ページ1:

วิชาสุขศึกษา หน่วยที่ 1 ระบบในร่างกาย
ฉบับวันที่ 18 กันยายน 2568
ระบบประสาท
ส่วนกลาง CNS
สมอง
แบ่งออกเป็น 3 ส่วน
1. ส่วนหน้า
ประกอบด้วย
• Celebrum - คิด วิเคราะห์ ความจำ การเคลื่อนไหวโดยสมัครใจ เช่น เดิน วิ่ง พูด
• Thalamus - ศูนย์ถ่ายทอด / คัดกรอง / ขนส่ง ข้อมูล
• Hypothalamus - ควบคุมอัตโนมัติ เช่น อุณหภูมิ ความดัน ความรู้สึก
2. ส่วนกลาง
• การเคลื่อนไหวดวงตา / ม่านตา
3.ส่วนท้าย
• Cerebellum - การทรงตัว
• Pons - หายใจ ฟัง เคี้ยว หลั่งนํ้าลาย
• Medulla Oblongata - หัวใจเต้น หายใจ กลืน ไอ จาม
ระบบสืบพันธุ์
ชาย
1.) อัณฑะ สร้างอสุจิสร้างฮอร์โมน Testosterone
2.) ถุงหุ้มอัณฑะ ควบคุมอุณหภูมิ อสุจิจะเจริญได้ดี เมื่ออุณหภูมิน้อยกว่า
อุณหภูมิร่างกาย 3-5°c
3.) หลอดเก็บอสุจิ เก็บก่อนส่ง
4.) หลอดนําตัวอสุจิ มี 2 ท่อลำเลียงอสุจิไปต่อมน้ำเลี้ยง
5.) ต่อมสร้างนํ้าเสี่ยง สร้างอาหารเลี้ยงอสุจิ เช่น Fructose Vitamin C
Globulin Protein
6.) ต่อมลูกหมาก หลั่งสารฤทธิ์ด่างอ่อน ทำลายฤทธิ์ท่อปัสสาวะ เพื่ออสุจิ
7.) ต่อมคาวเปอร์ ≈ เมล็ดถั่ว มี 2 ต่อม หลั่งสารหล่อลื่น => อสุจิวิ่งเร็ว
และชำระล้างกรดจองน้ำปัสสาวะ
ระบบต่อมไร้ท่อ
ไงสันหลัง
• รับส่งกระแส
• ควบคุม Reflex Action
ส่วนปลาย PNS - รับส่งสัญญาณ
เส้นประสาท
1) เส้นประสาทสมอง มี 12 คู่ มอง ฟัง ดมกลิ่น รับรส
2) เส้นประสาทไขสันหลังมี 31 คู่
3) ระบบประสาทอัตโนมัติ
หญิง
1.รังไข่ ≈เมล็ดมะม่วงหิมพานต์ (สลับซ้ายจงวา ) ≈ 28 วัน
เรียกว่า การตกไข่ ( ไข่สุก + ออกจากรังไข่สู่ท่อนำไข่)
การมีประจำเดือน คือ การที่ผนังมดลูก ลอกออก เมื่อไข่
ไม่ได้รับการผสม และใน 1 ช่วงชีวิต จะผลิตได้ประมาณ
400 ใบ ตั้งแต่ 11 - 50 ปี เซลล์ไข่มีอายุประมาณ 24
ชั่วโมง
2.ฮอร์โมน ได้แก่
• Estrogen - ควบคุมเกี่ยวกับ มดลูก ช่องคลอด ต่อม
นานม ลักษณะต่างๆ เช่น เสียง สะโพก หน้าอก
• Progesterone - ควบคุมเกี่ยวกับ การเจริญของมดลูก
การเปลี่ยนแปลงเยื่อบุมดลูก เพื่อรับไข่ที่ผสมแล้ว
3.ท่อนําไข่ เ ปีกมดลูก มี 2 ข้าง เป็นผ่านจากรังไข่ -> มดลูก
ปลายข้างหนึ่ง ≈ ปากแตร บุด้วยเซลล์ที่เป็นขนสั้นๆ โบก
พักไข่ที่ตกมาจากรังไข่ -> ท่อนำไข่ ซึ่งเป็นบริเวณที่อสุจิ
จะเข้าปฏิสนธิ
4.มดลูก ≈ ชมพู่ มี 3 ชั้น มีหน้าที่ฝังตัวไข่ที่ปฏิสนธิแล้ว +
เด็กโต
ชั้นนอก - เยื่อบาง
.
.
ชั้นกลาง - เรียบหนา + ขยายตัวเมื่อท้อง
ผลิตฮอร์โมน
1. ต่อมไพเนียล [ นาฬิกาษีวภาพ]
ขนาดเท่า เมล็ดข้าว - สีแดงปนนํ้าตาล
• Serotonin hormone -> ตื่นนอน
• Melatonin hormone -> ง่วงนอน
2. ต่อมใต้สมอง
3.
4.
ขนาดเล็กกลม
ควบคุมการทํางานจองต่อมไร้ท่ออื่นๆ
• ฮอร์โมน ควบคุมการเจริญเติบโตของร่างกาย
(Cool)
• ฮอร์โมน เพิ่มความดันเลือด => ปัสสาวะปกติ มดลูกบีบตัวเมื่อเบ่งคลอด
ต่อมไทรอยด์
มี 2 พู เชื่อมกัน
• Thyroxin hormone- ควบคุมการเจริญการเติบโตของร่างกาย
ต่อมพาราไทรอย
ต่อมเล็ก 2 คู่
• Parathyroid hormone - PTH / Parathomone hormone - ควบคุม
ปริมาณแคลเซียมในเลือด และรักษาบาลานซ์ความเป็นกรดด่างในร่างกาย
5. ต่อมไทมัส
ชั้นใน – เยื่อบุมดลูก บาง เป็นที่ฝังตัวของไข่ที่ปฏิสนธิแล้ว
ตอนเด็กจะใหญ่ที่สุด และเริ่มเล็กลงเมื่อเข้าสู่วัยผู้ใหญ่
พีระมิดแบบทางบ้าง 2 กลีบ
ควบคุมการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน
6. ต่อมหมวกไต
ลักษณะแบบ ะ หมวกครอบ แบ่ง 2 ชั้น
• ชั้นใน Adrenaline hormone / Epinephrine hormone - กระตุ้นร่างกาย
• ชั้นนอก Cortisol hormone - ควบคุมกาคเผาผลาญอาหาร
Aldosterone - ALD - ควบคุมการดูดซึมเกลือที่ไต
7. ต่อมที่ตับอ่อน
• Insulin hormone - ควบคุมปริมาณน้ำตาลในร่างกาย
8.
ต่อมเพศ : อัณฑะ และรังไข่
• Estrogen hormone + Progesterone hormone - ควบคุมลักษณะ
ต่างๆ ของผู้หญิง
• Testosterone hormone - ควบคุมลักษณะต่างๆ ของผู้ชาย