ノートテキスト
ページ1:
การพัฒนาในมิติประวัติศาสตร์ * Cold War ≠ 1946-1989 Marshall Plan Bretton Woods System / 1946 World Economic Forum 1970 1944-1971 Dept Regime WTO Regime Climate Regime Group of 20 (G-20) 1999 Group of 77 (G-77) 1964 1960 1970 New-International Economic Order Initiative (1974) Group of 7 (G-7) 1975 1980 ทศวรรษที่สูญหาย Lost Decade วิกก ขั้นการพัฒนา World Earth Social Summit Forum 1992 2001 Globalization 2000 Decade 1990 NAFTA (1994) MDGs (2000- 2015) 1940 First Development Decade World Bank IMF 1950 GATT Second Development Decade WTO(1995) 2010 เส้นทางการพัฒนา การล่าอาณานิคม . • 1955 - 1946' s อังกฤษ ฝรั่งเศส ดัตซ์ อเมริกา ญี่ปุ่น ยึดดินแดนเอเชียและแอฟริกา = 1945'S (หลังสงครามโลกครั้งที่ 2) เกิดกระแสการปลดปล่อยอาณานิคม เรียกว่า “ยุคปลดปล่อย อาณานิคม 1945 – 1990's หลายประเทศถูกปลดปล่อยอาณานิคม (Decolonization)+พม่า อินเดีย ลาว กัมพูชา ปากีสถาน * สงครามเย็น (Cold War) 1946-1999 สงครามระหว่างคอมมิวนิสต์ vs ประชาธิปไตย # 1940's เป็นปีที่เริ่มจัดระเบียบโลกใหม่ (Regimes) (หลังสงครามโลกครั้งที่ 2) -> ก่อตั้ง World Bank (ธนาคารโลก) ให้เงินกู้เมื่อฟื้นฟูและพัฒนาเศรษฐกิจประเทศที่เสียหายจากสงคราม TMF (กองทุนการเงินระหว่างประเทศ) - ผลเสถียรภาพ ค่าเงินระหว่างประเทศ ป้องกันวิกฤตการเงิน GATT (General Agreement on Tariffs and Trade) - ข้อตกลงการค้าทั่วไป ระบบ Bretion Woods System (1944 - 1971) เพื่อลดาก้าแมงภาษีและกัดกันทางการค้า วางระบบเศรษฐกิจโลกใหม่ กำหนดให้ค่าเงินผูกกับดอลลาร์สหรัฐ และดอลลาร์ผูกกับของคำ • แนวคิดแบบ Marshall Plan (1946) แผนช่วยเหลือทางเศรษฐกิจของ USA เพื่อฟื้นฟูยุโรปตะวันตกหลังสงคราม # 1950's First Development Decade (ทศวรรษแรกของการพัฒนา) แนวคิดที่ UN ผลักดัน ตั้งเป้าให้ประเทศกำลังพัฒนาเร่งรัดการเติบโตทางเศรษฐกิจ เน้นการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน เช่น ถนน เถื่อน ไฟฟ้า อุตสาหกรรม เชื่อว่า เศรษฐกิจเติบโต = การพัฒนา แต่ผลที่เกิดคืน ทำให้เกิดความเหลื่อยล้า และมีมาต่างประเทศมาก ม
ページ2:
# 1960's Second Development Decade (ทศวรรษที่ 2 ของการพัฒนา) ON เสนอรอบใหม่ ขยายความหมายของการพัฒนา ไม่ใช่แค่ตัวเลขเศรษฐกิจ แต่เพิ่มเป้าหมายด้านสังคม เช่น การศึกษา สาธารณสุข ความเท่าเทียม • จัดตั้ง Group of 77 (G-77, 1944) กลุ่มประเทศกำลังพัฒนา 17 ประเทศ รวมตัวเพื่อเรียกร้องความยุติธรรมและความเท่าเทียมกับประเทศพัฒนาแล้ว # 1970's ก่อตั้ง World Economic Forum (WEF) เป็นเวทีที่รวมผู้นำรัฐบาล นักธุรกิจ นักวิชาการมามุดคุยแลกเปลี่ยนกัน เพื่อร่วมสื่อเศรษฐกิจระหว่างประเทศ เสนอ New International Economic Order Initative (NEO) (1974) ระเบียบเศรษฐกิจของประเทศพัฒนาแล้ว เพื่อแก้ความเหลื่อมล้ำของระบบเศรษฐกิจโลก เกิด Group of 7 (G-7, 1975) การรวมกลุ่มของประเทศมหาอำนาจเศรษฐกิจโลก : US, UK, France, Germany, Italy, Japan, Canada เพื่อหารือร่วมกันเรื่องเศรษฐกิจโลก การเงิน การเมืองระหว่างประเทศ # 1990's Lost Decode (ทศวรรษที่สูญหาย) วิกฤตหนี้สาธารณะ เกิดจากการกู้อันมหาศาลในทศวรรษก่อนหน้า + ราคาน้ำมันผันผ่อน + ดอกเบี้ยสูง เศรษฐกิจตกต่ำ การพัฒนาชะงัก ความเหลื่อมล้ำเพิ่ม โดยเฉพาะแอฟริกา) ลาตินอเมริกา) # 1990's เกิด Globalization Decode ทศวรรษ โลกาภิวัฒน์) . . Earth Summit (1992) → ผลักดันเรื่องสิ่งแวดล้อม และการพัฒนาอย่างยั่งยืน ก่อตั้ง NAFTA (1994) → ความตกลงการค้าเสรีอเมริกาเหนือ (US - Canada - Mexico) WTO (1995) → องค์การการค้าโลก 4 เกิด Group of 20 (G-20) (1999) รวม 19 ประเทศ + สหภาพยุโรป (EU) + ทั้งประเทศพัฒนาแล้วและกำลังพัฒนา เช่น USA, จีน, ญี่ปุ่น, อินเดีย, บราซิล, แอฟริกาใต้, ซาอุดิอาระเบีย เจนตินา 2000's the MDGs (Millennium Development Goals) (2000-2015) เป้าหมายการพัฒนาแห่งสหัสวรรษ 3 ชั้น เช่น ความยากจน สุขภาพ การศึกษา เพศ สิ่งแวดล้อม • เกิด World Social Forum (2001) เป็นสังคม วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม เวทีของภาคประชาสังคม ขบวนการเคลื่อนไหว เพื่อเสนอทางเลือกใหม่ๆ ต่อโลกาภิวัตน์ # 2010's เน้นประเด็นระเบียบโลกใหม่ (Regimes) - Debt Regime - ปัญหาหนี้สาธารณะ และโครงสร้างหนี้โลก - WTO Regime - ซื้อตกลงการค้า และซ้อมมากในเวที WTO - Climate Regime - การเจรจาสิ่งแวดล้อมและสภาพภูมิอากาศ เช่น Paris Agreement 2015
ページ3:
ภาระของคนขาว (The White Man's Burden) เป็นแนวคิดจากบทกวีของ รักฮาร์ด คิปลิง (Rudyard Kipling) แนวคิดที่ว่าคนผิวขาวมีหน้าที่ต้องรับภาระอันยิ่งใหญ่ในการนำพาสังคมที่ลำหลัง เป็นเครื่องมือทางอุดมการณ์ที่ช่วยสร้างความชอบธรรมให้กับ ให้ก้าวไปสู่ความเจริญ การล่าอาณานิคม และการเป่าครอบครองดินแดนของชนพื้นเมในเอเซีย แอฟริก และ อเมริกา โดยมีจุดประสงค์เพื่อแสวงหาผลประโยชน์ทางการเมือง และเศรษฐกิจ Bretton Woods System (1944-1971) อยา 08 ราลง เป็นระบบการเงินระหว่างประเทศ เพื่อฟื้นฟูเศรษฐกิจของโลกหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 และเพื่อป้องกันไม่ให้ เกิด Great Depression (เศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่) อีกครั้ง 1) ระบบอัตราแลกเปลี่ยนเงินด ใช้ USD 64ลาร์สหรัฐ เป็นสกุลเงินหลักของโลก เพราะ USA เป็นประเทศมหาอำนาจ มีอาวุธเยอะ มีอิทธิพลมาก สามารถควบคุมการเงินได้มากกว่า แต่หลังปี 1971 USA ก็ประกาศลอยตัวไม่ผูกเงินกับทอง ค่าเงิน Dollar ผูกกับทองคำ อัตรา 35 USD ต่อ 4 ทรอยออนซ์ทองคำ 2) สถานทางการเงินจัดตั้งใหม่ 1 - IMF (International Monetary Fund) - ดูแลเสถียรรามค่าเงิน - TBRD (International Bank for Reconstruction and Development) - ช่วยเหลือด้านเงินกู้พัฒนา และฟื้นฟูเศรษฐกิจ ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ World Bank (WB) 3) กรอบความร่วมมือทางการค้า (Trade Liberalization) - GATT (1974) (General Agreement on Tariffs and Trade) น๊อตกลงการค้าทั่วไป เพื่อลดทําแมงภาษีและกีดกันทางการค้า - WTO (1995) (World Trade Organization) องค์การการค้าโลก : ส่งเสริมการค้าเสรี และทำให้ระบบเศรษฐกิจโลกมีเสถียรภาพ Marshall Plan (1946-1952) (European Recovery Program : ERP) แผนช่วยเหลือทางเศรษฐกิจของ USA เพื่อฟื้นฟูยุโรปตะวันตกหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เสนอโดย George C. Marshall รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ เป้าหมาย 1) ฟื้นฟูโครงสร้างพื้นฐานและเศรษฐกิจ 2) โรงกันการขยายตัวของคอมมิวนิสต์ 3) ต้นแบบเพื่อการพัฒนา USAID (United States Agency for International Development) หน่วยงานรัฐบา งานรัฐบาลสหรัฐที่จัดการความช่วยเหลือระหว่างประเทศ เป็นเครื่องมือทางการทูตของสหรัฐ เป็น 1 ในผู้บริจาคความช่วยเหลือรายใหญ่ที่สุดของโลก นำไปสู่ Modernization Theory มีนโยบายช่วยเหลือประเทศกำลังพัฒนา ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม สาธารณสุข และมนุษย 555) และเป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์สหรัฐในยุคสงครามเย็น ง q Va
ページ4:
ทฤษฎีความเจริญเติบโต (Growth Theory ของ Rastow) ทฤษฎีความเจริญ เติบโต (Growth Theory) ของ Rostow (1961) หนังสือ The Stages of Economic Growth: A Non-Communist Manifesto "Walt Whitman Rostow" 6 ขั้นที่มีการบริโภคโดยมวลชน ในระดับสูง ขั้นก้าวสู่ความเติบโตเต็มที่ (Drive to Maturity) 3 ขั้นทะยานสู่ความเจริญเติบโต (Take Off) ขั้นที่มีความพร้อมทะยานสู่ ความเจริญเติบโต ขั้นสังคมแบบประเพณีนิยม 0 Traditional Society (ชั้นสังคมแบบประเพณีนิยม) 009 ที่มา:บิวพันธ์ พรหมพักพิง. (2560).แนวคิดและทฤษฎีการพัฒนา.18-20 สังคมดั้งเดิม เทคโนโลยีต่ำ ผลผลิตน้อย จึงมาเกษตรกรรมแบบดั้งเดิม สังคมยังไม่มุ่งสู่การเติบโตทางเศรษฐกิจกันเองแบบชาวบ้าน © Precondition for Take off (ขั้นที่มีความพร้อมทะยานสู่ความเจริญเติบโต) • เริ่มมีการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน เช่น ถนน ไฟฟ้า ท่าเรือ •เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสถาบัน เช่น การศึกษา การเงิน เปิดประเทศสู่การค้าและรับเทคโนโลยีจากภายนอก . . อำนาจรัฐแบบรวมศูนย์ (Centralized National State) ® Take-off (ขั้นทะยานสู่ความเจริญเติบโต) อุตสาหกรรมเติบโตรวดเร็ว การลงทุนสูงต่อเนื่อง ที่ภาคเศรษฐกิจที่ขยายตัวแรง เช่น เหล็ก ทอง @ Drive to Maturity (ขั้นก้าวสู่ความเติบโตเต็มที่) อุตสาหกรรมขยายตัว หลากหลายมากขึ้น โครงสร้างทางเศรษฐกิจซับซ้อนมากขึ้น 412 de รายได้และมาตรฐานชีวิตเพิ่มขึ้น นในระดับส่ง) 6 Age of High Mass Consumption (ขั้นที่มีการบริโภคโดยมวลชนในระ สังคมมีรายได้สูง การบริโภคสินค้าฟุ่มเฟือยขยายตัว รัฐเริ่มลงทุนด้านสวัสดิการและคุณภาพชีวิต
ページ5:
ทฤษฎีความทันสมัย (Modernization Theory) รากฐานมาจาก Max Weber และ Talcot Parson เรียบง่าย / ประเพณี วิทยาศาสตร์ เกษตรแบบยังชีพ + การค้า (Cash Crop) แรงงานคน / สัตว์ ชนบท ปัจจัยที่นำไปสู่ความทันสมัย จักรกล ชุมชนเมืองหนาแน่น 1) ค่านิยม : เห็นความสำคัญของการเติบโตทางเศรษฐกิจ | ยอมรับความสามารถของโจเจก 2) สถาบัน : สถาบันเศรษฐกิจ คือ แรงงานและทรัพย์สินถ่ายโอนโยกย้ายได้อย่างเสรี การแลกเปลี่ยนเงิน สถาบันการเมือง คือ การเมืองมีเสถียรภาพ กฎหมายยุติธรรม สังคมเป็นระเบียง 3) การจัดระเบียบสังคม: การบริหารราชการแบบใหม่ (Bureaucracy) เพื่อประโยชน์ส่วนรวม 4) มีแรงจูงใจ (Motivation) : มุ่งมั่นในความสำเร็จในชีวิต / เต็มไปด้วยความริเริ่มสร้างสรรค์ : Green Revolution การปฏิวัติเขียว พ.ศ. 2503 (1960) เทคโนโลยีสมัยใหม่ทางเกษตร ระบบชลประทาน เพื่อผลผลิต เป้าหมายเพื่อลดความอดอยาก ให้อาหารเพียงพอต่อประชาชน เ ม น IRRI INTERNATIONAL R GLOBAL EVALUATION AND SHARING PRODUCTS THROUGHON OF RICE INGERS FOR GENETIC EVALUATION TRRT (International Rice research Institute) ก่อตั้ง พ.ศ. 2503 (1960) สถาบันวิจัยชาวนานาชาติ ที่ตั้งเมืองลอส บานที่ (Los Baros) จังหวัด ลากุน) ประเทศฟิลิปปินส์ ADB (Asian Development Bank) พ.ศ. 2509 (1966) ธนาคารพัฒนาเอเชีย เป็นสถาบันการเงินระหว่างประเทศ สำนักใหญ่ที่กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ เป้าหมายหลัก 1) สนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในเอเชียและแปซิฟิก 2) ลดความยากจนครอบคลุมความเจริญเติบโต ADB ASIAN DEVELOPMENT BANK 3. สนับสนุนการพัฒนาแบบยั่งยืนให้เงินช่วยเหลือ แก่ประเทศสมาชิก
ページ6:
การพัฒนาในบริบทประเทศไทย เริ่มจากต้นคิด พ.ศ. 2500 (1957) หลังการรัฐประหารของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ที่มุ่งสร้างรัฐเข้มแข็งและทันสมัย • พ.ศ. 2505 (1962) มีการจัดตั้ง กรมการพัฒนาชุมชนมหาดไทย เพื่อขยายงานพัฒนาสู่ท้องถิ่น • พ.ศ. 2509 (1966) ตั้งกรมการเร่งรัดพัฒนาชนบท (รมช.) เน้นพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน เช่น ถนน ไฟ) น้ำประปา เพื่อเชื่อมชนบทเช่ากับระบบเศรษฐกิจสมัยใหม่ RUDY รพช. กรมการเร่งรัดพัฒนาชนบท กระทรวงมหาดไทย • The United States Operations Mission to Thailand (USOM) ซ่อม เป็นหน่วยงานของสหรัฐที่เข้ามาสนับสนุนการพัฒนาประเทศไทย • โครงการสำคัญระหว่างปี 1954 - 1959 - การก่อสร้างถนนมิตรภาพ เชื่อมสระบุรีและนครราชสีมา ถนนสายพิษณุโลก-หล่มสัก - การก่อสร้างทางรถไฟจากอดรไปหนองคาย ระหว่างปี 1995 – 1960 1 – TUILLA แบบ ถนนกรุงเทพฯ - หนองคาย ทำให้การเดินทางรวดเร็วขึ้น ใน C เป็นสัญลักษณ์ของความเจริญที่จับต้องได้ ถนน ทําให้การทํา มาหากินในท้องถิ่น เจริญก้าวหน้าและ ช่วยยกระดับการ รองชีพของราษฎร สนามบินหนองงูเห่า . 1962 สนามบินดอนเมืองในปัจจุบัน แสดงการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคม
ページ7:
อุดมการณ์ทางการเมืองกับการพัฒนา # 1) คอมมิวนิสต์ (Communism) ฝ่ายซ้าย Common = ร่วมกัน, ส่วนรวม ระบบที่ต้องการลบล้างชนชั้น ไม่มีการแบ่งแยกชนชั้นระหว่างนายทุนกับแรงงาน ทุกคนเท่าเทียมกันในสังคม - ยกเลิกกรรมสิทธิ์เอกชน เช่น เจ้าของที่ดิน จะไม่เป็นของบุคคล แต่เป็นของส่วนรวม - ระบบการผลิตเป็นของส่วนรวม เพื่อช่วยให้กระจายทรัพยากรให้ทั่วถึง เน้นความเท่าเทียมโดยสมบูรณ์ ไม่มีการกดขี่เอารัดเอาเปรียบ ความมั่งคั่งและทรัพยากรจะแบ่งบันตามความต้องการไม่ใช่สามฐานะหรืออำนาจ แนวคิดการเปลี่ยนผ่านทางสังคมและเศรษฐกิจ Karl Marx จากระบบทุนนิยม (Capitalism) ไปสู่สังคมนิยม (Socialism) และสุดท้าย คอมมิวนิสต์ (Communism) การปฏิวัติชนชั้นแรงงาน (Proletarian Revolution) - การลุกขึ้นสู้ของแรงงาน Karl Marx เชื่อว่า สังคมทุนนิยมสร้างความเหลื่อมล้ำ และนำไปสู่การขูดรีดแรงงานของว่าชนชั้นแรงงานต้องลุกขึ้น โค่นล้มชนชั้นนายทุน เพื่อยุติการเอารัดเอาเปรียบ และการสะสมผลประโยชน์อยู่ที่คนส่วนน้อย ☆ 2) สังคมนิยม (Socialism) - ระบบที่เน้นความเสมอภาคและความเป็นธรรมทางสังคม - การพัฒนา ต้องแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำทางชนชั้น รัฐเข้ามาควบคุมทรัพยากรและการผลิต รัฐเข้าควบคุมกิจการที่สำคัญ : พลังงาน ธนาคาร ขนส่ง แจกจ่ายผลผลิตและทรัพยากรอย่างเป็นธรรม ไม่ปล่อยให้ตลาดเสรี ตัดสินเพียงอย่างเดียว มาตรการของสังคมนิยม - การเก็บภาษีก้าวหน้า : คนรวยเสียภาษีมากกว่าคนจน - การยกเลิกมรดก : เพื่อลดการสืบทอดความมั่งคั่งเฉพาะตระกูล - การรวมธนาคารและเครดิตไว้ในมือรัฐ : ควบคุมระบบการเงินเพื่อไม่ให้เกิดการเอารัดเอาเปรียบ แนวทางการพัฒนา เน้นการจัดสรรทรัพยากรอย่างเป็นธรรม ไม่เน้นแต่การเติบโตทางเศรษฐกิจ หรือ GDP แต่รวมถึงความเสมอภาคทางสังคมด้วย
ページ8:
Ex. คิวบา (Cuba) ตั้งอยู่ในทะเลแคริบเบียน ใกล้กับ USA รัฐฟลอริดา และ Mexico เมืองหลวง คือ ฮาวานา (Havana) คิวบา เป็นประเทศที่ยึดแนวทางสังคมนิยม - คอมมิวนิสต์ โดยรัฐเข้ามาควบคุมเศรษฐกิจ และสังคม มุ่งเน้นความเสมอภาค การศึกษาและสาธารณสุขฟรี ลดความเหลือมล้ำ แต่ยังคงปกครองด้วยมรรคการเมืองเดี่ยว บุคคลสำคัญ เช เกวารา (Che Guevara) พิเดล คาสโตร (Fidel Castro) (อดีตประธานาธิบดีคิวบา) ทั้งคู่มีบทบาทสำคัญในการโค่นล้มระบอบเผด็จการบาติสตา (Batista) และสถาปนาระบอบคอมมิวนิสต์ในยา ลักษณะการปกครองและสังคมของคิวบา 1) การศึกษา / สาธารณสุขฟรี 2) อายุขัยเฉลี่ยใกล้ประเทศพัฒนาแล้ว รังควบคุม จ ยุการผลิตโรงงาน ทีดิน และธุรกิจ 4) ลดความเหลื่อมล้ำของว่างระหว่างคนรวย คนจน 5) การเมืองพรรคเดียว : พรรคคอมมิวนิสต์คิวบา ( Partido Comunista de Cuba - Pcc) มีการสร้างการมีส่วนร่วมของคณะกรรมการท้องถิ่น สัญลักษณ์การปรานจักรวรรดินิยม : โดยเฉพาะการต่อต้านอิทธิพลของ USA Ex. สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม (The Socialist Republic of Vietnam) พรรคคอมมิวนิสต์ปกครองพรรคเดียว สงครามเวียดนาม) (2498-2518) หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้รับเอกราชจากฝรั่งเศส เวียดนามถูกปกครองด้วยพรรคคอมมิวนิสต์ และจัดตั้งเป็นรัฐสังคมนิยม เป็นสงครามระหว่างเวียดนามเหนือ (สนามโซเวียต) กับเวียดนามใต้ ( USA สนับสนุน) เป็นสัญลักษณ์สงครามเย็น (Cold War) ที่แสดงให้เห็นความขัดแย้งเชิงอุดมการณ์ นโยบายปฏิรูป 26i Mi (ดอยเหมย) - แปลว่า การปรับปรุงใหม่ (Renovation) เริ่มปี 1996 - การปฏิรูปใหม่ เพื่อเปิดประเทศสู่เศรษฐกิจตลาด เป้าหมายหลัก • . + • กระตุ้นเศรษฐกิจ ลดความยากจน เปิดประเทศสู่การค้าโลก เปิดตาภาคเสรี การลงทุนและธุรกิจ โดยเฉพาะ FDI (Foreign Direct Investment ) ปรับปรุงการเกษตร - เกษตรกรสามารถขายผลผลิตเกินใครได้ • ส่งเสริมอุตสาหกรรมส่งออก - เสื้อผ้า, รองเท้า, อิเล็กทรอนิกส์ • ปรับระบบ เงินเดือนและราคา ให้ตลาดมีบทบาทมากขึ้น ด แบรนด์ Nike, Adidas, Vans, IKEA IKEA โฮจิมินห์ ( Ho Chi Minh) - ผู้นำการปฏิวัติ และบิดาแห่งการก่อตั้งเวียดนามสมัยใหม่ - มีบทบาทสำคัญในการปลดปล่อยประเทศจากการล่า อาณานิคมฝรั่งเศส และการต่อต้านอเมริกา ตัวอย่างนโยบาย 0 • นโยบายภาษีที่ดิน. แรงงานทำงานวันละ 8 ชั่วโมง ตั้งธนาคารชาติ ปฏิรูปการศึกษา 9 • กรรมสิทธิ สวนรวม ระบบสหกรณ ใช้แรงงานการผลิตจากเวียดนาม - สะท้อนให้เห็นการเปิดประเทศที่ดึงดูดการลงทุนด้านอุตสาหกรรมและการผลิต โรงไฟฟ้าถ่านหิน Vinh Tan 4 (Binh Thuan, เวียดนาม) จังหวัดบุญส่วน เป็นหนึ่งในศูนย์กลางพลังงานขนาดใหญ่ที่สุดของเวียดนาม เป็นโครงการขยายเพิ่มเติมเพื่อรองรับความต้องการพลังงาน
ページ9:
☆ 3) เสรีนิยม (Liberalism) - เน้นเสรีภาพส่วนบุคคล ทั้งด้านสิทธิพลเมือง เศรษฐกิจ และการเมือง รัฐมีหน้าที่เพียงกำกับให้เกิดหลักนิติธรรม (Rule of Law) อำนาจทางการเมืองมาจากประชาชน (จากล่างขึ้นบน) เช่น นโยบาย TMF/ World Bank ที่ผลักดันเสรีนิยมทางเศรษฐกิจ r & - กรรมสิทธิ์ ลุงเอกชน เพื่อให้เอกชนสามารถครอบครองที่ดินได้ ปัญหาที่เกิดขึ้น คือ เศรษฐกิจไม่สามารถพัฒนาได้ แนวทางพัฒนา 1) ตลาดและเศรษฐกิจเสรี : เกิดการแข่งขัน สร้างนวัตกรรม การลงทุน และการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ รัฐทําหน้าที่สร้างกติกาและรักษาความเป็นธรรมในตลาด 2) สิทธิและเสรีภาพของบุคคล • การพัฒนาต้องเคารพสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน . . การพัฒนารวมสังคมและการเมือง 3 การพัฒนาผ่านประชาธิปไตยและกลมมาย การมีระบบการเมืองแบบประชาธิปไตย และกฎหมายที่ชัดเจนถือเป็นสิ่งสำคัญ เพราะช่วยสร้างความมั่นคงทางสังคมและความเซียนให้กับนัก ทุน • การพัฒนา เกิด นอย่างเป็นธรรมชาติ ผ่านการตัดสินใจของประชาชนและตลาด ☆ 4) เสรีนิยมใหม่ (Neoliberalism) ผู้นำแนวคิด : Milton Friedman หลักการสำคัญ . . Free Market (ตลาดเสรีสุดโต่ง : ลดการแทรกแซงของรัฐ ปล่อยให้กลไกตลาดทำงาน Privatization (กรรมสิทธิ์เอกชน) : รัฐบายหรือเปลี่ยนสถานะรัฐวิสาหกิจให้เป็นของเอกชน Free Trade (การค้าเสรี ) : เปิดเสรีด้านการค้าและการลงทุน Deregulation (ลดกฎระเบียบ) : สด บังคับหรือกฎมายที่ขัดขวางการแข่งขัน ส่งเสริมการแข่งขัน : เชื่อว่าการแข่งขันจะกระตุ้นให้เกิดนวัตกรรมและการพัฒนา • เน้นความรับผิดชอบปัจเจกบุคคล : แต่ละคนต้องรับผลจากการตัดสินใจของตนเอง Ex. เดิมการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย (ปตท) เป็นรัฐวิสาหกิจ ภายใต้แนวทางเสรีนิยมใหม่ ได้เปลี่ยนเป็น บริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) • สะท้อนแนวคิด Privatization, ที่ทำให้รัฐวิสาหกิจเข้าสู่ระบบตลาดทุน เอกชนและประชาชนสามารถซื้อหุ้นได้ • รัฐลดการควบคุมโดยตรง แต่ยังถือหุ้นใหญ่ 0 ช่วงเวลาการออกนอกระบบของมหาวิทยาลัยไทย (15 แห่ง) เป็นการปรับให้มหาวิทยาลัยออกนอกระบบจากหน่วยงานราชการ เพื่อให้มีความคล่องตัวในการบริหาร การเงิน และบุคลากร ลดการควบคุมจากรัฐ ให้สถาบันมีอิสระมากขึ้น undrestonluadaunt 29 2533 มหาวิทยาลัยพระจอม 16ก 2553 amount navadn 2555 25 nunu 2541 26 Sonu 2550 Unca 7 มค 2534 undrendouñoa 160550 umretonnulausnou เกรนบุรี มีน2541 amounnluladusmount s 7 นท 2551 unrendel 6 0 2551 nansundenlo 6 qumus 2551 วิทย 5 m46 2551 THAPLICA การวิทย dung 12540 หวินกับของรัฐ แค่อ >> เลี่ยมมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐภายหลัง 9 uns 2551
ページ10:
* 5.) สังคมนิยมประชาธิปไตย (Social Democracy) + เป็นการผสมผสานทุนนิยมฮาลดเสรี - รัฐสวัสดิการ ให้ตลาดขับเคลื่อนเศรษฐกิจ แต่รัฐมีบทบาทในการเก็บภาษีและจัดสวัสดิการ เน้นความเท่าเทียม ลดความเหลื่อมล้ำ และสร้างโอกาสเข้าถึงบริการพื้นฐานที่มีคุณภาพ อ W P ตัวอย่างประเทศ : สวีเดน นอร์เวย์ ฟินแลนด์ เดนมาร์ก ไอซ์แลนด์ • ระบบภาษีก้าวหน้า : คนรายได้สูงจ่ายภาษีในสัดส่วนมากกว่า เพื่อนำเงินไปพัฒนาสังคม - สวัสดิการกวนหน้า : เช่น การศึกษา การรักษาพยาบาล การดูแลเด็กและผู้สูงอายุ รัฐเป็นผู้กำกับดูแล : เพื่อสร้างความสมดุล ไม่ให้ทุนใหญ่ผูกขาด และประชาชนไม่ถูกเอาเปรียบ ลดความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ - ประชาชนมีคุณภาพชีวิตสูง อายุขัยเฉลี่ยยาวขึ้น - การศึกษา และสาธารณะสุขเข้าถึงได้ทุกคน นวัตกรรมและธุรกิจเทคโนโลยี Europe's Tech Giants Tech companies valued at more than one billion USD and cumulative value, by country United Kingdom" $49.9b Sweden $35.9b asos Avito GMOJANG boohoo.com skype Spotify Germany $27.3b skyscanner WEZIENS ang Klarna Finland $14.2b AUTO trivago XING* zalando HERROVIO กรณี: เยอรมันตะวันออก-เยอรมันตะวันตก BER EAST BERLIN France $8.1b 600 Netherlands $3.8b Bla Bla CarcriteoL. adyen Takeawaycom As of April 2017. Selected countries The UK also includes the following start-ups Anaplan, Bppar, FanDuel Farfetch Funding Cacle, improbable, Mimecast, UTFA, PokerStars Purplebricks, Rightmove, Skrill, TransferWise, Wonga Zoopla Source: GPBullhound statista☑ WEST | BERLIN กรณีเยอรมนี่ตะวันออก - เยอรมนี่ตะวันตก หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นผลจากสงครามเย็นระหว่างฝ่ายทุนนิยม (USA) กับฝ่ายคอมมิวนิสต์ (สหภาพโซเวียต) - เหลือง West Germany เยอรมนีตะวันตก - ทุนนิยมเสรี ( US, UK, ฝรั่งเศส) แดง East Germany เยอรมนีตะวันออก - คอมมิวนิสต์ (สหภาพโซเวียต) กำแพงเบอร์ลิน (Berlin Wall) d เป็นสัญลักษณ์ของสงครามเย็น ระหว่างโลกทุนนิยมกับคอมมิวนิสต์ สร้างขึ้นเพื่อป้องกันไม่ให้ประชาชน จากตะวันออกหลบหนีไปตะวันตก การล่มสลายของก้าแมงเบอร์ลิน แสดงถึงชัยชนะของเสรีรม และการสิ้นสุดของยุคสงครามเย็น
ページ11:
* 6) อนุรักษ์นิยม (Conservativism) ฝ่ายขวา เป็นอุดมการณ์ทางการเมือง ที่เน้นการรักษาระเบียบสังคมเดิม และค่านิยมที่เคยมีมาในอดีต - สนับสนุนการกลับไปยึดถือสิ่งที่เป็นรากฐาน เช่น ศาสนา ครอบครัว ชุมชน จุดมุ่งหมายหลัก : คงไว้ซึ่งเสถียรภาพ ความมั่นคง และความต่อเนื่องของสังคม เน้นรักษาสถาบันเดิม 9 ชาตินิยม (Nationalism) เชื่อมโยงกับอนุรักษ์นิยม เพราะเน้นความเป็นชาติ และอัตลักษณ์ร่วม ส่งเสริมความภาคภูมิใจในชาติ และความเป็นเอกภาพ มักเกิดขึ้นในช่วงที่ประเทศเผชิญภัยคุกคามหรือการแข่งขันจากต่างชาติ เน้นการคงไว้ซึ่งอัตลักษณ์ชาติ * อุดมการณ์การพัฒนาของประเทศไทย มีลักษณะผสมผสาน มีชาตินิยม และอนุรักษ์นิยมเป็นฐานทางสังคมวัฒนธรรม ควบคู่กับพัฒนานิยม เคสอนเศรษฐกิจและสังคม 1) ชาตินิยม (Nationalism) 0 มุ่งสร้างความรักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ใช้เป็นฐานในการสร้างเอกภาพของสังคม 2) อนุรักษ์นิยม (Conservatism) เน้นรักษาสถาบันหลัก ความเชื่อทางศาสนา ขนบธรรมเนียมประเม 3) พัฒนานิยม (Modernization / Developmentalism) เน้นการพัฒนาเศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐาน เช่น แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เชื่อว่าการพัฒนาจะทำให้ประเทศก้าวหน้า และแข่งขันกับนานาชาติได้ - 1 4) เสรีนิยม (Liberalism – Neoliberalism) - เปิดเสรีทางเศรษฐกิจ การค้า การลงทุน 5) สังคมนิยมประชาธิปไตย (Social Democracy) - ระบบรัฐสวัสดิการ
ページ12:
ง ม. การเมืองไทยกับการพัฒน hon สร้างพินฮาน รัฐบาล / ผู้นำทางการเมือง : กำหนดการพัฒนาเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม เกษตรกรรม การศึกษา หรือ โครงสร้าง # 1) ยุคจอมพล ป.พิบูลสงคราม (2492-250) การเมือง : ชาตินิยม รัฐรวมศูนย์ เผด็จการทหาร การพัฒนา : การสร้างรัฐชาติผ่านนโยบายรัฐนิยม วางโครงสร้างเศรษฐกิจอุตสาหกรรมเบื้องต้น ตัวอย่าง รัฐนิยม 12 ฉบับ ฉบับที่ 1 : 24 มิถุนายน 2482 เปลี่ยนชื่อประเทศจากสยาม เป็นประเทศไทย, ฉบับที่ 2 : 3 กรกฎาคม 2492 ปลูกฝังความรักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ฉบับที่ 3 : 2 สิงหาคม 2492 การเรียกชื่อชาวไทย ฉบับที่ 4 : 8 กันยายน 2482 การเคารพธงชาติ เพลงชาติ และ เพลงสรรเสริญพระบารมี ฉบับที่ 5 : 1 พฤศจิกายน 2492 ให้ชาวไทยพยายามใช้เครื่องอุปโภคบริโภคที่ทำขึ้นในไทย ฉบับที่ 6 : 10 ธันวาคม 2492 ทำนอง และเนื้อร้องเพลงชาติ ฉบับที่ 7 : 21 มีนาคม 2492 ชักชวนให้ชาวไทยร่วมกันสร้างชาติ en ฉบับที่ 8 : 26 เมษายน 2483 แก้ไขเพลงสรรเสริญพระบารมี ไม่ให้มีคำว่า สยาม ฉบับที่ 9 : 24 มิถุนายน 2433 ใช้ภาษาไทย และหนังสือไทยกับการปฏิบัติตนเป็นหน้าที่พลเมืองดี ฉบับที่ 10 : 15 - มาราคม 2494 : การแต่งกายของประชาชนชาวไทย ฉบับที่ 11 : : 9 กันยายน 2494 กิจประจำวันของคนไทย ฉบับที่ 12 : 28 มกราคม 2495 การช่วยเหลือคุ้มครองเด็ก คนชรา คนทุพพลภาพ # 2) ยุคพัฒนาเศรษฐกิจแบบตะวันตก (จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ 2501-2506) การเมือง : เผด็จการทหาร ไทยถูกมองว่าเป็นพันธมิตรกับสหรัฐอเมริกา 1 เพราะอยู่ในช่วงสงครามเย็นในการต่อต้านคอมมิวนิสต์ใน South East Asia, การพัฒนา : เริ่มใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 1 (2504-2509) แปลนาฬิกา ได้เวลาชักธง ฉบับที 4 DATOS A น บ ป HAV มย 30 AE บัง วัฒนธรรมของไทย บับที่ 10 เป็นครั้งแรกที่ไทยจัดทำแผนเศรษฐกิจเป็นระบบ ได้รับอิทธิพลจากแนวคิดการพัฒนาแบบทุนนิยมตะวันตก * พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน - ถนน ถนนมิตรภาพ) เถื่อน (เขื่อนภูมิพล), การไฟฟ้า โครงการชลประทาน : เปิดประเทศรับเงินทุนและความช่วยเหลือจากต่างประเทศ * 3) ยุคเศรษฐกิจเติบโต (พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ 2525 - 2529) ผู้บุกเบิกพลังงานไทย ยุคโชติช่วงชัชวาล เทคโนแครต ผู้เชี่ยวชาญทางเศรษฐกิจ เช่น ข้าราชการ นักวิชาการ กระทรวงการคลัง ธปท. การเมือง : เผด็จการทหาร แต่ Techniccvt ปริหารเศรษฐกิจ ทหารยังถืออำนาจ แต่การตัดสินใจด้านเศรษฐกิจจึงมาความรู้วิชาการมากขึ้น ท คำขวัญสำคัญ สภาพัฒน์ฯ (สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ) เป็นตัวหลักในการกำหนดทิศทาง การพัฒนา : ส่งเสริม ตสาหกรรมทดแทนการนำเข้า - อุตสาหกรรมเบา - สิ่งทอ อาหาร โ อุตสาหกรรมหนัก - ปิโตรเคมี เหล็ก ปูนซีเมนต์ : โครงการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลตะวันออก (Eastern Seaboard, Project) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 5 (2525 2529) - นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด, แหลมฉบัง, โรงงานปิโตรเคมี, โรงไฟฟ้า
ページ13:
# 4) ยุคเศรษฐกิจเฟื่องฟู (ชาติชาย ชุณหะวัณ 2531 - 2534) การเมือง : ถึงประชาธิปไตย พรรคการเมืองแข่งขันสูง 0 ใช้ทีมที่ปรึกษาเศรษฐกิจในการวางนโยบาย ทำให้ทันสมัย คล่องตัว ราบรื่น รวดเร็ว การพัฒนา แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 6 (2530-2534) . • เน้นเปิดประเทศเชื่อมโยงเศรษฐกิจโลก เศรษฐกิจโตเฉลี่ย 8-9% ต่อปี • ไทยได้รับฉายาว่า “ เสื้อตัวใหม่แห่งเอเชีย เพราะเป็นช่วงที่เศรษฐกิจเติบโตสูงและมั่นคง - มีการลงทุนอสังหาริมทรัพย์ ภาคอุตสาหกรรมและการส่งออกเมืองฟู • เขตเศรษฐกิจพิเศษ/เขต ตสาหกรรมส่งออก (Export Processing Zone) -เขตนิคมอุตสาหกรรม : แหลมฉบัง มายตามด 9 4 เสื้อแห่งเอเชีย ไทย - เสือตัวที่ 5 ของเอเชีย - ฮ่องกง / สิงคโปร์ : เป็นผู้นำทางด้านศูนย์กลางการเงินระดับนานาชาติ -เกาหลีใต้ / ไต้หวัน : เป็นผู้นำทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ ข้อดี : เศรษฐกิจเติบโตสูง ทันสมัย เรื่องพัฒนาเร็ว ข้อเสีย : การพัฒนาไม่ทั่วถึง เป็นเมืองใหญ่ เกิดความเหลื่อมล้ำ) เกิดวิกฤตอยลงแตก ปี 2540 # 5) ยุคทักษิณ ชินวัตร และไทยรักไทย (2544 - 2549 ) การเมือง : พรรคการเมืองเข็มแข็ง ประชานิยม รวมศูนย์การตัดสินใจ ไทยรักไทย เป็นพรรคแรกที่มีฐานเสียงกว้าง มีนโยบายชัดเจน เข้าถึงประชาชน ประชานิยม → นำเสนอนโยบายที่ตอบโจทย์ชีวิตประจำวันของชาวบ้าน 4 เช่น 30 บาทรักษาทุกโรค (ปฏิรูประบบสุขภาพ), กองทุนหมู่บ้าน การพัฒนา : สินค้า OTOP (One Tambon One Product) 1 ส่งเสริมให้แต่ละตำบลผลิตสินค้าท้องถิ่นที่มีเอกลักษณ์ สร้างรายได้แก่ชุมชน พักหนี้เกษตรกร : โครงการช่วยเหลือเกษตรกรที่มีภาระหนี้สินให้เวลาปรับตัว และฟื้นฟูอาชีพโดยชะลอการชำระหนี้ : โครงสร้างพื้นฐาน (โทรคมนาคม / ICT) ลงทุนพัฒนาเครือข่ายโทรคมนาคม อินเทอร์เน็ต และเทคโนโลยีสารสนเทศ ทำให้การสื่อสารและการเข้าถึงข้อมูลของประชาชนดีขึ้น ข
ページ14:
* 6) ยุครัฐประหาร การเมือง : รัฐประหาร 2549 - เกิดขึ้นเมื่อ ล้มรัฐบาลทักษิณ ชินวัตร - กองทัพอ้างว่าเกิดความขัดแย้ง ความไม่โปร่งใส และทุจริต จัดตั้งรัฐบาลชั่วคราวและร่างรัฐธรรมนูญใหม่ (2550) : รัฐประหาร 2557 - เกิดขึ้นเมื่อล้มรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร 1 กองทัพนำโดย คสช. (คณะรักษาความสงบแห่งชาติ) และพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ใช้กฎอัยการศึก และ ม.44 รวมศูนย์อำนาจ การเมืองอยู่ในสภาพถึงประชาธิปไตย กิ่งเผด็จการ การพัฒนา : โครงสร้างพื้นฐาน - พัฒนารถไฟฟ้าในกรุงเทพฯ และปริมณฑล วางแผนก่อสร้างรถไฟความเร็วสูงเชื่อมภูมิภาค ลงทุนด้านถนน ท่าเรือ สนามบิน เพื่อเชื่อมโยงการค้า Eastern Economic Corridor (EEC) * 7.) ยุคปัจจุบัน 9. 9. คสช. เป็นยุทธศาสตร์สำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจของรัฐบาล ครอบคลุม 3 จังหวัดตะวันออก (ชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา) มีพ.ร.บ. เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (พ.ร.บ. ECG) รองรับ การเมือง : หลังปี 2562 มีการเลือกตั้งทั่วไป หงายังคงเต็มไปด้วยความขัดแย้งระหว่างฝ่ายต่าง ๆ ความเหลื่อมมาทางเศรษฐกิจ สังคม และ ความไม่มั่นคงทางอำนาจรัฐ การพัฒนา : Smart City - การพัฒนาเมืองโดยใช้เทคโนโลยีมาช่วยบริหารจัดการ : Green Energy - ส่งเสริมพลังงานสะอาด) - แสงอาทิตย์ ลม ชีวมวล -> : Digital Economy - การนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้พัฒนาเศรษฐกิจ e-commerce, fintech Startup การพัฒนาเป็นการเมือง . โครงการพัฒนาไม่เป็นกลาง แต่เป็นเครื่องมือทางการเมืองที่สะท้อนผลประโยชน์ของกลุ่มอำนาจ - การพัฒนามักถูกใช้เพื่อสร้างความเป็นธรรมให้รัฐบาลและผู้นำทางการเมือง • การเมืองเป็นปัจจัย ขาดทิศทางการพัฒนา ทั้งด้านนโยบาย เศรษฐกิจ สังคม การเมืองเป็นปัจจัยชี้ขาดทิศทางการพัฒนา ง การตัดสินใจเชิงนโยบาย เช่น โครงการใหญ่/สวัสดิการ ถูกใช้สร้างฐานเสี่ยงทางการเมือง การเมืองที่มีเสถียรภาพ โปร่งใส - ส่งเสริมการลงทุน พัฒนาเศรษฐกิจ จิตอาสาและการเสียสละเพื่อส่วนรวม ทำให้โครงการพัฒนาเกิดขึ้นได้จริง การศึกษาที่เท่าทันโลก → เป็นรากฐานของการพัฒนาที่ยั่งยืน -> - ความขัดแย้ง ความไม่มั่นคง การรัฐประหาร → ขัดขวาง ทำให้การพัฒนาไม่ต่อเนื่อง t
ページ15:
เศรษฐกิจกับการพัฒนา การพัฒนา คือ ความเติบโตทางเศรษฐกิจ GDP (Gross Domestic Product) ผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติ มูลค่าตลาดรวมของสินค้าและบริการขั้นสุดท้าย (Final goods &services) ที่ผลิตขึ้นภายในประเทศ . . ในช่วงเวลาหนึ่ง (รายปี รายไตรมาส 3 เดือนครึ่ง ตัวเลขเศรษฐกิจวัดได้ง่าย เป็นรูปธรรม (เงินรายได้ การผลิต / การลงทุน) -คุณภาพชีวิต ความสุข ความเสมอภาค สิ่งแวดล้อม วัดได้ยากและซับซ้อน •ลดทอนการพัฒนาให้เท่ากับการเติบโตทางเศรษฐกิจ เช่น ไม่รวมข้อมูลด้านมลพิษ ทำให้ไม่สามารถวัดความเหลื่อมล้ำได้ ข้อวิพากษ์การใช้ GDP เป็นตัวชี้วัดการพัฒนา งบกพร่องของ GDP 1) สินค้า / บริการบางชนิดไม่มีราคาในตลาด - ไม่ถูกนับ เช่น งานในครัวเรือน 2) ราคาตลาดไม่สะท้อนมูลค่าที่แท้จริง เช่น มลพิษ ค่ารักษาพยาบาล 3) การวัดการเปลี่ยนแปลงราคา / ปริมาณทำได้ยาก (ปัญหาเงินเฟ้อ) 4) ผู้บริโภคมักไม่เท่าทันผู้ผลิต - ราคาซับซ้อน ไม่สะท้อนคุณภาพชีวิต สตรคำนวณ GDP = C + I+ G+ (x-M) ง C = Consumption (การใช้จ่ายของประชาชน) T = Investment (การลงทุนของเอกชน) G = Government (การใช้จ่ายของรัฐบาล) X - M = การส่งออก – การนำเข้า GNI (Gross National Income per Capital) รายได้มวลรวมประชาชาติต่อหัวประชากร GNI = GDP + รายได้สุทธิจากต่างประเทศ เช่น ไปทำงานที่ต่างประเทศ แล้วส่งเงินกลับมาที่ไทย ตัวอย่าง 1. แรงงานฟิลิปปินส์ในประเทศบราซิล บริษัทญี่ปุ่นมาลงทุนในไทย 3.ชาวพม่าที่มาทํางานในไทย 4. คนไทยเปิดร้านพิซซ่าที่ USA 5. คนไทยไปลงทุนในประเทศลาว 6. นักวิจัยเกาหลีใต้ได้รับทุนวิจัยในประเทศญี่ปุ่น GDP GNI บราซิล ฟิลิปปินส์ ไทย ญี่ปุ่น ไทย พม่า USA ไทย ลาว ไทย ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ 7. นักฟุตบอลบราซิล เล่นในทีมอังกฤษ ส่งเงินกลับบ้าน อังกฤษ บราซิล
ページ16:
เศรษฐกิจนิยม (Economism) โลกสมัยใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วยตลาดทุนนิยมและการคำโลก • เชื่อว่า เศรษฐกิจเติบโต - ชีวิตดีขึ้นอัตโนมัติ . เศรษฐกิจอาจโต แต่ความเหลื่อมล้ำ ความยากจน สิ่งแวดล้อมแล * ตอนนี้ไทยโดนภาษีจาก USA 19 % จากตอนแรกที่จะโดน 21% เพราะรัฐเอาภาษีข่าวโมดไปแลก ทำให้ประชาชนที่ทำเกี่ยวกับข้าวโพดเสียหาย น เส้นความยากจน 2 เกณฑ์ขั้นต่ำของรายได้ หรือการบริโภคที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต รายได้ การบริโภคของคน ต่ำกว่าเส้นนี้ คือ ยากจน แต่ละประเทศกำหนดเอง ตามค่าครองชีพ และบริบทท้องถิ่น ซึ่งเปลี่ยน 5-10 ปีครั้ง และจะต้อง Debate ทุกครั้ง ว่าจะใส่อะไรเข้าไปในเกณฑ์ เกณฑ์ของธนาคารโลก Absolute Poverty Line เช่น รายได้วันละ 1.30 ดอลลาร์สหรัฐ
ページ17:
ทฤษฎีกลุ่มวิพากษ์การพัฒนา 0 ทฤษฎีพึ่งพิง (Dependency Theory) (1960-1970) นักคิด : Andre Gunder Frank ประเทศที่พัฒนาแล้ว (Core) และประเทศที่กำลังพัฒนา (Periphery) มีความสัมพันธ์แบบไม่สมดุลกัน ทำให้ประเทศกำลังพัฒนา (Periphery) ยังคงอยู่ในภาวะพึ่งพิงประเทศพัฒนาแล้ว (Core) เน้นความสัมพันธ์แบบพึ่งมา และการถูกเอาเปรียบ ML 80% มีทุน เทคโนโดย ควบคุมการค้ Dependency Theory (Frank, 1967) ได้ผลประโยชน์มากกว่า Trade มีทรัพยากร แรงงาน ผลผลิต CORE ประเทศพัฒนาแล้ว PERIPHERY ประเทศกำลังพัฒนา Total control of Periphery 20% ได้ผลประโยชน์น้อยกว่า EX:ลาตินอเมริกา ส่งดอกทรัพยากร แต่ต้องนำเข้าสินค้าอุตสาหกรรม ควบคุม (กุน/ เทคโนโลยี) ทรัพยากร/ราคาถูก/กำาไร Bauxite: อลูมิเนียม Bauxite: Jamaica/Brazil USA/CANADA/EUROPE Periphery Core ส่งออกวัตถุดิบราคาถูก แรงงานลูก Core แปรรูป ผลกลั่นคำสูง แล้วขายกลับในราคาสูง สินค้า/ สูง -การเมืองภายใน -กลุ่มทุน -ชนชั้นน่า เกิดการพึ่งพิง (Dependency) Core มีอำนาจควบคุมเหนือ Periphery ความสัมพันธ์ ตอกย้ โครงสร้างการซึ่งมา มีเทคโนโลยีในการแปรรูป Bauxite เป็น Aluminum Aluminum: ใช้ทำสินค้าอุตสาหกรรม • airplanes • cars • construction ⚫ packaging มีวัตถุดิบ แร่ Bauxite Periphery ลงมาตลาดโลก และ Core ในการขายแร่ ไม่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มสูงได้เอง - >>> Core วัตถุดิบไปผลิตสินค้าม สร้างกำไรสูง Periphery พึ่งมา Core เขตลงขายวัตถุบราคา ก โดยไม่สามารถพัฒนาอุตสาหกรรมเองได้ Core ได้เปรียบ เพราะซึ่งทรัพยากรราคาต่ำ แต่ขายสินค้าแปรรูปที่มีมูลค่าเพิ่มสูง เกิดกำไรและการมองสะสม ความสัมพันธ์ สะท้อนความไม่เท่าเทียมเชิงโครงสร้าง Periphery ขายถุดิบราคาถูก
ページ18:
ทฤษฎีระบบโลก (World Systems Theory) 1 นักคิด : อิมมานูเอล วอลเลอร์สตีน (Immanuel Wallerstein) (4974) มองว่าโลกคือระบบเศรษฐกิจเดียวที่เชื่อมโยงกันผ่านการแบ่งงานระหว่างประเทศ เน้นรางรวมขตระบบโลกและการแบ่งบทบาทของประเทศในระบบนี * โครงสร้างของระบบโลก 1) Core (ศูนย์กลาง (ประเทศพัฒนาแล้ว) ข • ควบคุมเทคโนโลยี่ ทูน การทำ การเมือง และมีอุตสาหกรรมสูง • ได้กำไรมากสุดจากการค้าระหว่างประเทศ Ex. USA, ยุโรป, ญี่ปุ่น เยอรมนี, แคนาดา, ฝรั่งเศส 2) Semi-Periphery (ถึงชายขอบ/ประเทศ พัฒนา) PERIPHERY SEMI-PERIPHERY มีเศรษฐกิจผสมระหว่างคุกสาหกรรมและการเกษตร พัฒนาแล้วยางด้าน แต่ยังงงา Core d 5. บราซิล, อินเดีย, เม็กซิโก, น 3) Periphery (ชายขอบ/ประเทศกำลังพัฒนา / อยพัฒนา ) เน้นการผลิตวัตถุดิบต่ำ แรงงานถูก มักถูกเอาเปรียบจากประเทศ core 5. แอฟริกา, ลาตินอเมริกา,เอธิโอเปีย, นังกลาเทศ, กัมพูชา แนวคิดหลัก 3 ประการ 1) International Division of Labour (การแบ่งงานระหว่างประเทศ) CORE แต่ละประเทศ/ภูมิภาคมีบทบาทแตกต่างกันในห่วงโซ่การผลิต เช่น ประเทศ Core ทำงานด้านเทคโนโลยีชั้นสูง ส่วน Periphery เน้นแรงงานราคาถูก การผลิตทรัพยากรถูก 2 Class Distinction (ความแตกต่างของชนชั่น) Core มักมีชนชั้นนำ / ทุนข้ามชาติที่ควบคุม Periphery มีแรงงานราคาถูกและถูกกดทับ 3. Global Capital (ขุนโลก) ระบบทุนนิยมโลก ทําในทุนใน เงี่ยน ามพรมแดน บริษัทข้ามชาติ (MNCs) และสถาบันการเงินโลก บทบาทควบคุมเศรษฐกิจโลก # Division of Labour (การแบ่งงานกันทำ) ของ Adam Smith • Productive Forces (พลังการผลิต) - เครื่องมือและเทคโนโลยี แรงงานมนุษย์ ความรู้ ทักษะ ทรัพยากรทางธรรมชาติ Relations of Production (ความสัมพันธ์ทางการผลิต) ความสัมพันธ์ระหว่างชนชั้น เช่น นายทุน vs กรรมาชีพ | เจ้าของที่ดิน VS ชาวนา ระบบสิทธิในทรัพย์สิน 9 - กฎเกณฑ์ทางสังคม และกฎหมายที่ควบคุมการผลิต
ページ19:
* ห่วงโซ่อุปทานระดับโลก (Global Supply Chain) การประกอบ → การกระจายสินค้ กระบวนการผลิตและแลกเปลี่ยนสินระหว่างประเทศ ตั้งแต่การผลิตวัตถุดิบ - การแปรรูป - Core : วิจัย, เทคโนโลยี, แบรนด์, ควบคุมตลาด Semi - Periphery : โรงงานผลิต, แรงงานราคาถูก, การประกอบชิ้นส่วน Periphery : - จัดหาทรัพยากรดิน เช่น แร่ธาตุ น้ำมัน เกษสาร แนวคิดสมัยก่อน (Modernization Theory) + เชื่อว่าทุกประเทศจะพัฒนาไปตามลำดับขั้นเหมือนกัน จากดั้งเดิม - อุตสาหกรรม - พัฒนาแล้ว มองว่ามีนลายเส้นทางสู่ความเจริญเติบโต แต่ Global Supply chain แสดงว่า โลกไม่ได้พัฒนาแบบ เส้นตรง (Linear) เพราะประเทศต่างๆ มีบทบาทแตกต่างกันในระบบโลก ไม่ใช่ทุกประเทศจะเป็น Core ได้ * เป้าหมายของการพัฒนา 1) การเติบโตทางเศรษฐกิจ (Economic Growth) 2) ความเท่าเทียมกันทางสังคม (Social Equality) 3) การเมืองที่เป็นประชาธิปไตย (Political Democracy) 4) ความเป็นระเบียบและเสถียรภาพ (Stability and Order) 5) ความมีอิสระของชาติ (National Autonomy)
ページ20:
การพัฒนาทางเลือก และวาทกรรมการพัฒนาที่ยั่งยืน การพัฒนากระแสหลัก (Mainstream Development) • มีรากฐานจากทฤษฎี Modernization และ Capitalism เชื่อว่า ความเจริญเกิดจากความทันสมัย การขยายตัวทางเศรษฐกิจ การลงทุน การผลิต และการค้าเสรี ตัวชี้วัด คือ GDP และ การเติบโตทางอุตสาหกรร 926+ • กระแสหลัก = ทุน + รัฐ + เศรษฐกิจโต แต่มีปัญหาความเหลื่อมล้ำและสิ่งแวดล้อม การพัฒนาทางเลือก (Alternative Development) • มุ่งเน้นความยั่งยืนและความเป็นธรรม ใ • เน้นคนและชุมชนเป็นศูนย์กลาง ใช้แนวคิดแบบพึ่งตนเอง การมีส่วนร่วม และความเสมอภาค : • ทางเลือก = คน + ชุมชน + ยั่งยืน เห็นคุณภาพชีวิต ความเท่าเทียม และการพัฒนาแบบองค์รวม * การพัฒนาโดยมีประชาชนเป็นศูนย์กลาง (People Centered Development) ผู้นำแนวคิด : Korten (1995) - แนวคิด เน้นให้ประชาชนเป็นแกนกลางของการพัฒนา เป้าหมายการพัฒนาที่แท้จริง ๆ การสร้างความยุติธรรม (Justice) ความยั่งยืน (Sustainability) การพัฒนาแบบองค์รวม (Holistic Development) - การพัฒนาไม่ได้วัดจากการเติบโตทางเศรษฐกิจเท่านั้น แต่ต้องวัดจากคุณภาพชีวิต ความเท่าเทียม และสิ่งแวดล้อ * การพัฒนาทางเลือกของ Nas (องค์กรพัฒนาเอกชน) ผู้นำแนวคิด : Friedmann and Douglass (1999) มองว่ารัฐเป็นส่วนหนึ่งของปัญหา การพัฒนาที่ไม่เป็นธรรม จึงมีการพัฒนาแบบทางเลือกที่อยู่นอกรัฐ ต่อต้านรัฐ เชื่อว่าประชาชนสามารถทำสิ่งที่ถูกต้องได้ โดยไม่จำเป็นต้องรอรัฐมา นำ ชุมชนมีพลังของตัวเองมากพอที่จะทำให้เกิดการพัฒนา เช่น ผ่านการรวมกลุ่ม จัดการทรัพยากรท้องถิ่น • และสร้างความเปลี่ยนแปลงจากฐานราก การพัฒนากระแสหลัก ประชาชนถูกกระทำ ใช้ทฤษฎี/ กภายนอก Top-down การพัฒนาทางเลือก ประชาชนเป็นผู้กระทำ ใช้ทฤษฎี / วิธีกภายใน มีส่วนร่วม (participatory) เห็นวิธีการและเป้าหมายควบ เนินจริยธรรมร่วมกับการปฏิบัติ ใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม ขั้นกลาง ต่อต้านรัฐ สนใจเป้าหมายปลายทาง เน้นการปฏิบัติ ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ สนับสนุนโดยรัฐ เพิ่มบทบาทตลาด ลดบทบาทตลาด ส่งเสริมพึ่งตนเอง รวมอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลาง เห็นประจักษ์นิยม (Empiricism) กระจายอ้านาจ เห็นวัฒนธรรม
ページ21:
ตัวอย่างการพัฒนาทางเลือกในประเทศไทย 1) มูลนิธิชุมชน : ชุมชนเข้มแข็ง สามารถจึงมางานเอง และจัดการทรัพยากรได้ * มูลนิธิบูรณะชนบทแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ ก่อตั้งปี 2510 โดยศ.ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มุ่งเน้นการพัฒนาชนบท ลดความเหลื่อมล้ำ สร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ การศึกษา และสังคมใช้ ป่าน โดยใช้ความรู้และพลังของชุมชนเอง * เครือข่ายป่าชุมชนห้วยขาแข่ง ก้าวสู่ปีที่ 311 บ ลบคาก เครือข่ายป่าชุมชน แนวเขตห้วยขาแข้ง แสดงให้เห็นการรวมตัวของชุมชนในการจัดการทรัพยากร การปกป้องป่าในเขตห้วยขาแข็ง เป็นการรักษาสิ่งแวดล้อม และวิถีชีวิตไปพร้อมกัน 2) การเคลื่อนไหวภาคประชาชน : ประชาชนมีสิทธิและเสี่ยงในการกำหนดทิศทางการพัฒนา * การประท้วงคัดค้านเขื่อนแม่วงก์ [ก้าวสู่06 31 nu alumn STOP!!!, EHIA Maewong ชี้ให้เห็นพลังของประชาชนที่ลุกขึ้นมาต่อต้านโครงการรัฐที่อาจทำลายป่า โครงการเขื่อนแม่วงก์ ตั้งอยู่ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ จ.นครสวรรค์ รัฐเสน สร้างเพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วม และเก็บน้ำ ใช้ทางการเกษตร แต่พื้นที่ที่จะสร้างเขื่อนเป็นเงินป่าที่อุดมสมบูรณ์ และเป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าหายาก เช่น เสื้อโคร่ง ☆ สมัชชาคนจน (Assembly of the Poor : AOP) เริ่มจากการรวมตัวของชาวบ้านที่ได้รับผลกระทบจากเขื่อนปากะ ขื่อนปากมด จ.อุบลราชธานี ที่สูญเสียที่ดินทำกินและวิถีชีวิต จึงสร้างเครือข่าย เคลื่อนไหวเพื่อสิท ดิน น้ำ ป่า และทรัพยากรในการทำมาหากิน สมชชาคนจน ASSEMBLY OF THE POOR
ページ22:
3) การเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมระดับโลก : สิ่งแวดคอมยั่งยืน - คัดค้านโครงการที่ทำลายธรรมชาติ # Greenpeace (กรีนพีซ) : องค์กรพัฒนาเอกชนด้านสิ่งแวดล้อม (NGO) APEC 2022 APEC STOP เอเปก - ต่อต้านการทำลายสภาพภูมิอากาศ - คัดค้าน greenwashing ในการประชุม APEC 4) แนวคิดเศรษฐกิจจอเพียงและเกษตรยั่งยืน : สร้างสมดุลชีวิตและความมั่นคงพื้นฐาน P * เกษตรอินทรีย์ + เครือข่ายตลาดสีเขียว เกษตรอินทรีย์ Green market เครือข่ายตลาดสีเขียว ThaiGreenMarket.com * เกษตรทฤษฎีใหม่ (30 : 30 : 30 : 40) แหล่งนํ้า -ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง - 30% เกษตร 30% ทฤษฎีใหม่ 10% 30:30:30:10 30% ปลูกพืชผัก ผลไม้ พืชไร่ สมุนไพร ฯลฯ ส่งเสริมการผลิตที่ไม่ใช้สารเคมี่ เชื่อมโยงผู้ผลิต กับผู้บริโภคโดยตรง ลดการพึ่งมาทุนใหญ่ ช่วยให้ผู้บริโภคเข้าถึงอาหารปลอดภัย • ห ง า 30 % นาซาว 30% • - ปลูกพืช ผัก ผลไม้ 307. ที่อยู่อาศัย เลี้ยงสัตว์ 10 % H ที่อยู่อาศัย เลี้ยงสัตว์ นาข้าว twinkl 8
ページ23:
วาทกรรมการพัฒนาที่ยั่งยืน (Discourse of Sustainable Development) วาทกรรม (Discourse) ตาม Michel Foucault 1 1 คือ ชุดของภาษา กรอบความคิด ความรู้ที่ถูกใช้ในการกำหนดอำนาจ และการมองโลก เป็นสิ่งที่สร้างอัตลักษณ์ (identity), ความหมาย (significance), ความจริง, อำนาจและตัวตน ของผู้คนในสังคม ดังนั้นวาทกรรมไม่เป็นกลาง แต่แฝงไปด้วย อำนาจ กฎระเบียบ และการควบคุม Ex. วาทกรรม • การพัฒนา ++ ค่อยพัฒนา • 9. ประเทศโลกที่ 1 ++ ประเทศโลกที่ 3 วาทกรรมการพัฒนาที่ยั่งยืน • เริ่มจาก รายงาน Brundland (1987) ที่นิยามว่า “ การพัฒนาที่ตอบสนองความต้องการ ของคนรุ่นปัจจุบัน โดยไม่บั่นทอนความสามารถของคนรุ่นอนาคต” .. • ต่อมาใน Agenda 21 (1992) และ SDGs (2015) ทำให้คำว่า “ยั่งยืน กลายเป็นคำหลักของพัฒนาโลกในศตวรรษที่ 21 ข้อวิพากษ์ต่อวาทกรรมความยั่งยืน ด • วาทกรรมการพัฒนาที่ยั่งยืน ถูกใช้เป็นเครื่องมือของรัฐและองค์กรโลก เพื่อสร้างความชอบธรรม ในโครงการใหญ่ เช่น เลื่อน เหมือง โครงการอนุรักษ์บางประเภท = คำว่า “ยั่งยืน - Buzzword เป็นคำที่ไม่มีใครกลำคัดค้าน แต่ความหมายต่างกันไปตาม ผลประโยชน์ของผู้ใช้ เช่น รัฐบาล บริษัท NGO Ex. วาทกรรมการพัฒนาที่ยั่งยืน . • CSR และ ESG - บริษัทรามชาตินำมาใช้เพื่อสร้างภาพลักษณ์ว่าใส่ใจสิ่งแวดล้อมและสังคม Green washing (การฟอกเขียว) + การโฆษณาเกินจริงว่า เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งที่ไม่ได้ทำจริง Blue washing + อ้างอิง SDGs ของ UN ใช้ตราประทับทางศีลธรรม) เมื่อสร้างความน่าเชื่อถือ แต่ไม่ได้แก้ที่รากเหง้าของปัญหา เช่น การทำลายสิ่งแวดล้อม หรือการเอาเปรียบแรงงาน
ページ24:
Ex. การวิพากษ์วาทกรรมการพัฒนาที่ยั่งยืน Ana BP (British Petroleum) เกิดเหตุน้ำมันรั่วที่อ่าวเม็กซิโก ปี 2010 ทำลายระบบนิเวศอย่างรุนแรง สัตว์ทะเลตายจำนวนมาก กรณีบาบิบของบริษัท BP อ่าว Maxico เปิดตัวแคมเปญ "Beyond Petroleum” และ ภาพลักษณ์สีเขียว กระทุนใน บานสะอาด 0010) แต่ทำแคมเปญ Beyond Petroleum ใช้ภาพลักษณ์สีเขียวโฆษณาว่าลงทุนพลังงานสะอาด จึงเป็นตัวอย่าง Green washing ที่ใช้วาทกรรมความยั่งยืน เพื่อปกปิดปัญหาที่งานเองสร้างขึ้น * กรณีธนาคาร HSBC (Hongkong and Shanghai Banking Corporation) ธนาคารสามชาติจากฮ่องกงและเซียงไฮ้ ถูกมองเป็น ธนาคารสากล สำนักงานใหญ่ปัจจุบัน : กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ : สนับสนุน SDGs และ ESG (การเงินยั่งยืน) แต่ก็ปล่อยเงินกู้ ให้บริษัทถ่านหินและเที่ยง ทําลายสิ่งแวดล้ · ถูกโจมตีว่า HSBC เป็น Fossil Bank (ธนาคารฟอสซิล) ว ธนาคาร HSBC อีกด้านหนี่งสนับสนุน SDGS/ESG ให้สินเชื่อกับบริษัท ทำเหมืองถ่านหิน HSBC (1) Happy Still Being in Coal ตกอยู่ในซ้อนกว่าเป็น Blue washing เพราะใช้อารา ภาพลักษณ์ UN, SDGs แต่ไม่แก้ที่ต้นเหตุ จากกรรมการพัฒนาที่ยั่งยืน = วาทกรรมครอบงำ (Hegemonic Discourse) แนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืน ถูกทำให้กลายเป็นกรอบความคิดหลัก (mainstream) รัฐบาล องค์กรโลก บริษัทรามชาติ และ NGO ใช้เพื่อสร้างความชอบธรรม กลายเป็นความจริงหนึ่งเดียว ที่สังคม เชื่อว่า ถูกต้อง จนเสียงอื่นๆ ถูกลดทอน เช่น เสียงชาวบ้านที่คัดค้านเขื่อน เหมือง หรือ โครงการอุตสาหกรรม .. . FOSSIL BANKS NO THANKS • วาทกรรมจึงมีอำนาจ กำหนดวิธีคิดและการกระทำของสังคม เช่น ใครคือผู้พัฒนา อะไรคือความก้าวหน้ สนามการต่อสู้ทางความหมาย (Struggle over Meaning) • ง ภาครัฐ) ทุน : ยั่งยืน = การลงทุนขนาดใหญ่ + เทคโนโลยี = • ภาคประชาชน : ยั่งยืน = การจัดการชุมชน + ความเป็นธรรมทางสังคม + สิทธิของชาวบ้าน • ความยั่งยืนไม่ใช่ความหมายตายตัว แต่เป็นสนามต่อรองที่เต็มไปด้วยความขัดแย้งทางอำนาจ
ページ25:
แนวคิดหลัก Post Development Theory เป็นแนวคิดที่วิพากษ์และตั้งคำถามต่อการพัฒนาแบบกระแสหลัก (Modernization / Western style) และต้องให้ชุมชนกำหนดความหมายการพัฒนาด้วยตัวเอง โดยให้ความสำคัญ โดยมองว่าการพัฒนาไม่ควรมีแบบเดียว กับมนุษย์ ความเป็นธรรม และการมีส่วนร่วมของคนในพื้นที 9) ทิศทางแบบ Radical • ปฏิเสธกรอบความคิดการพัฒนาแบบตะวันตกทั้งหมด • เชื่อว่าการผลักดันให้ประเทศกำลังพัฒนาเดินตามแบบสมัยใหม่ทำให้สูญเสียอัตลักษณ์ ความเป็นท้องถิ่น และก่อให้เกิดความเหลื่อมล้ำ • เสนอให้หยุดใช้กรอบการพัฒนาเดิม 2 ทิศทางแบบประนีประนอม • และกลับไปเห็นการพัฒนาตามบริบทสังคม วัฒนธรรมของงาน ไม่ปฏิเสธการพัฒนาแบบเดิมทั้งหมด แต่เสนอให้ปรับรูปแบบการพัฒนาให้เข้ากับบริบทของชุมชน ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของชุมชน ลดผลกระทบจากรัฐหรือองค์กรพัฒนา เห็นว่าการพัฒนาควรเป็นทางเลือกที่ยืดหยุ่น หลักคิดสำคัญ 5 ข้อของ Post Development Theory 22 ปฏิเสธการพัฒนาสมัยใหม่ / การพัฒนาไม่ได้ แบบเดี่ยว 9 การพัฒนาไม่จำเป็นต้องดาม Model สมัยใหม่เสมอ ทุกชุมชน รูปแบบการพัฒนาที่เหมาะสมของตนเอง 2) กลุ่มประเทศ พัฒนา นิยามความหมายการพัฒนาของงานเ ได้ตามบริบทและสามารถสร้าง แนวทางการพัฒนาของตนเองได้ 9 ไม่ต้องเดินตามประเทศตะวันตก สามารถสร้างแนวทางการพัฒนาที่เหมาะกับวัฒนธรรม เศรษฐกิจ สังคมของตน 3) ให้ความสำคัญกับการเคารพสิทธิมนุษยชน คำนึงถึงคนที่ถูกกีดกันออกจากการพัฒนาเศรษฐกิจ/คนท้องถิ่น / เรียกร้องประชาธิปไตยและคาม เท่าทีร เน้นคุณค่าด้านมนุษย์มากกว่าเศรษฐกิจ ให้ความสำคัญกับศักดิ์ศรี ความเป็นมนุษย์ คำนึงถึงสังคม วัฒนธรรม ความเป็นธรมมากกว่าตัวเลขเศรษฐกิจ ส่งเสริมความเท่าเทียมและสิทธิประชาชน 4) สนับสนุนการเคลื่อนไหวทางสังคม / เคารพสิทธิมนุษยชน เน้นการเข้าข้างคนที่ด้อยโอกาสต่างๆ เป็นหลัก เพื่อสร้างความยุติธรรมในสังคม ให้ชุมชนและกลุ่มท้องถิ่นมีอำนาจต่อรอง ส่งเสริมให้อำนาจอยู่ในมือคนที่มีความต้องการแตกต่างกัน 5) เปิดโอกาสให้คนธรรมดาสามารถนิยามความหมาย เปิดโอกาสให้ได้ใช้ความรู้ สร้างทางเลือกที่นำไปสู่ การพัฒนาด้วยตนเอง ชุมชนมีสิทธิออกแบบอนาคตของงานเอง พัฒนาโดยองความต้องการจริง ใช้ศักยภาพภายในชุมชนเป็นฐาน
ページ26:
การพัฒนาทางเลือก (Alternative Development) 2 เป็นแนวคิดที่ตอบโต้การพัฒนาแบบดั้งเดิม เช่น อุตสาหกรรมขนาดใหญ่ การเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างเดียว โดยเสนอว่าการพัฒนาควรคำนึงถึงคน สิ่งแวดล้อม และความเป็นธรรมมากขึ้น แนวคิดนี้เชื่อว่าไม่มีวิธีพัฒนาแบบเดียว แต่ควรเลือกใช้รูปแบบที่เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ เช่น พลังงานสะอาด เกษตรยั่งยืน เรื่องที่เดินได้และขนส่งยั่งยืน การลดการใช้ทรัพยากรเกินจำเป็น วาทกรรมการพัฒนาทียังยืน แนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืน มุ่งเน้นสมดุลระหว่างเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อมโดยต้องไม่ทำลายศักยภาพของคนรุ่นต่อไป Ex. พลังงานหมุนเวียน การรีไซเคิล เศรษฐกิจหมุนเวียน การลดคาร์บอน สิทธิของคนท้องถิ่นในการกำหนดทิศทางการพัฒนา (Rights of Self-determination) ชุมชน ชนพื้นเมือง ประชาชนในพื้นที่สองมีสิทธิเลือกวิธีพัฒนา ปกป้องทรัพยากรของาน ปฏิเสธโครงการที่ ส่งผลกระทบ สร้าง Model พัฒนาที่ตอบโจทย์วิถีชีวิตของตนเอง เป็นแนวคิดที่เน้นอำนาจของคนในพื้นที่ มากกว่ารัฐหรือบริษัท การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลก และ ความไม่เท่าเทียมทางสิ่งแวดล้อม Climate change เมื่อโลกร้อนรุนแรงขึ้น ประเทศต่างๆ ผลักดันแนวทางการพัฒนาแบบสีเขียว Green Growth การเติบโตทางเศรษฐกิจโดยไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม และใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ Low carbon Development ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เช่น พลังงานหมุนเวียน ระบบขนส่งสะอาด เทคโนโลยีช่วยลดคาร์บอน การลงทุนสีเขียว * Green Finance : เงินทุนเพื่อโครงการที่ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม * Green Finance Hub : ศูนย์กลางการเงินสีเขียว N * Carbon Market : ซื้อขายคาร์บอนเครดิต * Renewable Energy : พลังงานแสงอาทิตย์ ลม ชีวมวล * Green Bond) * ESG Borad การสารหนี้เพื่อสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน
ページ27:
หนังสือ Silent Spring (ฤดูใบไม้ผลิอันเงียบงัน) ราเชล คาร์สัน (Rachel Carson) SILENT SPRING Rachel Carson ฤดูใบไม้ อันเงียบ น Silent 1 เป็นหนังสือ ซึ่งสารคดีด้านสิ่งแวดล้อม) Silent Spring (ฤดูใบไม้ผลิอันเงียบงัน) เพื่อสื่อถึงฤดูใบไม้ผลิที่ไม่ดี เสียงนกร้อง เนื่องจากนกจํานวนมากตายจากพิษสารเคมี เขียนโดย ราเชด คาร์ล้น (Rachel Carson) นักเขียน นักชีววิทยาทางทะเลชาวอเมริกัน ตระหนักถึงปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากมนุษย์ ได้รับการยกย่องว่าเป็น “มารดาแห่งขบวนการสิ่งแวดล้อมสมัยใหม่” ทำให้แนวคิดสิ่งแวดล้อมต้องมาก่อนการเติบโตทางเศรษฐกิจ เนื้อหาหนังสือ : เปิดโปงผลกระทบจากการใช้สารเคมี DoT (Dichlore Diphenyl Trichloroethane) กําจัดศัตรูพืช สารเคมีสังเคราะห์ในกลุ่มสารกำจัดแมลง ทุกแพร หลัง War II2 ใช้ป้องกันทหารจากโรคมาลาเรีย ทำให้นกและสัตว์ป่าเริ่มลดจำนวนลง ระบบนิเวศเสียสมดุล สุขภาพมนุษย์ได้รับผลกระทบธรรมชาติเงียบงัน เพราะสิ่งมีชีวิตล้มตาย ทำให้เกิดการปฏิรูปกฎหมายสิ่งแวดล้อม 9. เช่น การตั้ง EPA (Environmental Protection Agency) องค์กรสหประชาชาติ (UN) ชี้ว่าหนทางเดียวที่จะทำให้โลกก้าวหน้าได้ คือ การแก้ปัญหาภูมิอากาศด้วยแนวทางเดียวกับที่ใช้ แก้ปัญหาการพัฒนา เช่น มองปัญหาอย่างบูรณาการ ใช้ความร่วมมือระหว่างป ประเทศและ วางนโยบายที่ยั่งยืน เพราะความท้าทายด้าน สภาพภูมิอากาศและการพัฒนาเชื่อมโยงกัน จึงจะสร้างความก้าวหน้าได้อย่างแท้จริง
ページ28:
Climate Justic ความเป็นธรรมด้านสภาพภูมิอากาศ แนวคิดที่เชื่อมปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกับประเด็นสิทธิมนุษยชน ความยุติธรรม q และการกระจายผลกระทบความรับผิดชอบ มุ่งให้การจัดการปัญหาเป็นธรรมและทั่วถึง โดยเฉพาะกับกลุ่มที่ได้รับผลกระทบหนักสุด 1) ความเป็นธรรมด้านการกระจาย (Distributive Justic) ใครได้ใครเสียจากการเปลี่ยนแปลงและมาตรการลดโลกร้อน 2) ความเป็นธรรมด้านการยอมรับ (Recognition Justic) การยอมรับตัวงาน สิทธิของกลุ่มชายขอบ เช่น ชนพื้นเมือง ชุมชนชายฝั่ง 3) ความเป็นธรรมด้านกระบวนการ (Procedural Justic) การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ นโยบายต้องโปร่งใสและรวมผู้ได้รับผลกระทบ 4) ความเป็นธรรมข้ามรุ่น (Intergenerational Justic) ความยุติธรรมต่อคนรุ่นถัดไป (ทรัพยากร ภูมิอากาศที่เอื้อ) 9 5) ความเป็นธรรมด้านการฟื้นฟู (Restorative Justic) การชดเชยและฟื้นฟูพื้นที่/ชุมชนที่เสียหาย 6) ความเป็นธรรมด้านลัทธิ์ (Rights Based, Justic) มุ่งไปที่สิทธิมนุษยชนเป็นฐานการเรียกร้อง 1 ง 7) ความเป็นธรรมด้านภูมิศาสตร์และเศรษฐกิจ (Geographical & Economic Justic) ประเทศพัฒนาแล้วสร้างมลพิษมาก แต่ประเทศกำลังพัฒนาได้รับผลกระทบหนักกว่า ข้อเท็จจริงนี้ชี้ให้เห็นถึงปัญหาผลประโยชน์และความรับผิดชอบที่ไม่เท่าเทียม
ページ29:
ความไม่เท่าเทียมทางสิ่งแวดล้อม (Environmental Inequality) สถานการณ์ที่กลุ่มคนบางกลุ่มได้รับผลกระทบจากปัญหาสิ่งแวดล้อมมากกว่าคนอื่น ซึ่งสะท้อนความเหลื่อมล้ำในเชิงโครงสร้าง เศรษฐกิจ และการพัฒนา (1) ความเหลื่อมล้ำระหว่างประเทศ : ประเทศอุตสาหกรรม พัฒนาแล้ว เป็นผู้ปล่อยมลพิษมากในประวัติศาสตร์ แต่ประเทศกำลังพัฒนาต้องรับผลกระทบมากกว่า * Sea level rise (ระดับน้ำทะเลสูงขึ้น) ทำให้พื้นที่ชายฝั่งเสี่ยงต่อการจมน้ำ Ex. เกาะเล็กๆ ในแปซิฟิก อย่าง Tuvalu, Maldives เสี่ยงต่อการสูญเสียพื้นที่ดินถิ่นฐาน * Climate refugees (ผู้ลี้ภัยจากวิกฤตสภาพภูมิอากาศ) ประชากรถูกบังคับให้ย้ายถิ่นฐาน เพราะภัยแล้ง น้ำท่วม หรือทะเลกัดเซาะ ข 2) ความเหลื่อมล้ำภายในประเทศ : คนจน ชุมชนชายขอบอยู่ในพื้นที่เสียง (ริมแม่น้ำชายฝั่ง / ใกล้อาสาหกรรม) และการเข้าถึงทรัพยากรพื้นฐาน (น้ำสะอาด อากาศบริสุทธิ์ ที่ดินทำกิน) น้อยกว่า
ページ30:
วานดารา ศิวา (Vandana Shiva) กรณีของอินเดีย แนวคิดของ Vandana Shiva นักเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อม นักนิเวศเฟมินิสต์ นักเขียนชาวอินเดีย ผู้ทํางานความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อม สิทธิ์ของชาวนา เมล็ดพันธุ์พื้นเมือง และผลกระทบของโลก รตน์ ธรรมชาติ Staying Alive WOMEN, ECOLOGY, AND DEVELOPMENT Vandana Shiva ev เขียนหนังสือ Staying Alive น้ำมัน + ทุน + รัฐรวมศูนย์อำนาจ + 2ดภาวะ + โลกาภิวัตน์ เชื่อมโลกเข้าด้วยกัน ความไม่ยั่งยืน + อยุติธรรม + ความเหลือมดำ + ความรุนแรง + สงคราม 9 เป็นผู้กล่าวอลีนี่ Soil, not oil, holds the future for humanity. Vandana Shiva แนวคิดความสำคัญของดินและเกษตร มากกว่า มัน พลังงานฟอสซิล มลภาวะจากภายนอก สิ่งแวดล้อม + มนุษย์ชายขอบ (marginal) ได้รับผลกระทบมากที่สุด เศรษฐกิจฟอสซี้ด → เศรษฐกิจท้องถิ่น เครือข่ายพลังงานทดแทน วัฒนธีรรมบริโภค - ผู้ร่วมสร้าง ร่วมผลิตที่คำนึงถึงธรรมชาติ Vandana Shiva วิจารณ์ระบบพัฒนาทุนนิยมระดับโลกว่าน้ำมัน + ทน + รัฐรวมศูนย์อำนาจ+ มลภาวะ ก่อให้เกิดความไม่ยั่งยืน ความรุนแรง ส่งคราม และความเหลือมล้ำ P วิจารณ์ระบบเศรษฐกิจฟอสซิล และเสนอแนวทางที่ให้ความสำคัญกับเศรษฐกิจท้องถิ่น เครือข่ายพลังงานทดแทน และการรวมชุมชนในการผลิตและการจัดการทรัพยากร
ページ31:
เสรีนิยมใหม่ & รัฐสวัสดิการ เสรีนิยมใหม่ (Neoliberalism) เป็นตลาดเป็นศูนย์กลาง ลดบทบาทรัฐ ผลักให้เงื่อนไขความเสี่ยง การพึ่งมางานเองกลายเป็นเรื่องส่วนบุคคล ส่งเสริมการรับผิดชอบตนเอง (self - reliance) และการแข่งขันสูงขึ้น / ผลคือ สวัสดิการอาจถูกปรับเป็นบริการแบบเชิงพาณิชย์ / คัดกรองตามความจำเป็นมากขึ้น ข จุดเริ่มต้นของสวัสดิการ เกิดจากการต่อ ของแรงงานที่ไม่ได้รับสิทธิและสภาพการทำงานที่เหมาะสม การเรียกร้องสิทธิ แรงงานจึงขยายไปสู่การพัฒนาระบบสวัสดิการด้านต่างๆ เช่น สุขภาพ การทำงาน การประกันภัย ยุคแรกของรัฐสวัสดิการ ข เน้นระบบประกันที่รัฐกำกับ เช่น ประกันสุขภาพ ประกันอุบัติเหตุ เบี้ยยังชีพ การดูแลผู้สูงอายุ แนวคิดของบิสมาร์ค (Otto von Bismarck) ผู้วางรากฐานรัฐสวัสดิการยุคแรก มองว่ารัฐต้องเข้ามามีบทบาทในการดูแลประชาชน เป็นสวัสดิการ ที่รัฐจัดให้ เพื่อสร้างเสถียรภาพทางสังคมครอบคลุม เรื่องสุขภาพ และการทำงานเป็นหลัก ใด 2 1 บ. EUROPE Chancellor Otto von Bismarck อ็อทโท ฟ็อน บิสมาร์ค นายกรัฐมนตรีและรัฐบุรุษของเยอรมนี 411 ภาพนี้แสดงการกระจายความมั่งคั่งแบบเสรีนิยมที่มักปล่อยให้ตลาด และนายทุนเป็นกลไกหลักในการจัดสรรรายได้ ซึ่งเป็นตามตรง ม กับแนวคิดรัฐสวัสดิการที่ให้รัฐเป็นผู้ดูแลประชาชนโดยตรง
ページ32:
สวัสดิการของรัฐ (Public welfare) มาตรการช่วยเหลือจากรับที่จัดให้ประชาชน อาจเป็นการช่วยเหลือแบบเฉพาะกลุ่มเป้าหมาย เช่น ผู้สูงอายุ คนพิการ ผู้มีรายได้น้อย หรืออาจเป็นแบบทั่วไปที่ให้ทุกคน • รับเข้ามามีบทบาทในการกำกับดูแล และขยายสวัสดิการให้ครอบคลุมหลายด้าน เช่น การศึกษา การจ้างงาน / การว่างงาน การรักษาพยาบาล เบี้ยยังซึม / เงินบำนาญ ความคุ้มครองทางสังคมอื่น ๆ ระบบที่รัฐทำหน้ำที่สนับสนุนคุณชีวิตของประชาชน โดยช่วยลดความเหลื่อมล้ำและ เพิ่มความมั่นคงทางสังคม ผ่านบริการ และการช่วยเหลือในด้านต่าง ๆ เช่น สุขภาพ รายได้ การศึกษา และความปลอดภัยทางสังคม ประกันสังคมในประเทศไทย ยุคเริ่มต้นปีพ.ศ. 2495 (ค.ศ. 1952) สมัยจอมพลป.พิบูลสงคราม เพิ่งเห็นว่ารัฐต้องสร้างหลักประกันความมั่นคงทางสังคม เพื่อให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นและมีหลักประกัน ฟ ในยามเกิดเหตุไม่คาดฝัน กฎหมายประกันสังคมฉบับแรกของไทย ได้มีการตราพระราชบัญญัติประกันสังคม พ.ศ. 2497 สิทธิประกันสังคมที่ครอบคลุมความคุ้มครอง 6 ประเภท 9 1) การคลอดบุตร : ช่วยค่าใช้จ่ายและการดูแลช่วงคลอดบุตร 2) การสงเคราะห์บุตร : เงินช่วยเหลือในการเลี้ยงดูบุตร 3) การเจ็บป่วย : คุ้มครองค่ารักษาพยาบาลเวลาเจ็บป่วย 4) การพิการ : ให้เงินหรือสวัสดิการช่วยเหลือผู้สูญเสียความสามารถในการทำงาน 5) ทุพพลภาพ : คุ้มครองผู้ที่ไม่สามารถทำงานได้อย่างถาวร 6) การชราภาพ และการฌาปนกิจ : ให้เงินช่วยเหลือเมื่อถึงวัยเกษียณและค่าทำศพเมื่อเสียชีวิต การช่วยเหลือ สงเคราะน - การอุปถัมภ์ การเกื้อกูล เพื่อบรรเทาความเดือดร้อน หมายถึง การให้ความช่วยเหลือหรือสนับสนุนแก่บุคคลที่เดือดร้อน ขาดแคลน หรืออยู่ใน ภาวะที่ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ โดยผู้ให้ความช่วยเหลืออาจเป็นรัฐ องค์กร หรือบุคคลทั่วไป
ページ33:
นโยบายสวัสดิการของรัฐไทย 1) โครงสร้างแบบผู้ให้ – ผู้รับ . ปี คนที่อยู่ในสถานะสูง เช่น คนมีรายได้ รัฐ ผู้มีอำนาจ ทำหน้าที่เป็นผู้ให้ กลุ่มที่อยู่ในสถานะต่ำกว่า เช่น ผู้ยากไร้ ผู้ขาดโอกาส เป็นผู้รับ นโยบายสวัสดิการของรัฐไทย ผู้ให้ร A ผู้รับ แสดงให้เห็นว่านโยบายสวัสดิการของไทยมักอยู่บนฐาน คนบางกลุ่มควรได้รับการช่วยเหลือ 2) ศีลขรรม (Moral Lens) เทวดา ปีศาจ ศีลธรรม สื่อถึงการช่วยเหลือด้านสวัสดิการในไทยมักผูกกับศีลธรรม เช่น คนจน ประพฤติดี - ควรได้รับการช่วยเหลือ + -> • ถ้ำถูกมองว่าขี้เกียจ / ไม่สมควร - อาจถูกปฏิเสธหรือถูกมองในแง่ลบ เป็นมุมมองแบบคุณธรรมเหนือสิทธิ (Moralizing welfare) 3) การจำแนกความเหมาะสม (Deserving & Undeserving four) มีการตัดสินว่าใครควรได้มาก - ควรได้น้อย | สมควรหรือไม่สมควรได้รับสวัสดิการ เช่น ผู้พิการ เด็ก ผู้สูงอายุ - เหมาะสม = คนว่างงานบางกลม = อาจถูกมองว่าไม่ควร ใ น. สะท้อนระบบสวัสดิการแบบคัดกรอง ง
ページ34:
ตัวแบบสวัสดิการ 1) ตลาดนิยม (Market based welfare) Br สวัสดิการบนฐานทุนส่วนบุคคล รัฐรับผิดชอบน้อยสุด ประชาชนพึงมาการซื้อประกัน การออมเองเป็นการยอมรับความเสี่ยงส่วนบุคคลมากขึ้น น 9. 2 2) รัฐสวัสดิการ (Welfare state model) รัฐมีหน้าที่รับผิดชอบหลักในการดูแลคุณภาพชีวิตของประชาชนทุกคนอย่างทั่วถึง และต่อเนื่องโดยไม่เลือกปฏิบัติ เช่น การศึกษา สุขภาพ งาน และนำราญ เพื่อสร้างความมันคงและลดความเหลือมล้า 3) ประกันสังคม (Social insurance model) การร่วมรับผิดชอบระหว่างลูกจ้าง นายจ้าง และรัฐ โดยมีระบบประกันที่ลุกจ้าง / นายจ้าง จ่ายสมทบและรัฐ ร่วมสนับสนุน 4) ชุมชน ภาคประสังคม (Charity Community - based model) การพัฒนา | สวัสดิการผ่านองค์กรชุมชน ศาสนา วิชาชีพ) หรือ เครือข่ายท้องถิ่น ยึดโยงกับอัตลักษณ์และความสัมพันธ์เชิงสังคม
News
コメント
コメントはまだありません。