกิดความฉลาดรู้ ***
การเรียนรู้แบบฉลาดรู้ นำแนวพระราชดำรัสของ ร.9 เกี่ยวกับหลักการเรียนการสอนเพื่อ
พัฒนาคุณภาพชีวิตของคนไทย มาสร้างเป็นรูปแบบการเรียนรู้ที่ดีเพื่อพัฒนาการเรียนในสถาบัน
ราชภัฏ เพื่อให้ผู้เรียนเรียนรู้อย่างมีความสุข มีความหวัง และมีพลังสร้างสรรค์
หลักการเรียนรู้แบบ “ฉลาดรู้” เป็นการเรียนรู้ที่ยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ ทำให้ผู้เรียนเกิด
ทักษะการใช้ชีวิต เกิดประโยชน์ต่อตนเองและส่วนรวม โดยมีจุดมุ่งหมายให้ผู้เรียนเรียนรู้
อย่างมีความหมาย มีเป้าหมาย และรู้จักพัฒนาวิธีการเรียนรู้จากความรู้ความคิดของผู้อื่น
การใคร่ครวญด้วยตนเอง การฝึกฝน การเรียนรู้ที่รู้จริง รู้แจ้งรู้สึกซึ้ง เรียนรู้อย่างต่อเนื่อง
ตลอดชีวิต และนำความรู้ไปใช้อย่างมีปัญญา
องค์ประกอบของยุทธศาสตร์ฉลาดรู้
- มุ่งมั่นด้วยศรัทธา : ความตั้งใจจริงที่จะศึกษาหาความรู้ โดยมีศรัทธาที่ถูกต้องเกื้อกูล
ส่งเสริม ศรัทธาที่ถูกต้องนั้นเกิดจากความเพ่งพินิจพิจารณาด้วยใจที่เป็นกลาง
- ใฝ่หาความรู้คู่คุณธรรม : การเรียนรู้เพื่อพัฒนาตนเองในลักษณะต่อไปนี้
1. การพัฒนาตนเอง : วิชาความรู้ คุณธรรมความดี
2. การเรียนรู้ต้องให้เกิดความรู้จริง ซึ่งมี 3 ลักษณะ คือ เรียนรู้ตามความรู้ความคิด
ของผู้อื่น, เรียนรู้ด้วยการขบคิดพิจารณาด้วยตนเอง, เรียนรู้จากการปฏิบัติ
3. การเรียนรู้ต้องเรียนรู้ด้วยจิตใจที่ตั้งมั่นเป็นปรกติ : เที่ยงตรง เป็นกลาง
4. การเรียนรู้ต้องศึกษาให้เห็นจริงและเข้าใจแจ่มแจ้ง : วิชาทั้งหลายมีความเกี่ยวโยงกัน
เป็นส่วนประกอบของกันและกัน และเป็นปัจจัยอุดหนุนกันอย่างแน่นแฟ้น
- นำไปใช้อย่างฉลาด : การใช้สติปัญญาประยุกต์ความรู้ทั้งทฤษฎีและปฏิบัติไปใช้
อย่างเหมาะสมด้วยความซื่อตรง บริสุทธิ์ และรับผิดชอบต่อหลักวิชา และส่วนรวม
โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อประโยชน์ต่อตนเองและสังค
- ไม่ประมาทหมั่นตรวจสอบพัฒนา : ความไม่วางใจในความรู้ว่าสมบูรณ์พร้อม หมั่นทบทวน
ตรวจสอบ ปรับปรุง พัฒนาความรู้ให้เหมาะกับสภาพของงานและสังคมที่เปลี่ยนแปลง
การนำศาสตร์พระราชามาใช้ประโยชน์ทางการศึกษา
ศาสตร์ในการพัฒนาประเทศที่ทรงพระราชทานไว้ ประกอบด้วย
->
* องค์ความรู้ 6 มิติ น้ำ ดิน เกษตร พลังทดแทน ป่า สิ่งแวดล้อม
- หลักการทรงงาน 25 ข้อ
- ยุทธศาสตร์พระราชทาน “ เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา”
• การพัฒนาสถานศึกษา : หลักสูตร การเรียนการสอนบูรณาการกับเศรษฐกิจพอเพียง
1. เตรียมความพร้อม ผอ. ครู นร. ชุมชนและสภาพแวดล้อม
2. การจัดระบบการเรียนรู้ พัฒนาหลักสูตร เศรษฐกิจพอเพียง
3. ส่งเสริมกิจกรรมของโรงเรียนและกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน
• การพัฒนาผู้สอน : คุณธรรม เทคนิคการสอน นวัตกรรมการสอน
มีความรู้คู่คุณธรรม มีปัญญาฉลาดรู้ เข้มแข็งสู้อุปสรรค มีวินัยในความคิด สุจริตคิดดี
ศรัทธาเชื่อมั่นในความดี กตัญญูกตเวที เพียรอดทนในความดี มีไมตรีจิตมิตรภาพ
- การพัฒนาผู้เรียน : ให้มีความรู้ ความคิด ปฏิบัติงานอย่างคิดวิเคราะห์
เริ่มตั้งแต่ปฐมวัย ชั้นพื้นฐาน อาชีวศึกษา อุดมศึกษา ประกอบอาชีพ สูงวัย
จะมีเป้าหมายแตกต่างกันออกไป + ผู้เรียนมีเหตุผล ไม่ประมาท มีการคิดแก้
ปัญหาและนำไปใช้ดำเนินชีวิต (K,PA)
- สอดคล้องกับสาระสำคัญของหลักการจัดการศึกษาตามรัฐธรรมนูญและพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542
6

ページ7:

การนำยุทธศาสตร์ฉลาดรู้มาใช้สร้างครูมืออาชีพ
ยุทธศาสตร์ฉลาดรู้
องค์ประกอบที่ 1
มุ่งมั่นด้วยศรัทธา
องค์ประกอบที่ 2
ใฝ่หาความรู้คู่คุณธรรม
องค์ประกอบที่ 3
นำไปใช้
อย่างชาญฉลาด
องค์ประกอบที่ 4
ไม่ประมาท
กร?จสอบ พั
แนวทางการสร้างครูมืออาชีพ
1. การสร้างครูต้องสร้างให้นักศึกษาครูมีความศรัทธาในวิชาชีพครู
2. เกิดความตระหนักเห็นคุณค่าของงานในวิชาชีพครูที่รับผิดชอบ
3. การกำหนดเป้าหมายการเรียนรู้ทั้งตนเองและของนักเรียนที่มาเรียนรู้จักครู
1. การสร้างครูให้เรียนรู้ที่จะพัฒนาตนเองด้านความรู้และคุณธรรม
2. เกิดความรู้จริง เรียนด้วยใจที่ตั้งมั่น เที่ยงตรง เป็นกลาง
3. ศึกษาให้เห็นจริงแจ่มแจ้งในการเรียนรู้ 3 ลักษณะ (จากคนอื่น จากตนเอง จากการปฏิบัติ)
1. สร้างครูมีวิธีส่งเสริมให้ครูใช้สติปัญญาประยุกต์ความรู้ทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ
2. รับผิดชอบต่อหลักวิชาการ/ ส่วนรวมโดยมุ่งให้เกิดประโยชน์ต่อตนเอง นร. สังคม
3. ศึกษาวิเคราะห์วินิจฉัยปัญหาความต้องการของตน + สังคม
4. พิจารณาทบทวนความรู้ที่จะนำมาใช้แก้ปัญหา / พัฒนาได้ต่อเนื่อง
5. เลือกปรับใช้ความรู้ให้เหมาะกับปัญหา
1.
6. พยายาม อดทน หนักแน่นต่อการนำความรู้ไปใช้ในการสอน + พัฒนาผู้เรียน
- สร้างครูให้ไม่วางใจในความรู้ว่าสมบูรณ์ หมั่นทบทวน ตรวจสอบ ปรับปรุง พัฒนาอยู่เสมอ
2. พัฒนาความรู้ให้เหมาะกับสภาพของตน นักเรียนและสังคม
3. ประเมินความถูกต้องเหมาะสม เพื่อทบทวน ตรวจสอบ ความถูกต้องของความรู้อยู่เสมอ
4. นำผลประเมินมาพิจารณา เก็บส่วนที่ดี / ปรับปรุงส่วนที่บกพร่อง
การวิเคราะห์ยุทธศาสตร์ฉลาดรู้เพื่อการพัฒนาชุมชนต้นแบบ
- เข้าใจ : การศึกษาหาความรู้รอบกว้างและด้านลึกอย่างลึกซึ้ง
1. การใช้ข้อมูลที่มีอยู่แล้ว : internet ข่าวสารในประเทศนอกประเทศ
การใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์ : ระบบสถิติทางการ สิมะโนประชากร สถิติศาสตร์
3. การวิเคราะห์และวิจัย: วิเคราะห์และวิจัย (โครงการหลวงใช้มาก)
4. การทดลองจนได้ผลจริง : สวนจิตรลดาเป็นห้องทดลองขนาดใหญ่
- เข้าถึง : การสำรวจตัวตน/ความต้องการ
1. ระเบิดจากข้างใน : พัฒนาตนเองก่อน แล้วจึงเข้าไปพัฒนาเปลี่ยนแปลง
2. เข้าใจกลุ่มเป้าหมาย : ว่าต้องการอะไร
3. สร้างปัญญา : ใช้วิธีการพูดสร้างปัญญาให้เหมาะสมกับผู้ฟัง
- พัฒนา : R & D (Research and Development (การวิจัยและพัฒนา)
1. เริ่มต้นด้วยตนเอง : เน้นการพัฒนาที่เกิดจากประชาชน ให้ทุกคนมีส่วนร่วม
2. พึ่งพาตนเองได้ : ประชาชนพึ่งพาตนเองได้ ไม่ต้องรอรัฐบาล
3. ต้นแบบเผยแพร่ความรู้ : สร้างต้นแบบเผยแพร่ความรู้
ความเป็นมาของศาสตร์พระราชา
ความหมายของคำว่า ศาสตร์พระราชา
สอนจากพระราชประสบการณ์ 3 มิติ คือ
มิติที่ 1 ศาสตร์แห่งการพัฒนา
มิติที่ 2 ศาสตร์แห่งความประพฤติ
มิติที่ 3 ศาสตร์แห่งการอยู่ร่วมกัน
ซึ่งมีพื้นฐานจาก 3 ป. คือ ปฏิบัติ ปริยัติ ปฏิเวธ
ครูมืออาชีพ (ผลที่ได้)
ครูที่รักนักเรียน
รักการสอน
รักการเรียนรู้
ครูที่หมั่นพัฒนาตนเองและพัฒนานักเรียนให้มี
ความรู้ ทักษะ ความสามารถที่ทันสมัยอยู่เสมอ
การพัฒนาบนพื้นฐานจรรยาบรรณวิชาชีพ
1. ครูเป็นผู้ที่สอนหนังสือดีและเก่ง
2. นักเรียนเรียนรู้อย่างมีความสุขจนสามารถ
ใช้กระบวนการเรียนรู้ในการพัฒนาตนเอง
ให้เกิดการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต
ครูที่เป็นผู้ที่มีทักษะในการประเมินเพื่อใช้ในการ
ตรวจสอบความรู้ของผู้เรียนและตนเพื่อการพัฒนา
ผู้เรียนได้เต็มตามศักยภาพและนำมาใช้กับการเรียน
การสอนให้มีการพัฒนาอย่างยั่งยืน
ยุทธศาสตร์ ฉลาดรู้เพื่อการพัฒนาชุมชนต้นแบบตามศาสตร์พระราชา หมายถึง
แบบแผนของการพัฒนาชุมชนให้มีความเข้มแข็ง ด้วยพลังแห่งการขับเคลื่อนของทุกภาคส่วน
เพื่อการมีคุณภาพที่ดี ตามแนวพระราชดำริมีไหวพริบ เป็นระบบ เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมและ
การเทศะของชุมชน เพื่อให้เกิดการพัฒนาอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน มีแนวทาง ดังนี้
- สร้างความมุ่งมั่นด้วยศรัทธา
- เน้นการนำไปใช้อย่างชาญฉลาด
+>
สนับสนุนการใฝ่หาความรู้คู่คุณธรรม
- ส่งเสริมให้เกิดความไม่ประมาท หมั่นตรวจสอบ และพัฒนา
ก่อให้เกิด...
1. มั่นคง ( มีภูมิคุ้มกันรองรับการเปลี่ยนแปลง)
2. สันติสุข ( ความสงบสุขปราศจากความขัดแย้ง)
3. ยั่งยืน (คุณภาพความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น)
ประสบผลสําเร็จ...
* มนุษย์+ศึกษา
1. การได้รับความรู้ที่ถูกต้อง ลึกซึ้ง เพียงพอ (คุณสมบัติพื้นฐาน)
การมีส่วนร่วม
2. การยอมรับ+พลังขับเคลื่อนจากทุกภาคส่วน (ระเบิดจากข้างใน) ของชุมชน
3. การให้คำแนะนำ ช่วยเหลือ กำกับ ติดตามอย่างเป็นระบบ บทบาทภาครัฐ
ความเป็นมาของศาสตร์พระราชา
มีลักษณะที่ทรงดำเนินการ ดังนี้
1. การสอนหรือชี้แนะ
2. การแก้ปัญหา
3. การให้ความยั่งยืน
แนวการเรียนรู้ศาสตร์พระราชา ประกอบด้วย
1. 6 เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา”
66
2. “ ภูมิสังคม”
3. “ หลักการทรงงาน 23 ข้อ
4.
* การสร้างคนด้วยการศึกษาและการเรียนรู้”
5. 56 3 ป. คือ ปฏิบัติ ปริยัติ ปฏิทธ