ノートテキスト
ページ1:
diuretics ยาขับปัสสาวะ • กลไกยา • Na K 2Cl • จุดที่ยาออกฤทธิ์ เน้นกลไกสำคัญ 1 proximal convoluted tubule PCT ท่อไตส่วนต้น ยาหลัก • carbonic anhydrase inhibitors • acetazolamide กลไก ปกติท่อไตส่วนนี้ ดูดซึม NaHCO3 กลับเยอะมาก โดยใช้ carbonic anhydrase CA • ยายับยั้ง CA ทำให้น้ำ NaHCO3 ถูกขับออกพร้อมปัสสาวะ • ปัสสาวะเลยเป็นด่าง side effect ค ร่างกายเสียค่าง เกิดเลือดเป็นกรด metabolic acidosis • เลยไม่ค่อยใช้ยานี้ขับปัสสาวะเป็นหลัก แต่ใช้ลดความดันลูกตา glaucoma หรือป้องกัน acute mountain sickness 2 thick ascending limb of loop of Henle TAL ยาหลัก loop diuretics • furosemide • torsemide **กลุ่มนี้ฤทธิ์แรงมาก กลไก • Na+ K+ 2Cl- cotransporter NKCC2 ดูดไอออนพวกนี้กลับเข้าเลือด • ยา loop block NKCC2 ทำให้ Na+ K+ Cl- รวมถึง Mg2+ Ca2+ ไม่ถูกดูดกลับ ขับทาง ปัสสาวะหมด side effect 0 . ยาฤทธิ์แรงมาก ปัสสาวะเยอะ เสี่ยง hypokalemia hypocalcemia clinical use . ลดบวมน้ำแบบเฉียบพลัน acute pulmonary edema • heart failure
ページ2:
3 distal convoluted tubule DCT ท่อไตส่วนปลาย [ยาหลัก กลไก • thiazide diuretics hydrochlorothiazide HCTZ ใช้ Na+/Cl+ cotransporter NCC ดูดกลับ . thiazide block NCC • Na+ Cl+ ถูกขับ แต่เพิ่มการดูดกลับ Ca2+ ตรงข้ามกับ loop side effect . hypokalemia แต่ hypercalcemia แทน ถ้าคนไข้เป็นกระดูกพรุน osteoporosis จะได้ปย แถมมาด้วย clinical use . เป็นยาตัวเลือกแรก ๆ สำหรับรักษาความดันโลหิตสูง 4 collecting tubule CT ท่อรวมส่วนปลาย **เก็บ K+ ไว้ ไม่ยอมให้ขับออกทางปัสสาวะ เลยเรียกว่า K+ sparing diuretics 4.1 aldosterone antagonists ยาหลัก . . กลไก spironolactone eplerenone • ปกติ aldosterone ดูด Na+ กลับ ขับ K+ ทิ้ง . . ยานี้ block receptor aldosterone ทำให้ร่างกายทิ้ง Na+ เก็บ K+ 4.2 Na+ ch. inhibitors ยาหลัก • amiloride • triamterene กลไก . ** block ENaC โดยตรง Na+ ไม่เข้า cell ไม่มีแรงผลักให้ K+ หลุดออกไป * จุดระวังทั้งสองกลุ่ม . . ห้ามใช้ร่วมกับยาเพิ่ม K+ หรือคนไข้โรคไต จะเสี่ยงเกิด hyperkalemia จนหัวใจเต้นผิดจังหวะ เทคนิคการจำ . ยาขับปัสสาวะเกือบทุกตัวทำให้ K+ ในเลือดต่ำ ยกเว้น K+ sparing และยา loop • thiazide เก็บ Ca2+ ไว้กับตัว **เชื่อมโยงหน่วยไตแต่ละส่วนกับชื่อ ch.
ページ3:
RAS inhibitors . ออกฤทธิ์ต่อ renin angiotensin aldosterone system ทบทวน RAAS physiology RENIN ANGIOTENSIN ALDOSTERONE SYSTEM (RAAS) ANGIOTENSINOGEN RENIN ANGIOTENSINI ANGIOTENSIN CONVERTING ENZYME ACE ANGIOTENSIN || VASOPRESSIN ANTIDIURETIC HORMONE เป้าหมาย . ALDOSTERONE ยับยั้ง ang II และ aldosterone เพื่อลดความดัน ลดภาระหัวใจ 1 direct renin inhibitors DRI ยาหลัก • aliskiren กลไก . ตัดไฟแต่ต้นลม จับ ยับยั้ง renin ที่หลั่งจาก juxtaglomerular cells ที่ไต ยับยั้งโดยตรง • renin ทำงานไม่ได้ angiotensinogen เปลี่ยนเป็น angiotensin I 1 ไม่ได้ clinical use . ใช้รักษาความดันโลหิตสูง แต่ไม่ค่อยนิยมเพราะราคาสูง ไม่ได้มีข้อดีเหนือยาตัวอื่นชัดเจน 2 ACE inhibitors ACEI ยาหลัก . ลงท้ายด้วย -pril . enalapril captopril lisinopril กลไก • . ยายับยั้ง angiotensin converting enzyme ACE ทำให้ ang I เปลี่ยนเป็น ang II ไม่ได้ • หลอดเลือดไม่หดตัว side effect*** • ACE ปกติ ทำลาย bradykinin ที่ทำให้เกิดการอักเสบ ระคายเคือง • block ACE ระดับ bradykinin เลยสูงขึ้น ในปอด หลอดลม . . เกิดอาการไอแห้ง dry cough แบบน่ารำคาญใจ อาจรุนแรงถึงขั้นหน้าบวมปากบวม angioedema ได้ ถ้าคนไข้กินยานี้แล้วไอแห้งจนนอนไม่หลับ ให้เปลี่ยนกลุ่มยา
ページ4:
* 3 angiotensin receptor blockers ARBs ยาหลัก • ลงท้ายด้วย -sartan • losartan valsartan candesartan กลไก • ไม่สนใจเอนไซม์ • แต่ยาไปแย่งจับ receptor block AT1 receptor โดยตรง ทำให้ออกฤทธิ์ไม่ได้ จุดเหนือกว่า ACEI . . ยาไม่ได้ยุ่ง ACE bradykinin เลยถูกทำลายตามปกติ คนไข้ที่ได้รับยานี้ ไม่มีอาการไอแห้ง • **ใช้แทน ACEI กับคนไข้ที่ทนอาการข้างเคียง ACEI ไม่ได้ 4 aldosterone antagonists ยาหลัก . . spironolactone eplerenone K+ sparing diuretic กลไก • ปกติ หลั่ง aldosterone ดูดน้ำ เกลือแร่กลับ เพิ่มปริมาตรเลือด . ยาตัวนี้ block receptor ของมัน -black box warning and contraindications 1 ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์ • RAS inhibitors โดยเฉพาะ ACEI ARB . ทำให้ไตเด็กไม่พัฒนา กะโหลกศีรษะผิดปกติ fetotoxicity 2 เสี่ยง hyperkalemia . การยับยั้ง aldosterone ทำให้ร่างกายกักเก็บ K+ ในเลือดมาก ต้องระวังการใช้ร่วมกันเอง หรือใช้ร่วมกับยาขับปัสสาวะกลุ่ม K+ sparing 3 bilateral renal artery stenosis . ห้ามใช้ในคนไข้ที่มีหลอดเลือดไตตีบทั้งสองข้าง • ยาจะไปขยายหลอดเลือด • อัตราการกรอง GFR ลดฮวบ เกิดไตวายเฉียบพลัน เทคนิคจำง่ายๆ ของครู: • อยากลดความดัน + ปกป้องไตในคนไข้เบาหวาน นึกถึง ACEI / ARB ก่อน • กินยาสายพานนี้ ระวัง K+ สูง และ ห้ามใช้ในคนท้อง • กิน -pril แล้ว "ไอ" ให้ย้ายไปกิน -sartan
このノートに関連する質問
News
コメント
コメントはまだありません。