ページ1:

รูปร่างกายและจิตใจ(PSV1000)
สรีระและโครงสร้างร่างกายมีอิทธิพลอย่างมากต่อพฤติกรรม สภาพจิตใจ
และบุคลิกภาพของมนุษย์สรุปออกมาได้ดังนี้
การควบคุมอารมณ์และปฏิกิริยา: ฮอร์โมนและสารเคมีในสมอง เช่น โดปามีน (Dopamine) และ
คอร์ติซอล (Cortisol) ส่งผลโดยตรงต่อระดับความเครียด ความสุข และพฤติกรรมการตัดสินใจ
บุคลิกภาพและการเข้าสังคม : สรีระร่างกายเป็นฐานรากของบุคลิกภาพ ตามหลักจิตวิทยาสรีรวิทยา
โครงสร้างที่ต่างกัน เช่น ระบบเผาผลาญและมวลกล้ามเนื้อ จะเอื้อต่อพฤติกรรมที่เฉพาะตัว เช่น
ความกระฉับกระเฉง หรือความชอบความสงบ
การแสดงออกทางภาษากาย: ท่าทาง (Posture) และความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อสะท้อนและส่งผลต่
สภาวะอารมณ์ คนที่หลังตรง มักถูกกระตุ้นให้มีความมั่นใจและอารมณ์ดี ในขณะที่ร่างกายที่ตึงเกร็ง
มักเชื่อมโยงกับความเครียด
โครงสร้างของเซลล์ประสาท (Neuron Structure)
เซลล์ประสาทประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก ทำหน้าที่รับส่งกระแสประสาท
เซตัวเซลล์ (Cell Body / Soma): มีนิวเคลียส ควบคุมการทำงานและสร้างพลังงานให้เซลล์
เดนไดรต์ (Dendrite): แขนงแตกกิ่งก้าน ทำหน้าที่ รับ สัญญาณจากเซลล์อื่นเข้าสู่ตัวเซลล์
แอกซอน (Axon): เส้นใยยาวเดี่ยว ทำหน้าที่ ส่ง สัญญาณออกจากตัวเซลล์ไปยังเป้าหมาย
สมม์ไปยังเป้าหมาย
บทบาทของสารสื่อประสาทสำคัญ (Neurotransmitters)
สารสื่อประสาทคือสารเคมีที่ทำหน้าที่ส่งสัญญาณข้ามช่องว่างระหว่างเซลล์
(Synapse) มีบทบาทควบคุมพฤติกรรมดังนี้:
โดปามีน (Dopamine): ควบคุมความพึงพอใจ รางวัล การเรียนรู้ และการเคลื่อนไหว
ญ ญ
เซโรโทนิน (Serotonin): ปรับอารมณ์ การนอนหลับ ความหิว และลดความก้าวร้าว
เอนดอร์ฟิน (Endorphin): ระงับความเจ็บปวด และสร้างความสุข (มักหนึ่งหลังออกกำลังกาย)
คอร์ติซอลและอะดรีนาลิน (Cortisol / Adrenaline): ตอบสนองต่อความเครียด ตื่นตัว และภาวะฉุกเฉิน
อะเซทิลโคลีน (acetylcholine): ควบคุมความจำ สมาธิ และการหดตัวของกล้ามเนื้อ

ページ2:

My
ระบบประสาท (Nervous System)
1. ระบบประสาทส่วนกลาง (Central Nervous System: CNS)
สมอง (Brain): ศูนย์กลางฝั่งการ คิด วิเคราะห์ ควบคุมอารมณ์และความทรงจำ
ไขสันหลัง (Spinal Cord): ทางผ่านของกระแสประสาทระหว่างสมองและร่างกาย และควบคุม
ปฏิกิริยาสะท้อนกลับ (Reflex) ทันทีโดยไม่ผ่านสมอง
2. ระบบประสาทส่วนปลาย (Peripheral Nervous System: PNS)
เส้นประสาท (Nerves): โยงใยออกจากสมองและไขสันหลังเพื่อรับส่งสัญญาณทั่วร่างกาย
ระบบประสาทกายภาพ (Somatic): ควบคุมกล้ามเนื้อลายที่เรา บังคับได้ (เช่น การเดิน)
ระบบประสาทอัตโนมัติ (Autonomic): ควบคุมระบบที่ บังคับไม่ได้ (เช่น หัวใจเต้น) แบ่งเป็น
ซิมพาเทติก (Sympathetic): ตื่นตัว หรือหนี (Fight on Flight) หัวใจเต้นเร็ว ม่านตาขยาย
พาราซิมพาเทติก (Parasympathetic): พักผ่อนและย่อย (Rest and Digest) ร่างกายกลับสู่
ภาวะปกติ
* กล้ามเนื้อ (Muscles)
• กล้ามเนื้อลาย (Skeletal muscle): ยึดติดกระดูก บังคับได้ โครงสร้างแข็งแรง ใช้เคลื่อนไหว
• กล้ามเนื้อเรียบ (Smooth Muscle): อยู่ตามอวัยวะภายใน (เช่น กระเพาะ ลำไส้) บังคับไม่ได้
กล้ามเนื้อหัวใจ (Cardiac Muscle): อยู่ที่หัวใจเท่านั้น บังคับไม่ได้ ทำงานตลอดชีวิต
ฮอร์โมนสำคัญ (Key Hormones)
• อินซูลิน (Insulin): ลดระดับน้ำตาลในเลือด นำน้ำตาลเข้าสู่เซลล์
• กลูคากอน (Glucagon): เพิ่มระดับน้ำตาลในเลือดเมื่อร่างกายขาดแคลน
• อะดรีนาลิน (adrenaline): หนึ่งตอนตื่นเต้น/ตกใจ หัวใจเต้นแรง สูบฉีดเลือดไปกล้ามเนื้อ
คอร์ติซอล (Cortisol): ฮอร์โมนความเครียด ควบคุมพลังงานในภาวะกดดัน
• โกรทฮอร์โมน (Growth Hormone): ซ่อมแซมร่างกาย เติบโต หลังดีตอนนอนหลับลึก
• เทสโทสเตอโรน / เอสโตรเจน (Testosterone / Estrogen): ควบคุมลักษณะทางเพศ
และการเจริญเติบโต