ページ3:

8.1 โครงสร้างของดอกและชนิดของผล
พืชดอก ( Flowering plant or angiosperm)
(
ชินนอก - ใน
โครงสร้างของดอก ดอกมีส่วนประกอบ 4 ชั้น เรียงเป็นวงที่ฐานดอก ตาดอก - ดอก
1. วงกลีบเลี้ยง (calyx) ประกอบด้วยกลีบเลี้ยง Sepal
2. วงกลีบดอก (corolla) ประกอบด้วยกลีบดอก Petal
3. วงเกสรเพศผู้ (androecium) ประกอบด้วยเกสรเพศผู้ Siemen
4. วงเกสรเพศเมีย (gynoecium) ประกอบด้วยเกสรเพศเมีย Carpel
Stigma
Anther
Style
Carpel
Stamen<
Ovary .
Filament
Petal
-Sepal
ฐานรองดอ
Ovule
Receptacle
Sepals
Petals
Androecium
Gynoecium
Corolla
Calyx
Pedicel
W
Calyx
Corolla
Androecium
Gynoecium

ページ4:

เส้น vein
ใบประดับ (bract) ใบที่เปลี่ยนแปลงมารองรับดอก ติดอยู่บริเวณก้านดอกหรือช่อดอก อาจมีสีสันสวยงาม
คล้ายกลีบดอก เช่น เฟื่องฟ้า คริสมาสต์ โป๊ยเซียน
หรือมีใบประดับขนาดใหญ่รองรับช่อดอก เรียกว่า กาบหุ้มช่อดอก (spathe) และมีสีสันต่างๆ เช่น หน้าวัว
ดอก
ใบประดับ
ดอกเฟื่องฟ้า
ดอก —
โป๊ยเซียน
ดอกหน้าวัว

ページ5:

โครงสร้างของดอก
เกสรเพศเมีย
เป็นส่วนที่อยู่ถัดจากกลีบเลี้ยง กลีบดอก
ยอดเกสรเพศเมีย (stigma)
มีสารเหนียว หรือขนช่วยดักจับเรณู
ก้านเกสรเพศเมีย (style)
เป็นก้านท่อยาวเชื่อมต่อจากยอด
ไปยังรังไข่ และเป็นทางผ่านของ
สเปิร์มเข้าไปผสมกับเซลล์ไข่
รังไข่ (ovary) in (vule
เป็นกระเปาะอยู่ติดกับฐานดอก
ภายในอาจมีออวุลเพียง 1 พู หรือ
มากกว่า 1 พู
มีสีสันสวยงาม
- เพื่อล่อแมลง
ถ่าย : ผสมละอองเกสร
ฐานดอก
ก้านดอก
d
2
เกสรเพศผู้
ระอองเรณู ” อับเรณู (anther)
ภายในมีเซลล์กำเนิด
microspore mother cell
ทำหน้าที่สร้างไมโครสปอร์ หรือ
กลบเลยง
เรณู (pollen)
ก้านชูอับเรณู (filament)
เจริญเปลี่ยนแปลงมาจากใบ
เป็นก้านหรือท่อ
ทําหน้าที่ชูอับเรณู
มีสีเขียว ทำหน้าที่ห่อหุ้มและ
ป้องกันอันตรายแก่ดอกที่อยู่
a
ภายใน + สร้างอาหาร → ลำเลียง

ページ6:

ประเภทของดอก
hypogynous flower ดอกที่มีรังไข่อยู่เหนือฐานรองดอก
ตำแหน่งของรังไข่
epigynous flower
ดอกที่มีรังไข่อยู่ใต้ฐานรองดอก
| bytueang
0
p
ดอกพริก
ดอกส้ม
ดอกพลับพลึง
ญ
ดอกแตงกวา
รงเบ
เหนือฐานรองดอก
Superior ovary
(hypogynous)
Half-inferior ovary
(perigynous)
ใต้ฐานรอง
ต านรองดอก
Inferior ovary
(epigynous)

ページ7:

ประเภทของดอก
การจัดเรียงตัวของดอก
solitary flower หนึ่งก้านดอกประกอบด้วยดอกเพียงดอกเดียว
inflorescence
หนึ่งก้านดอกประกอบด้วยดอกย่อยหลายๆ ดอก
กุหลาบ
ตำลึง
บัวหลวง
สายหยุด
เขม
หญ้าหนวดแมว กล้วยไม้สกุลหวาย

ページ8:

ประเภทของดอก
ลักษณะของเพศ
ดอกสมบูรณ์เพศ
perfect flower
ดอกไม่สมบูรณ์เพศ
เกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียอยู่ในดอกเดียวกัน
imperfect flower เกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียอยู่คนละดอก/ต้น
ดอกตัวผู้
ดอกข้าวโพด
ดอกตำลึง
d
เมย
ดอกครบส่วน = ดอกสมบูรณ์เพศ แต่ไม่จำเป็น
ยอด ขาง
ต้องเป็นดอกครบส่วน
ดอกฟักทอง
ดอกตัวเมีย
กะเปราะใต้ฐานดอก
โป่งพอง เพราะมีรังไข่

ページ9:

ทานตะวัน ดาวเรือง ดาวกระจายและบานชื่น เป็นดอกช่อ ไม่ใช่ดอกเดี่ยว เพราะก้านช่อดอกจะ
หดสั้น และขยายออกเป็นวงคล้ายจาน เรียกว่า ฐานดอกร่วม (common receptacle)
ปีกล้วย
ใบประดับ
Inflorescenco
Ray florets
Disc florets
@W.P. Armstrong 2001
Corolla of Ray Flower
กลีบ
Ovary of Ray Flower
Leaves
Corolla of Disk Flower
Ovary of Disk Flower
Bract (Phyllary)
Fleshy
receptacle
Involucre
L.S. of inflorescence
Stigmas.
Anther
Corolla
Filament
Sepal
Ovary
Ovule
Bract
Disc floret
L.S. of disc floret

ページ10:

เกสรเพศผู้ที่เป็นหมัน
บางชนิดมีเกสรเพศผู้ที่เป็นหมัน เกสรเพศผู้ที่ใช้
สืบพันธุ์ได้มีเพียงอับเรณูยาวๆ เท่านั้น พบได้ใน
ดอกพุทธรักษา
(60
พุทธรักษา
อับเรณู
ยอดเกสรเพศเมีย
ก้านเกสรเพศเมีย
กลีบดอก
กลีบเลี้ยง
เปลี่ยนสี
บางชนิดมีกลีบเลี้ยงที่คล้ายกลีบดอก สีสันสวยงาม
เช่น ดอนย่า จำปี

ページ11:

ชนิดของผล
พืชดอกแต่ละชนิดมีจำนวนรังไข่ที่แตกต่างกัน ทำให้สามารถแบ่งลักษณะการเกิดผลออกเป็น 3 ประเภท
ผลเดียว
ดอกของถั่วลันเตา
รังไข่
ผล
ผลกลุ่ม
ดอกราสเบอร์รี่
ผล
เกสรเพศเมีย
ผลรวม
ดอกสับปะรด (ดอกช่อ)
รังไข่ของดอกย่อย
ดอกย่อย
เมล็ด
ถวลันเตา
ราสเบอร์รี
สับปะรด
.
เมื่อเกสรเพศเมียของแต่ละดอกย่อย (แต่ละดอกย่อยจะมีเพียง
1 รังไข่) หรือ 1 ดอก 1 รังไข่ ได้รับการผสมจะเจริญเป็นผล
เดี่ยวอิสระ เช่น ถั่วลันเตา มะม่วง ตะขบ ส้ม ลำไย
เมื่อดอก 1 ดอกที่มีเกสรเพศเมียมากกว่า 1 อัน ได้รับการ
ผสมจะเจริญเป็นผลกลุ่มติดอยู่บนฐานรองดอกเดียวกัน ซึ่ง
แต่ละผลอาจเบียดชิดแน่นกันอยู่บนฐานดอกเดียวกัน ทำให้
ดูคล้ายเป็น 1 ผล เช่น น้อยหน่า สตรอว์เบอร์รี่ ราสเบอร์รี
เมื่อดอกย่อยแต่ละดอกได้รับการผสมจะเจริญเป็นผล
ขณะที่เจริญเป็นผล รังไข่ของดอกย่อยอาจเชื่อมเป็นเนื้อ
เดียวกัน ทำให้มองดูคล้ายเป็น 1 ผล เช่น สับปะรด ยอ
ขนุน หม่อน สาเกและมะเดื่อ

ページ12:

8.2 วัฏจักรชีวิตแบบสลับของพืชดอก
วัฏจักรชีวิตแบบสลับ (alternation of generation)
เกิดยาวนาน
ระยะสปอโรไฟต์ (sporophyte) : สร้างสปอร์ Zygote (2n)
mi o sis
เกิดขึ้นหลังปฎิสนธิ
Diploid (2n) : Chloro some 2 ชุด
ระยะแกมีโทไฟต์ (gametophyte) : สร้าง Cell
Mitosis
:
A
สืบพันธุ์
(gametes)
Haploid (n) : Chlomosone 1 ชุด
เลดครึ่งนึง)
FERTILIZATION
01
Mitosis
Gametes (n)
Mitosis
☐ Haploid (n)
D Diploid (2n)
Sporophyte
(multicellular
diploid) (2n)
MEIOSIS
Gametophyte
(multicellular
haploid)
Mitosis
(n)
Copyright Pearson Education, Inc., publishing as Benjamin Cummings.
Haploid
spores (n)

ページ13:

วัฏจักรชีวิตของพืชดอก (1)
ไมโทซิส
เอนโดสเปิร์ม
เมล็ด
รังไข่
megaspore
mother cell
haploid (n)
สปอโรไฟต์
ไซโกต
diploid (2n)
การปฏิสนธิ
เรณู
(แกมีโทไฟต์
เพศผู้)
ไมโครสปอร์
เซลล์ไข่
สเปิร์ม (n)
OOD
(น)
อับเรณู
a
B
ผะเลก
2
micropore
mother cell
มเยอะ
ระยะสปอโรไฟต์ (sporophyte)
• เซลล์ในระยะนี้จะอยู่ในสภาพ diploid 2 n
.
ทำหน้าที่ สร้างสปอร์
สปอร์มาเทอร์เซลล์จะแบ่งเซลล์แบบไมโอซิส
- Only I สร้างสปอร์ 2 ชนิด คือ
ไมโอซิส
: Spore
ไมโครสปอร์
mother cell } Haploid
เมกะสปอร์
ใหญ่ : in ovule
เมกะสปอร์
ไมโทซิส
ถุงเอ็มบริโอ
(แกมีโทไฟต์เพศเมีย)

ページ14:

วัฏจักรชีวิตของพืชดอก
สปอโรไฟต์
ไมโทซิส
เอนโดสเปิร์ม
เมล็ด
รังไข่
megaspore
mother cell
ไซโกต
diploid (2n)
การปฏิสนธิ
haploid (n)
เรณู
(แกมีโทไฟต์
สร้าง sper
ไมโครสปอร์
อับเรณู
micropore
mother cell
ไมโอซิส
เมกะสปอร์
in 09 (bio
เซลล์ไข่
(n)
o กระ จาย
เพศผู้)
inเรณ
สเปิร์ม (n)
ไมโทซิส
ถุงเอ็มบริโอ
(แกมีโทไฟต์เพศเมีย)
หลังปฏิสนธิ
ระยะแกมีโทไฟต์ (gametophyte)
เซลล์อยู่ในสภาพแฮพลอยด์ (haploid; n)
ทำหน้าที่ สร้างเซลล์สืบพันธ์
• ไมโครสปอร์จะแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสเจริญ
เป็นแกมีโทไฟต์เพศผู้ หรือ เรณู เพื่อสร้าง
เซลล์สืบพันธุ์เพศผู้
• เมกะสปอร์จะแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสเจริญ
เป็นแกมีโทไฟต์เพศเมีย หรือ ถุงเอ็มบริโอ
เพื่อสร้างเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย

ページ15:

สลับ
วัฏจักรชีวิตของเฟิร์น
Key
Haploid (n)
Diploid (2n)
หลุดออกได้
MEIOSIS
Spore
dispersal
Sporangium : สร้าง
spore
Spore
Young
(n)
gametophyte
Mature
gametophyte
(n)
Archegonium
Egg
Sporangium
Mature
sporophyte
(2n)
New
sporophyte
Zygote
(2n)
Sorus
Fiddlehead
Copyright ©2008 Pearson Education, Inc., publishing as Pearson Benjamin Cummings
Gametophyte
Antheridium
FERTILIZATION
Sperm
1

ページ16:

ประเภทของดอก
ส่วนประกอบของดอก
(4) สวน
ดอกครบส่วน
complete flower
ดอกไม่ครบส่วน
incomplete flower
ใบประดับ
รองรับช่อดอก
ดอกที่ประกอบด้วยวง 4 ครบ
ดอกที่มีส่วนประกอบไม่ครบ 4 วง
ดอกบานบุรี
ดอกชบา
ดอกกุหลาบ
ดอกตามเพศ
ดอกหนาววเมมกลบดอก
ดอกบานเย็น
ดอกมะละกอ มีแค่เกสรช/ญ เพียงอันเดียว