ページ3:

ประกัน ไม่ต้องทำเป็นกระดาษ (พ.ร.บ. ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์) ขอให้ข้อความครบ
อาจจะทำกับเจ้าหนี้โดยตรงหรือไม่ก็ได้ แต่ขอให้เจ้าหนี้มีหลักฐานนั้น
ม.681 วรรคหนึ่ง (หนี้เกิดขึ้นแล้ว) สัญญาอุปกรณ์จะมีได้ก็ต่อเมื่อหนี้สมบูรณ์ ถ้าหนี้ไม่
สมบูรณ์ค้ำประกันไม่มี หนี้ไม่สมบูรณ์ตกเป็นโมฆะ ผลของสัญญาคือ ไม่ผูกพันคู่สัญญา
กลับคืนสู่ฐานะเดิม หนี้ไม่เคยสมบูรณ์มาตั้งแต่ต้น ค้ำประกันไม่มีเลยตั้งแต่ต้น จึงใช้วรรค
สี่ไม่ได้ เช่น
ม.150 นิติกรรมเป็นโมฆะ จ้างให้ไปฆ่าคน
ม.152 แบบของนิติกรรมไม่ทำเป็นโมฆะ เช่นม.456 ซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ต้องทำเป็น
หนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ หรือสัญญาเช่าซื้อต้องทําเป็นหนังสือลง
ลายมือชื่อทั้งสองฝ่าย หรือสัญญากู้ หนี้ประธานสมบูรณ์แล้วเมื่อมีการส่งมอบ แต่ไม่ทำ
หลักฐานเป็นหนังสือ ฟ้องเรียกเงินกู้จากลูกหนี้ไม่ได้แต่ฟ้องเรียกผู้ค้ำประกันได้ถ้ามี
หลักฐานเป็นหนังสือ เพราะเป็นการค้ำประกันหนี้อันสมบูรณ์แล้ว จึงไม่เข้ากรณีตามม
152
ม.156 เรื่องเจตนาสำคัญผิดในสาระสำคัญ เป็นโมฆะ เช่น จะทำนิติกรรมกับคู่สัญญา
อยากจ้างก.มาแสดงละคร แต่เห็นข.เป็นฝาแฝดของก. เข้าใจว่าเป็นคนเดียวกัน ทำ
สัญญาผิดคน หรือ ต้องการจำนองไม่ได้ต้องการทำสัญญาขายฝาก แต่เซ็นสัญญาขาย
ฝากไป
หนี้ไม่สมบูรณ์ตกเป็นโมฆยะถ้ามีการบอกล้าง เรื่องสำคัญผิดและเรื่องความสามารถ
ของบุคคลเท่านั้น ผู้ไร้ความสามารถมี ผู้เยาว์ คนเสมือนไร้ความสามารถ คนไร้
ความสามารถ ส่วนคนวิกลจริตที่ศาลยังไม่สั่งไม่ใช่ผู้ไร้ความสามารถ เพราะนิติกรรมจะ
เป็นโมฆยะได้ต่อเมื่อทำในขณะจริตวิกล และคู่กรณีอีกฝ่ายทราบว่าวิกลจริต นิติกรรม
เป็นโมฆยะจริงแต่เขาไม่ใช่ผู้ไร้ความสามารถ เมื่อบอกล้างย้อนกลับไปใช้วรรคหนึ่งไม่ใช้
วรรคสี่ถือว่าหนี้ไม่สมบูรณ์ ในทางกลับกันถ้าคนวิกลจริต กรณีที่ไม่โมมียะ) ถือว่าหนี้
สมบูรณ์ มีค้ำประกันได้ (กรณีคนวิกลจริตจะใช้วรรคหนึ่ง ถ้าโมฆยะแล้วบอกล้างจะไม่
สมบูรณ์ แต่ถ้าไม่โมฆยะจะสมบูรณ์) เมื่อทราบว่าบุคคลเหล่านี้ถ้าทำนิติกรรมแล้วเป็น
ค้ำประกัน จํานอง จำนำ
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ4:

โมมียะ หนี้ยังคงสมบูรณ์อยู่เรื่อยไปจนกว่าจะได้มีการบอกล้างโมนียกรรม หรือถูก
ข่มขู่ หรือกลฉ้อฉลให้เซ็นสัญญาแล้วมาบอกล้างภายหลังจะไม่ใช่กรณีตามวรรคสี่ (เป็น
โมฆยะตามวรรคหนึ่ง)
เช่น เด็กอายุสิบห้าไปกู้เงินห้าแสน นิติกรรมสมบูรณ์แล้ว ค้ำประกันมีขึ้นได้ ณ เวลานั้น
สมบูรณ์ไปจนกว่าจะถูกบอกล้าง ถ้าผู้แทนโดยชอบธรรมให้สัตยาบัน การบอกล้างจะไม่
เกิดขึ้นแล้ว นิติกรรมสมบูรณ์ผูกพันเด็กสิบห้าทันที เมื่อหนี้ถึงกำหนดชำระ เด็กสิบห้า
ต้องชำระหนี้และผู้ค้ำประกันไม่มีวันหลุดพ้นความรับผิด หรือแม้ยังไม่มีการบอกล้าง ก็
ให้ใช้วรรคหนึ่ง ในทางกลับกันถ้ามีการบอกล้าง ความผูกพันในสัญญากู้จบลง ถ้าไม่คืน
เงินห้าแสนเรียกคืนฐานลาภมิควรได้ตามละเมิด ไม่ได้ฟ้องตามสัญญากู้แต่ฟ้องตามฐาน
ลาภมิควรได้ เพื่อให้กลับคืนสู่ฐานะเดิม ค้ำประกันจึงมีต่อไม่ได้ ถ้าผู้ค้ำไม่รู้เหตุเป็นผู้ไร้
ความสามารถ)
แต่อาจจะผูกพันผู้ค้ำประกันก็ได้ต่อให้หนี้ ณ เวลานี้ไม่สมบูรณ์แล้วดู
ม.681 วรรคสี่ ประกอบ เป็นข้อยกเว้นของวรรคหนึ่ง หนี้อันเกิดแต่สัญญาซึ่งไม่ผูกพัน
ลูกหนี้ หมายความว่า นิติกรรมไม่ผูกพันลูกหนี้จากการที่มีการบอกล้างในนิติกรรมที่เป็น
โมมียะ (โมฆยะตามวรรคสี่มีแค่เรื่องสำคัญผิดกับเป็นผู้ไร้ความสามารถเท่านั้น)
1. บอกล้างนิติกรรมที่เป็นโมฆยะ ต้องบอกล้างแล้วเท่านั้น ผู้ค้ำประกันไม่มีสิทธิ
บอกล้างนิติกรรมแทนลูกหนี้) ถ้ายังไม่บอกล้าง ค้ำประกันยังมีอยู่ได้แต่มีอยู่ตาม
ม.681วรรคหนึ่ง
2. ทำให้หนี้อันนี้ไม่ผูกพันลูกหนี้ เพราะความสำคัญผิด หรือเป็นผู้ไร้ความสามารถ
เท่านั้น หนี้นั้นอาจมีประกันอย่างสมบูรณ์ได้
3. ถ้าผู้ค้ำประกันรู้เหตุสำคัญผิด หรือการไร้ความสามารถนั้น ขณะที่เข้าทำสัญญา
ผูกพันตน
การที่จะให้สัญญาค้ำประกันมีผลผูกพันผู้ค้ำประกันต่อได้ ต้องเป็นไปตามเงื่อนไขตามม
681 วรรคสี่ ใช้กับนิติกรรมที่เป็นโมฆยะแล้วมีการบอกล้าง เพราะว่าในวรรคสี่บอกว่า
สามารถมีประกันอย่างสมบูรณ์ได้ต่อให้มีการบอกล้าง ส่วนโมฆะจบที่วรรคหนึ่ง แต่วรรค
ค้าประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ5:

สีไม่ได้ใช้นิติกรรมที่เป็นโมฆยะแล้วบอกล้างทุกประเภท ใช้เฉพาะนิติกรรมนั้นทำขึ้นเพื่อ
ความสำคัญผิดตามม.157เท่านั้น เช่น จะจ้างมาร้องเพลง เข้าใจว่าร้องเพลงเป็น แท้จริง
แล้วร้องเพลงไม่เป็น จะจ้างต่อหรือไม่ก็ได้ ดังนั้นสรุปความต่าง ม.156 สำคัญผิดแล้วจะ
ไม่เอาเลย เช่น ทำนิติกรรมต่างชนิดกัน ทำนิติกรรมผิดคน/ผิดทรัพย์ เป็นคนละอันไปเลย
แต่ม.157 สำคัญผิดแล้วจะเอาก็ได้ ยังไม่ผิดคน/ทรัพย์ แค่เข้าใจในคุณสมบัติผิด หรือการ
เป็นผู้ไร้ความสามารถ นิติกรรมถูกบอกล้าง นิติกรรมไม่ผูกพันลูกหนี้ที่เป็นผู้ไร้
ความสามารถ และผู้ค้ำประกันต้องรู้อยู่แล้วก่อนหรือขณะที่เข้าทำสัญญาค้ำประกัน
เช่น เข้าเป็นผู้ค้ำประกันการร้องเพลงของลูกหนี้ รู้อยู่แล้วว่าลูกหนี้ร้องเพลงไม่เป็น แล้ว
ยังเข้าค้ำประกัน เจ้าหนี้สามารถเรียกให้ผู้ค้ำประกันรับผิดได้เมื่อบอกล้างโมรียกรรม (เลิก
จ้าง) ผู้ค้ำประกันไม่ได้เข้าผูกพันว่าจะไปร้องเพลงแทน ต้องไม่ใช่ความรับผิดเฉพาะตัว
แต่ต้องจ่ายค่าสินไหมทดแทน อีกกรณี เด็กอายุสิบห้าไปกู้เงินห้าแสน ผู้ค้ำประกันรู้อยู่
แล้วว่าเป็นเด็กสิบห้าในวันที่เข้าทำสัญญาค้ำประกัน ต่อให้มีการบอกล้าง หนี้กลายเป็น
หนี้ที่ไม่สมบูรณ์ แต่เจ้าหนี้ยังเรียกให้ผู้ค้ำประกันรับผิดได้ ในทางกลับกัน ถ้ามารู้ทีหลัง
จะไม่สามารถเรียกให้ผู้ค้ำประกันรับผิดต่อไปได้ ความรับผิดของผู้ค้ำประกันจะไม่เกิดขึ้น
และถ้าในสัญญามีการกำหนดว่า ถ้านิติกรรมนี้เป็นโมฆยะแล้วมีการบอกล้างเพราะ
เหตุใดก็ตาม ให้ผู้ค้ำประกันหลุดพ้นความรับผิดทุกกรณี ถือว่าเป็นการลดภาระผู้ค้ำ
ประกัน ใช้ม.151 ตกลงกันได้ เพราะไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อย สามารถตกลง
แตกต่างเพื่อประโยชน์ของผู้ค้ำประกันได้ วรรคสี่กำหนดแตกต่างได้ ยกเว้น วรรคหนึ่ง
วรรคสอง วรรคสาม เป็นการเพิ่มภาระผู้ค้ำประกันจะตกลงแตกต่างไม่ได้ เป็นโมฆะตาม
ม.685/1
ม.681 วรรคสอง (หนี้ยังไม่เกิดขึ้น) หนี้ในอนาคตหรือหนี้ที่มีเงื่อนไขสามารถที่จะประกัน
ไว้ซึ่งหนี้นั้นอาจเป็นผลได้จริงก็ประกันได้ ถ้าหนี้ไม่อาจมีผลได้จริงก็ไม่สามารถค้ำประกัน
เข้ามาได้ ต้องอาจมีความผูกพันตามกฎหมายได้จริง ๆ และอาจผูกพันในผลของนิติกรรม
ได้ ถ้าอาจเป็นผลได้จริงยาก เช่น ตอนนี้ยังโสด อีก30ปีถ้ามีลูกสาวจะให้แต่งงานด้วย
การค้ำประกันประเภทนี้ยังไม่เกิด หรือ อีก10ปีจะไปเก็บดาวบนฟ้าให้ เห็นได้ว่าหนี้
ประเภทนี้ไม่อาจเป็นผลได้จริง ค้ำประกันไม่ได้
ทําประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ6:

หนี้ในอนาคต อาจมีหนี้เกิดขึ้นและเป็นผลได้จริงในอนาคตแต่ไม่จำเป็นต้องเป็นผลได้
จริง ไม่ได้บอกว่าหนี้ต้องเกิดแต่อาจจะเกิดและเกิดเมื่อไหร่ก็ได้ ในวันที่เข้าทำสัญญายัง
ไม่รู้ว่าจะต้องรับผิดแค่ไหน ตามวรรคหนึ่ง วรรคสอง วรรคสาม ถ้าไม่เขียนตามที่
กฎหมายกําหนดจะเป็นโมฆะตาม ม.685/1
เช่น สัญญาจ้างแรงงาน นายจ้างจ้างลูกจ้างเข้าทำงาน และขอให้ลูกจ้างหาผู้ค้ำประกันมา
ค้ำประกันในการทำงานของลูกจ้าง ถ้าลูกจ้างก่อให้เกิดความเสียหายต่อนายจ้าง แล้ว
ลูกจ้างไม่รับผิด นายจ้างสามารถเรียกให้ผู้ค้ำประกันรับผิดและใช้ค่าสินไหมทดแทนแทน
ได้ วันที่ผู้ค้ำประกันเข้าทำสัญญา ในขณะนั้นหนี้ละเมิดยังไม่เกิด และความรับผิดของ
ผู้ค้ำประกันก็ยังไม่เกิดเช่นกัน แต่เมื่อใดที่ลูกหนี้ทำละเมิด ความรับผิดในหนี้ละเมิด
ของผู้ค้ำประกันนั้นเกิดขึ้นทันที ณ วันที่มีหนี้เกิดขึ้น สามารถเรียกให้ผู้ค้ำประกันรับ
ผิดได้ เช่น ทำสัญญาค้ำประกันในวันที่ 15 มกรา 67 ลูกจ้างก่อหนี้วันที่ 15 สิงหา 68
ความรับผิดของผู้ค้ำประกันจะเกิดขึ้นในวันที่หนี้สมบูรณ์คือ 15 สิงหา 68 และเมื่อลูกหนี้
ไม่ชำระหนี้ ผู้ค้ำประกันจึงต้องรับผิด ส่วน 15 มกรา 67 หนี้ยังไม่สมบูรณ์ ความรับผิด
ของผู้ค้ำประกันยังไม่เกิด ความรับผิดของผู้ค้ำประกันไม่มีทางเกิดขึ้น หรือ สัญญากู้เบิก
เงินเกินบัญชี เมื่อสั่งจ่ายเช็คแล้วไม่มีเงินในบัญชีธนาคารมีสิทธิปฏิเสธการจ่าย เลยท่า
สัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชี ถ้าสั่งจ่ายเช็คแล้วไม่มีเงินจ่ายให้ธนาคารจ่ายแทนไปก่อน ถือ
ว่าเป็นการกู้ทันที เป็นหนี้ในอนาคตเพราะจะเป็นสัญญากู้เบิกเงินเกินบัญชีต่อเมื่อไม่มี
เงินในบัญชีเท่านั้น ในทางกลับกันถ้ามีเงินในบัญชีตลอดเวลา สัญญากู้ดังกล่าวอาจไม่
เกิดขึ้น หรือ สัญญารับทุน เจ้าหนี้กับลูกหนี้ทำสัญญารับทุน มีผู้ค้ำประกันเข้าค้ำประกัน
ว่าถ้าหนี้ถึงกำหนดชำระแล้ว ผู้รับทุนไม่กลับมาใช้ทุนจะมีหนี้เงินเกิดขึ้น ผู้รับทุนจะต้อง
คืนเงินนั้นตามสัญญาถ้าไม่กลับมาใช้ทุน ผู้ค้ำประกันต้องรับผิด
หนี้ที่มีเงื่อนไขบังคับก่อน เป็นเหตุการณ์ที่ไม่แน่นอนว่าจะเกิดขึ้นหรือไม่เกิดขึ้น คู่สัญญา
บังคับให้มันเกิดไม่ได้ ถ้าคู่สัญญาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งบังคับให้เกิดได้ไม่ถือว่าเป็นเหตุการณ์ที่
ไม่แน่นอนว่าจะเกิด
ทําประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ7:

ม.183วรรคหนึ่ง นิติกรรมที่มีเงื่อนไขบังคับก่อน นิติกรรมนั้นเป็นผลเมื่อเงื่อนไขนั้นสำเร็จ
เมื่อเงื่อนไขสำเร็จ หนี้ที่เกิดขึ้นกับเจ้าหนี้ลูกหนี้จะเป็นหนี้ที่สมบูรณ์เพราะมีความผูกพัน
ระหว่างคู่สัญญาเกิดขึ้น ความรับผิดผู้ค้ำประกันจึงจะเกิดได้ แต่ถ้าเป็นเงื่อนไขบังคับหลัง
ทําให้นิติกรรมนั้นสิ้นผล ไม่มีการค้ำประกัน เช่น คู่สัญญาตกลง อขายที่ดินกันวันที่ 10
มกรา 67 โดยมีเงื่อนไข
1. ให้ผู้ขายตัดถนนผ่านที่ดินแปลงนี้ภายในวันที่ 15 พฤษภา 68 ถ้าไม่ทำไม่ซื้อ
2. ให้กรมทางหลวงตัดถนนผ่านที่ดินแปลงนี้ภายในวันที่ 15 พฤษภา 68 มีถนนตัด
ผ่านวันที่ 10 พฤษภา 68
เงื่อนไขทีหนึ่งเป็นเงื่อนไขธรรมดา ถ้าคู่สัญญาไม่ทำก็ไม่ซื้อ คู่สัญญาทำเองได้แน่ ๆ เป็น
เหตุการณ์ที่แน่นอนได้ เพราะคู่สัญญาบังคับให้เกิดขึ้นได้ หนี้สมบูรณ์ตั้งแต่วันที่ทำสัญญา
ซื้อขายที่ดิน ใช้ม.681วรรคหนึ่ง
เงื่อนไขที่สองเป็นเงื่อนไขบังคับก่อน ถ้าคู่สัญญาบังคับให้เกิดไม่ได้ (บังคับให้กรมทาง
หลวงมาตัดถนนผ่านไม่ได้) จะเป็นเหตุการณ์ที่ไม่แน่นอนว่าจะเกิดขึ้นหรือไม่ในอนาคต
ทำให้นิติกรรมนั้นไม่มีผลผูกพัน เพราะนิติกรรมจะผูกพันเมื่อเงื่อนไขสำเร็จเท่านั้น หนี้
สมบูรณ์เมื่อเงื่อนไขสําเร็จ ดังนี้หนี้สมบูรณ์เมื่อ 10 พฤษภา 68 ในทางกลับกัน ถ้า
เงื่อนไขไม่สำเร็จ ต่อให้จะทำสัญญาในวันที่ 10 มกรา 67 นิติกรรมนี้ไม่มีผลผูกพัน
คู่สัญญาตั้งแต่วันที่ทำสัญญา และไม่มีผลผูกพันอีกตลอดไป
ต้องระบุวัตถุประสงค์ในการก่อหนี้เป็นการประกันจากหนี้จากการทำงานของลูกจ้าง มูล
หนี้ที่มี เป็นมูลหนี้ที่เกี่ยวข้องกับการที่ลูกจ้างจะต้องรับผิด ผู้ค้ำประกันจะต้องรับผิดใน
มูลหนี้เดียวกันกับที่ลูกจ้างต้องรับผิดคือ มูลหนี้ละเมิดที่เกี่ยวข้องกับการทำงานลูกจ้าง
และต้องมีการระบุจำนวนเงินสูงสุดที่มีการค้ำประกัน เพราะเราไม่รู้ว่าจะมีความเสียหาย
เกิดขึ้นเท่าไหร่ แล้วก็ต้องมีการระบุเวลาก่อหนี้ที่จะค้ำประกัน สมมุติสัญญาจ้างแรงงานมี
การระบุระยะเวลาการจ้าง ผู้รับประกันจะรับผิดเท่าที่มีระยะเวลาการจ้าง แต่สัญญาจ้าง
แรงงานอาจไม่มีระบุวันที่สิ้นสุดสัญญาจ้างก็ได้ เพราะฉะนั้นความรับผิดของผู้ค้ำประกัน
อาจเป็นความรับผิดในลักษณะที่ ต่อเนื่องกันไปหลายคราวไม่มีจำกัดเวลา ก็จะไม่มีการ
ค้ำประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ8:

ระบุระยะเวลาก็ได้ ดังนั้นเงื่อนไขตรงนี้จะต้องเป็นเงื่อนไขในลักษณะที่จะต้องมีหลังจากที่
ผู้ค้ำประกันเข้าค้ำประกันหนี้ในอนาคตหรือหนี้มีเงื่อนไข ถ้าไม่เขียนตามที่วรรคสอง
กำหนดจะเป็นโมฆะตาม ม.685/1 เพราะผู้ค้ำประกันไม่รู้ว่าความรับผิดของเขามีส่วน
ไหนบ้าง ก็อาจทําให้ผู้ค้ำประกันหลุดพ้นความรับผิดไปเลยก็ได้
ม.681 วรรคสาม โยงกับการค้ำประกันหนี้ทั่ว ๆ ไป ที่จะต้องมีการระบุหนี้หรือสัญญาที่
มีการค้ำประกันไว้โดยชัดแจ้ง และให้ผู้ค้ำประกันรับผิดเฉพาะหนี้หรือสัญญาที่ระบุ
เท่านั้น หมายความว่า บังคับว่าความรับผิดของผู้ค้ำประกันจำกัดเฉพาะการที่เขาระบุ
ความรับผิดของเขาเท่านั้น หากมีข้อตกลงรับผิดไม่จำกัดในจำนวนหนี้ของลูกหนี้และ
ไม่จํากัดเวลา ในปัจจุบันข้อตกลงนี้ใช้ไม่ได้ ณ เวลาที่เข้าค้ำประกันต้องระบุให้รู้แล้วว่า
ผู้ค้ำประกันรับผิดในหนี้อะไรบ้าง และความรับผิดของเขาจะมีแค่ที่เขารับผิดโดยสมัครใจ
เท่านั้น จะไปเรียกให้เขารับผิดในหนี้ที่มันเกิดขึ้นทีหลังอีกไม่ได้ หรือบอกว่าให้ผู้ค้ำ
ประกันเซ็นสัญญาเข้าค้ำประกันว่า ถ้าลูกจ้างก่อให้เกิดความรับผิดต่าง ๆ กับนายจ้าง ผู้
ค้ำประกันยอมรับผิดในหนี้ทั้งหมด โดยไม่ได้ระบุจำนวนเงิน ประเภทค้ำประกันที่โยงกับ
การจ้างแรงงาน ไม่ได้ระบุมูลหนี้ ไม่รู้ว่าหนี้อะไร ไม่สามารถบ่งชี้ไปได้ว่าคือสัญญาฉบับ
ไหน พอไม่ระบุตรงนี้สัญญาค้ำประกันไม่สมบูรณ์ บังคับไม่ได้แล้วเป็นโมฆะตาม ม.
685/1 เพราะไม่รู้จะเรียกให้ผู้ค้ำประกันรับผิดอะไร
สรุป หนี้ของเจ้าหนี้กับลูกหนี้ที่ผูกพันตามสัญญาประธานจะเห็นได้เลยว่าต้องมีม.681
เข้ามาก่อนทุกครั้ง เมื่อมีหนี้ที่สมบูรณ์ มีหนี้ที่สามารถจะประกันได้ ผู้ค้ำประกันจึงจะเข้า
ผูกพันม.680ได้ ถ้าม.681ไม่เข้าเงื่อนไขตามที่กำหนดไว้ ไม่ต้องไปดู680ต่อ เพราะไม่มี
อะไรให้เข้าค่าประกันแน่นอน
ค่าประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ9:

เทปที่สอง
ม.685 ผู้ค้ำประกันชำระหนี้ไม่หมด เหลือหนี้อยู่อีกเท่าใด ลูกหนี้ชั้นต้นต้องรับผิดในส่วน
ที่ขาด เช่น ผู้ค้ำประกันหนี้ห้าแสน จำกัดความรับผิดในหนี้สี่แสน อีกหนึ่งแสนลูกหนี้ยัง
ไม่พ้นความรับผิด แต่ถ้าไม่จํากัดความรับผิด ต้องรับผิดเต็มจํานวนที่ลูกหนี้ต้องรับผิด
สิทธิเกี่ยง ให้ผู้ค้ำเกี่ยงให้เจ้าหนี้ไปเรียกจากลูกหนี้ชั้นต้น ม.688-690
ไม่ได้บังคับว่าต้องใช้ จะใช้หรือไม่ใช้ก็ได้เป็นความสมัครใจของผู้ค้ำประกัน ใช้ทั้งสามสิทธิ
นี่ร่วมกันได้เลย ไม่ต้องเลือกใช้
บ
ม.688 สิทธิเกี่ยงลอย ๆ ไม่ต้องพิสูจน์อะไรทั้งนั้น ถ้าเจ้าหนี้ทวง ผู้ค้ำประกันบอกให้ไป
เรียกจากลูกหนี้ชั้นต้นก่อนได้เลย ยกเว้นลูกหนี้เป็นคนล้มละลายหรืออยู่ไหนก็ไม่รู้
ม.689 ผู้ค้ำพิสูจน์ได้ว่าลูกหนี้มีทางชำระหนี้ได้ และไม่เป็นการยาก เจ้าหนี้ต้องบังคับ
ชำระหนี้จากทรัพย์สินของลูกหนี้ก่อน ถ้าไม่พอ มาบังคับที่ผู้ค้ำ เช่น ลูกหนี้มีที่ดินเป็นชื่อ
ของตัวเอง ฟ้องและบังคับได้ตามวิธีการที่กฎหมายกำหนด ถ้ายาก เช่น ทรัพย์สินอยู่
ต่างประเทศ
ม.690 นาทีที่ 1:48:30 – 2:00:25
บ
เจ้าหนี้มีทรัพย์ของลูกหนี้ยึดถือไว้เป็นประกัน ผู้ค้ำประกันร้องขอ เจ้าหนี้ต้องให้ชำระหนี้
จากทรัพย์ซึ่งเป็นประกันก่อน ทรัพย์ต้องเป็นของลูกหนี้เท่านั้นจะเป็นของ
บุคคลภายนอกผู้เอามาจำนอง จำนำ ไม่ได้ และถ้าไม่ใช่ของลูกหนี้จะเกี่ยงตามมาตรา
นี้ไม่ได้ ต้องพิสูจน์ให้ได้ว่าทรัพย์นั้นลูกหนี้เป็นเจ้าของแล้วเอาทรัพย์นี้มาประกันการ
ชำระหนี้ และในขณะเดียวกันเจ้าหนี้ต้องยึดถือไว้เป็นประกัน หมายความว่า ต้องยึดถือ
ไว้ในฐานะเจ้าหนี้มีหลักประกัน โยงไปในลักษณะเจ้าหนี้มีบุริมสิทธิในการได้รับชำระหนี้
จากทรัพย์สินตรงนี้ก่อนเจ้าหนี้สามัญ ได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินเป็นคนแรก) ดังนั้นจึงมี
เงินที่จะได้รับชำระอย่างแน่นอน100% เช่น นายกเอาที่ดินมาจำนองไว้กับเจ้าหนี้ ผู้ค้ำ
ประกันจะใช้สิทธิเกี่ยงไม่ได้ เพราะนายก เป็นบุคคลภายนอก
ค้าประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ10:

ต้องดูด้วยว่าสิทธิของเจ้าหนี้ในฐานะเจ้าหนี้มีหลักประกันตามสัญญาจำนอง จำนำเป็น
แบบไหน
เช่น จำนอง
ที่จะบอกได้ว่าเขามีสิทธิที่จะยึดถือทรัพย์สินของลูกหนี้ตรงนี้ไว้เป็นหลักประกัน
ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนกับพนักงานเจ้าหน้าที่ ไม่ทำสัญญา
จำนองเป็นโมฆะ เจ้าหนี้คนนี้ไม่ได้ยึดถือที่ดินตรงนั้นเป็นประกันตามความหมายของ
มาตรา690 หรือจํานํา ต้องส่งมอบสังหาริมทรัพย์ แต่ทําแค่หลักฐานเป็นหนังสือโดยไม่ส่ง
มอบ ดังนั้นความผูกพันตามสัญญาจำนำไม่เกิด เจ้าหนี้ไม่ได้มีทรัพย์ของลูกหนี้ยึดถือไว้
เป็นประกัน จึงเกี่ยงตามมาตรานี้ไม่ได้ หรือ เอาโฉนดที่ดินให้เจ้าหนี้ยึดถือไว้เป็นประกัน
ที่ดินเป็นอสังหาริมทรัพย์ ถ้าจะเอามาประกันหนี้ต้องทำเป็นสัญญาจำนอง ดังนี้เจ้าหนี้
ไม่ได้มีทรัพย์ของลูกหนี้ยึดถือไว้เป็นประกัน ยึดถือโฉนดไว้จริงแต่มีสถานะเป็นเพียง
เจ้าหนี้สามัญ แต่สามารถใช้ม.689ได้ เช่นเดียวกับจำนำเล่มทะเบียนรถยนต์ที่ต้องส่งมอบ
สังหาริมทรัพย์
ถ้าทรัพย์สินนั้นเป็นของลูกหนี้ เช่น ลูกหนี้เอาที่ดินหนึ่งแปลงมาจดทะเบียนจำนองไว้กับ
เจ้าหนี้ เจ้าหนี้มีสถานะเป็นเจ้าหนี้ที่ยึดถือทรัพย์ของลูกหนี้ไว้เป็นหลักประกัน ผู้ค้ำ
ประกันก็สามารถที่จะร้องขอ แล้วศาลจะให้เจ้าหนี้ไปบังคับชำระหนี้จากทรัพย์ที่เป็น
หลักประกันก่อน เจ้าหนี้ไปบังคับได้ในฐานะของการเป็นผู้รับจำนอง ฟ้องให้ศาลยึดที่ดิน
ออกขายทอดตลาด แล้วได้เงินเท่าไหร่ไม่พอชำระหนี้ จึงจะมาบังคับเอากับทรัพย์สินของ
ผู้ค้ำประกัน
ค่าประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ11:

เทปที่สาม
ม.697 นา
นาทีที่ 7:00 20:35 (+ม.693 วรรคสอง ผู้ค้ำประกันย่อมเข้ารับช่วงสิทธิของ
เจ้าหนี้บรรดามีเหนือลูกหนี้ด้วย)
เช่น ลูกหนี้นำบ้านที่ดินมาประกันการชำระหนี้กับเจ้าหนี้ ผู้ค้ำประกันย่อมเข้ารับช่วงสิทธิ
ของเจ้าหนี้ในความเป็นเจ้าหนี้มีหลักประกัน ไปบังคับเอากับบ้านที่จำนองได้เลย และ
ขายบ้านที่ดินได้เท่าไหร่เงินจำนวนนี้จะเอามาใช้กับผู้ค้ำประกัน เหมือนกับที่เงินจำนวนนี้
จะต้องใช้ให้กับเจ้าหนี้ เมื่อเจ้าหนี้มีหลักประกันจะได้รับชำระหนี้จากเงินก้อนนี้ก่อน ผู้ค้ำ
ประกันก็ย่อมจะได้รับชำระหนี้จากเงินก้อนนี้ก่อนเช่นเดียวกัน
แต่ในม.697 เป็นข้อยกเว้นที่ผู้ค้ำประกันสามารถที่จะใช้ก่อนที่จะเข้าชำระหนี้ เพราะถ้า
เข้าชำระหนี้เต็มจำนวนไป อาจส่งผลกระทบให้ผู้ค้ำประกันไม่สามารถเข้ารับช่วงสิทธิเต็ม
จํานวนได้ เช่น หนี้ประธานห้าแสน ผู้ค้ำประกันจ่ายหนี้ไปห้าแสน แต่มีกรณีตามมาตรา
697เกิดขึ้น ผู้ค้ำประกันอาจไม่สามารถเข้ารับช่วงสิทธิได้เต็มจำนวนห้าแสน เพราะการ
กระทำอย่างใดอย่างหนึ่งของเจ้าหนี้ จงใจ หรือประมาทเลินเล่อ เป็นเหตุให้ผู้ค้ำประกัน
ไม่อาจเข้ารับช่วงได้ทั้งหมดหรือแต่บางส่วนในสิทธิจำนอง จำนำ และบุริมสิทธิอันให้ไว้
แก่เจ้าหนี้ก็ดี เมื่อลูกนี้เอาบ้านที่ดินมาจำนอง ลูกหนี้ไม่จำต้องส่งมอบบ้านที่ดินให้กับ
ผู้รับจำนองก็ได้ แต่ในขณะเดียวกันจะส่งก็ได้ ถ้าลูกหนี้เป็นผู้จำนองส่งมอบบ้านที่ดิน
ให้กับเจ้าหนี้ครอบครองไว้ แล้วเจ้าหนี้ทำให้บ้านไฟไหม้ บ้านที่ดินมีราคาห้าแสน เหลือ
แค่ที่ดินสามแสน หมายความว่าในเวลาที่ผู้ค้ำประกันเข้ารับช่วงสิทธิของเจ้าหนี้ จะรับ
ช่วงสิทธิในการบังคับได้แค่ที่ดินที่เหลือสามแสน หรือทุบบ้านทิ้งเพราะอยากเอาที่ดินมา
ปลูกผัก ต้องเป็นสิทธิในฐานะที่เจ้าหนี้เป็นเจ้าหนี้มีหลักประกัน สิทธินี้จะต้องให้ไว้
ก่อนหรือขณะเข้าทำสัญญาค้ำประกัน ทำให้ผู้ค้ำประกันรู้อยู่แล้วว่าตนมีสิทธิเข้ารับ
ช่วงสิทธิ พอเมื่อไม่มีสิทธินั้น
ผู้ค้ำประกันจึงเป็นผู้ที่เสียหายที่สามารถอ้างให้ตัวเอง
หลุดพ้นความรับผิดได้ และต้องเป็นสิทธิที่เจ้าหนี้มีเหนือลูกหนี้เท่านั้น จะเป็นสิทธิที่มี
เหนือบุคคลภายนอกไม่ได้ (ทรัพย์ที่เอามาประกันการชำระหนี้ต้องเป็นของลูกหนี้
ชั้นต้น) ถ้าเป็นสิทธิที่ให้ไว้หลังเข้าทำสัญญาค้ำประกัน ผู้ค้ำประกันจะใช้มาตรานี้ยกขึ้น
ทําประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ12:

ปฏิเสธความรับผิดไม่ได้ เพราะ ณ เวลาที่เข้าค้ำประกันไม่เคยรู้เลยว่าตัวเองมีสิทธิ เมื่อ
เจ้าหนี้ทำให้เสียหาย ก็ไม่ได้กระทบอะไรกับผู้ค้ำประกันอยู่แล้ว
ม.698 พูดถึงการที่หนี้ประธานระงับ ชำระหนี้ ปลดหนี้ หักกลบลบหนี้ แปลงหนี้ใหม่
หนี้เกลื่อนกลืนกัน สัญญาประนีประนอมยอมความ อายุความไม่ทำให้หนี้ระงับ ยังมี
หนี้อยู่เพียงแต่ทำให้เจ้าหนี้ไม่มีสิทธิเรียกร้อง ผู้ค้ำประกันไม่ต้องรับผิดถ้าหนี้ขาดอายุ
ความโดยใช้ม.694ยกอายุความของลูกหนี้ขึ้นเป็นข้อต่อสู้ได้ เพราะถ้าไม่ยกจะสิ้น
สิทธิไล่เบี้ยเอากับลูกหนี้ม.695
ม.699 นาทีที่ 27:50
-
41:00
เป็นข้อยกเว้นของหลักการเลิกสัญญาทั่ว ๆ ไป ให้สิทธิผู้ค้ำประกันสามารถเลิกสัญญา
ฝ่ายเดียวได้ โดยให้ผู้ค้ำประกันบอกกล่าวความประสงค์ไปยังเจ้าหนี้ว่าจะเลิกสัญญาเพื่อ
คราวอันเป็นอนาคต ใช้เฉพาะการค้ำประกันหนี้ที่มีลักษณะเป็นกิจการเนื่องกันไปหลาย
คราว ไม่มีจํากัดเวลาเป็นคุณแก่เจ้าหนี้ เป็นกิจการต่อเนื่องกันไปหลาย ๆ ครั้งไม่มีเวลา
สิ้นสุด เมื่อลูกหนี้ก่อหนี้ ผู้ค้ำประกันจะต้องเข้ารับผิดทุกครั้งเมื่อมีการก่อหนี้ ผู้ค้ำจะไม่รู้
เลยว่าตนจะหลุดพ้นความรับผิดเมื่อไหร่
เช่น หนี้ตามสัญญาจ้างแรงงานที่ไม่มีกำหนดระยะเวลาสิ้นสุด ผู้ค้ำต้องผูกพันรับผิดหนี้ที่
ลูกจ้างอาจก่อให้เกิดกับนายจ้างไปเรื่อย ๆ ผู้ค้ำประกันจึงสามารถบอกเลิกสัญญาฝ่าย
เดียวได้ ในขณะเดียวกัน สัญญากู้ธรรมดา เมื่อมีการกู้รอบที่สองก็ไม่ใช่กิจการเนื่องไป
หลายคราว เพราะกู้รอบที่สองต้องเป็นสัญญากู้อีกหนึ่งฉบับ ถ้าจะให้ผู้ค้ำประกันเข้าค้ำ
ประกัน ต้องผูกพันในสัญญากู้ฉบับใหม่ อย่างไรก็ตามหนี้ละเมิดไม่ใช่กิจการเนื่องไป
หลายคราวทุกอัน ขับรถไปชนเกิดหนี้ละเมิดครั้งเดียว ไม่ใช้กิจการเนื่องกันไปหลายคราว
เช่น จ้างลูกจ้างในวันที่ 10 สิงหา 67 จนถึงตอนนี้ยังจ้างอยู่ (เป็นลักษณะกิจการเนื่องกัน
ไปหลายคราว) ต่อมา15 ตุลา 67 ลูกจ้างขับรถนายจ้างไปชนเสียค่าซ่อมสองหมื่นบาท
ไม่จ่าย ผู้ค้ำประกันต้องจ่าย ต่อมา 1 กุมพา 68 ชนรอบที่สอง สองหมื่น ต่อมา 1 สิงหา
ค่าประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ13:

68 ชนอีกสองหมื่น ผู้ค้ำประกันก็ต้องจ่ายอีก เช่นนี้ ผู้ค้ำประกันสามารถที่จะเลิกสัญญา
ฝ่ายเดียวได้โดยการบอกกล่าวความประสงค์ไปยังเจ้าหนี้ว่าต้องการที่จะเลิกสัญญา ด้วย
วาจา ไลน์ ก็ได้ แต่จะสามารถบอกเลิกได้ในคราวอันเป็นอนาคตเท่านั้น ถ้าบอกเลิกใน
วันที่ 15 สิงหา 68 ไม่สามารถที่จะบอกเลิกความเสียหายที่เกิดขึ้นสามครั้งก่อนหน้านั้น
ผู้ค้ำประกันยังคงต้องรับผิด แต่ถ้ามีความเสียหายเกิดขึ้นหลังวันที่บอกเลิก ผู้ค้ำประกัน
อาจจะไม่ต้องรับผิด ที่ใช้คำว่าอาจจะ เพราะ ไม่ใช่แค่บอกเลิกสัญญาแล้วจบ ต้องแน่ใจ
ด้วยว่าคําบอกกล่าวนั้นไปถึงเจ้าหนี้ เช่น ส่งจดหมายบอกเลิกสัญญาในวันที่ 15 สิงหา
68 จดหมายถึงวันที่ 17 สิงหา 68 ลูกหนี้ขับรถไปชนวันที่ 16 สิงหา 68 เสียหายอีกสอง
หมื่น ความรับผิดผู้ค้ำประกันยังอยู่ต่อให้จะบอกเลิกก่อนวันที่หนี้จะเกิดก็ตาม แต่คำบอก
เลิกนั้นยังไม่ถึงเจ้าหนี้ ผู้ค้ำประกันยังต้องรับผิด ความรับผิดจะจบลงเมื่อคำบอกล่าวถึง
เจ้าหนี้เท่านั้น
ค่าประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ14:

เทปที่สาม จำนอง นาทีที่ 1:21:33
หนี้ประธานที่เกิดระหว่างเจ้าหนี้กับลูกหนี้ต้องเป็นไปตามเงื่อนไขที่ม.681 กำหนด
ตั้งแต่วรรคหนึ่งอันวรรคสี่ วรรคสี่ใช้กับผู้จำนองที่เป็นบุคคลภายนอกเท่านั้น โดยผู้
จำนองจะเป็นลูกหนี้หรือบุคคลภายนอกก็ได้ในสัญญาจำนองม.709 แต่ผู้รับจำนองต้อง
เป็นเจ้าหนี้เท่านั้น
ม.702 ผู้จำนองเอาทรัพย์สินตราไว้เพื่อประกันการชำระหนี้ ทรัพย์สินตามม.703
อสังหาริมทรัพย์ต้องเปลี่ยนมือได้ ถ้าที่ดินเปลี่ยนมือไม่ได้ ก็จะจำนองไม่ได้ นส.3 หรือ
โฉนดที่ดินเปลี่ยนมือได้ ส่วนทรัพยสิทธิจำนองไม่ได้ เพราะจดทะเบียนให้คนเดียว
สังหาริมทรัพย์บางประเภทจำนองได้ มีกฎหมายบังคับที่จะต้องจดทะเบียน เช่น สัตว์
พาหนะ(ถ้าไม่จดก็จำนำแทน) รถยนต์ เครื่องบิน เครื่องจักรขนาดใหญ่ ส่วนปืนต้องจด
ทะเบียนก็จริง แต่เปลี่ยนมือไม่ได้จึงจำนองไม่ได้
ม.714+702 ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนกับพนักงานเจ้าหน้าที่ถ้าไม่ทำตกเป็น
โมฆะ เมื่อตราไว้เป็นประกันการชำระหนี้ จึงเกิดสิทธิกับเจ้าหนี้เลยไม่จำเป็นต้องส่งมอบ
ทรัพย์ให้แก่ผู้รับจำนอง ผู้รับจำนองจะเป็นเจ้าหนี้มีหลักประกัน เจ้าหนี้มีบุริมสิทธิ) มี
สิทธิได้รับชำระหนี้ก่อนเจ้าหนี้สามัญ แม้กรรมสิทธิ์จะโอนไปยังบุคคลภายนอกแล้วก็ตาม
สิทธิจำนองย่อมตามติดตามไปด้วย
ม.704 ต้องระบุทรัพย์สินที่จำนองอย่างชัดแจ้ง และถ้าไม่มีตัวทรัพย์นั้นอยู่แล้ว ไม่มี
ทรัพย์สินให้บังคับ(อันที่จดทะเบียนไว้หาย) จำนองย่อมระงับ
ม.705 เจ้าของกรรมสิทธิ์เท่านั้นที่เอาทรัพย์สินมาจำนองได้
เทปที่สี่ จํานองครอบเพียงใด
ม.718 719 720 721 ชุดเดียวกัน นาทีที่ 33:45 – 57:55
ม.719 – 721 เป็นข้อยกเว้น ม.718 หลักทั่วไป
=
ค่าประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ15:

ทรพย
ม.718 (บ้านที่ดินเป็นของคนเดียวกัน) จำนอง(ที่ดิน)ครอบไปถึงทรัพย์ที่ติดพันอยู่กับ
พย์สินซึ่งจำนอง(ที่ดิน) ก่อนที่จะมีการจำนอง เช่น ส่วนควบ (ไม้ยืนต้น สิ่งปลูกสร้าง
ถาวร) ผู้รับจำนองมีสิทธิเหนือทรัพย์ที่ติดพันอยู่กับทรัพย์สินซึ่งจำนอง เช่น วันที่ 10
มกรา 67 จํานองที่ดินหนึ่งแปลง มีบ้านอยู่บนที่ดินอยู่แล้ว ต่อให้ในสัญญาจำนองไม่เขียน
ถึงบ้าน สิทธิของผู้รับจํานองมีเหนือบ้านหลังนี้ด้วย สามารถบังคับที่ดินและบ้านขาย
ทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้ได้ทั้งหมด แต่ถ้าจำนองบ้านอย่างเดียวไม่ครอบไปถึงที่ดิน
แม้จะเป็นเจ้าของคนเดียวกันก็ตาม เพราะที่ดินไม่ใช่ทรัพย์ที่ติดพันอยู่กับบ้าน แต่
บ้านเป็นทรัพย์ที่ติดอยู่กับที่ดิน แล้วบ้านเป็นส่วนควบของที่ดิน แต่ที่ดินไม่ใช่ส่วน
ควบของบ้าน
แต่จำนองไม่ครอบไปถึงสุขภัณฑ์ ท่อประปา สายไฟฟ้า ที่ติดอยู่ในบ้าน
ม.719วรรคหนึ่ง (บ้านที่ดินเป็นของคนคนเดียวกัน) จำนองที่ดินไม่ครอบไปถึงเรือนโรง
ที่สร้างหลังจากวันที่จํานองที่ดิน
เช่น วันที่ 10 มกรา 67 จำนองที่ดินเปล่า ต่อมามีบ้านสร้างขึ้นมาหลังจากวันที่มีการจด
ทะเบียนจำนอง วันที่ 15 พฤษภา 67 บ้านหลังนี้เป็นบ้านของผู้จำนองเป็นคนปลูกสร้าง
หลังวันจำนองที่ดิน ฉะนั้นเมื่อบ้านปลูกสร้างหลังวันจำนอง จำนองจึงไม่ครอบไปถึง
บ้านหลังนิ่
เว้นแต่มีข้อความกล่าวไว้เฉพาะในสัญญา วาจาไม่ได้) ว่าให้ครอบไปถึงได้ ถ้ามี ผู้รับ
จำนองจะมีสิทธิเหนือที่ดินและบ้าน
ม.719วรรคสอง ถ้าไม่มีสิทธิ นั่นก็คือจำนองไม่ครอบไปถึง ให้ผู้รับจำนองขายเรือนโรง
นั้นไปกับที่ดินด้วยก็ได้ แต่จะได้รับชำระหนี้เฉพาะค่าที่ดิน ส่วนค่าบ้านคืนผู้จํานอง
เพราะผู้จํานองเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์
ม.720 (บ้านที่ดินเป็นของคนละคนกัน) จำนองเรือนโรงที่สร้างบนที่ดินของคนอื่น หรือ
จํานองที่ดินที่มีเรือนโรงของคนอื่นปลูกสร้างอยู่ ม.719 720 บังคับกับเรือนโรงเท่านั้น
ทําประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ16:

ไม่บังคับกับไม้ยืนต้น ฉะนั้นไม้ยืนต้นจะเข้าม.718 ต่อให้จะปลูกก่อนปลูกหลังก็ตาม
จํานองจะครอบถังไม้ยืนต้นอยู่แล้ว
เช่น เอจำนองบ้านของตน บนที่ดินของบี จำนองไม่ครอบไปถึงที่ดินนั้นด้วย สิทธิของ
ผู้รับจำนองมีแค่เหนือบ้าน ฉันใดกลับกันก็ฉันนั้น ถ้าจำนองที่ดินของบี ที่มีบ้านเอปลูก
สร้างอยู่ จํานองไม่ครอบถึงบ้านของเอเช่นเดียวกัน ผู้รับจํานองมีสิทธิเหนือทรัพย์ที่รับ
จำนองเท่านั้น โยงกับม.705 ไม่ใช่เจ้าของบ้านจะจำนองบ้านคนอื่นไม่ได้ ถ้าเกิดว่าบ้าน
มาหลังวันจำนอง เช่น บีจำนองที่ดินวันที่ 10 มกรา 67 ต่อมาเอสร้างบ้านวันที่ 15
พฤษภา 67 ใช้ม.719 ไม่ได้ ต้องใช้ม.720 ไม่ต้องสนใจว่าบ้านมาก่อนหรือหลัง เพราะ
เจ้าของที่ดินกับเจ้าของบ้านคนละคนกันยังไงก็ต้องเข้าเงื่อนไขของม.720
แล้วถ้าเอมาปลูกสร้างบ้านโดยไม่ได้รับความยินยอมของบี โดยที่ไม่รู้ บ้านเป็นส่วนควบ
ทันที กลายเป็นของเจ้าของที่ดินจะไม่เข้าม.720แล้ว ถ้าบ้านมาก่อนวันจำนองเข้าม
718 ถ้าบ้านมาหลังวันจำนองจะไปเข้าม.719 จะเข้าม.720 เมื่อบ้านหลังนี้สร้างโดยที่บี
อนุญาตให้เอสร้างเท่านั้น จึงจะถือว่าเป็นบ้านของคนอื่น พอเป็นบ้านของคนอื่นจะเอาม
719วรรคสอง มาใช้กับม.720 ไม่ได้ ผู้รับจำนองไม่มีสิทธิขายบ้านของเอ เพราะตนไม่ได้
มีสิทธิเหนือบ้านหลังนั้น จำนองสิ่งไหน ผู้รับจำนองมีสิทธิเฉพาะทรัพย์สินที่รับจำนองไว้
เท่านั้น
ม.721 จำนองไม่ครอบถึงดอกผลซึ่งจำนอง เว้นแต่ผู้จำนองได้บอกล่าวว่าตนจำนงจะ
บังคับจํานอง จะเป็นดอกผลที่เอาไปชำระหนี้ให้แก่ผู้รับจำนองได้ ตนต้องบอกกล่าวว่าจะ
บังคับจำนองก่อน
บ
เช่น หนี้ถึงกำหนดชำระวันที่ 10 มกรา 68 เมื่อลูกหนี้ผิดนัด ในวันที่ 11 มกรา 68 ดอก
ผลที่เกิดขึ้นยังไม่เป็นของผู้รับจำนอง ถ้าผู้รับจำนองบอกกล่าววันที่ 10 สิงหา 68 ดอก
ผลที่เกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 10 สิงหา 68 จึงจะเป็นดอกผลที่ผู้รับจำนองนำมาชำระหนี้ได้ ถ้า
บ้านออกให้เช่า มีการจ่ายค่าเช่ามาก่อนวันที่ 10 มกรา 68 จ่ายมาเรื่อย ๆ รอบจ่ายวันที่
5 ของทุกเดือน ค่าเช่ายังเป็นของผู้จำนอง ถ้าบอกกล่าว 10 สิงหา 68 ค่าเช่าจะเป็นของ
ผู้รับจำนอง ตั้งแต่วันที่ 5 กันยา 68 เป็นต้นไป
ค่าประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ17:

โดยดอกผลต้องเกิดขึ้นมาจากทรัพย์สินที่จำนองด้วย เช่น ม.718 จำนองแค่ที่ดิน โดยเอา
บ้านออกให้เช่า ซึ่งบ้านเป็นส่วนควบของที่ดิน จำนองย่อมครอบไปถึง เมื่อมีการบอก
กล่าวบังคับจำนอง ผู้รับจำนองมีสิทธิในดอกผลนิตินัย (ค่าเช่า)
ม.719 เช่น บ้านสร้างหลังวันจำนอง จำนองแค่ที่ดิน โดยเอาบ้านออกให้เช่า จำนองไม่
ครอบถึงบ้าน เมื่อมีการบอกกล่าวบังคับจำนอง ผู้รับจำนองมีไม่มีสิทธิในดอกผลนิตินัย
(ค่าเช่า) เว้นแต่มีข้อสัญญาว่าให้จํานองครอบไปถึง ค่าเช่าตรงนี้จะเป็นทรัพย์สินที่จํานอง
ครอบไปถึง
ม.720 เช่น บีจำนองที่ดิน เอสร้างบ้านบนที่ดินบีแล้วออกให้เช่า จำนองครอบไปไม่ถึง
บ้าน จำนองไม่มีวันครอบถึงดอกผลตรงนี้ แต่ถ้าเอจำนองบ้านในที่ดินของปี ค่าเช่าจะ
เป็นดอกผลนิตินัยที่เกิดจากทรัพย์สินที่จํานอง เมื่อบอกกล่าวบังคับจํานอง ผู้รับจำนองมี
สิทธิในดอกผลนิตินัย (ค่าเช่า)
ม.723 นาทีที่ 1:52:12 - 2:06:28 เกิดขึ้นได้สองกรณี
1. ทรัพย์สินซึ่งจำนองหนึ่งสิ่ง บุบสลาย (แค่พังไม่ได้หาย)
2. ทรัพย์สินซึ่งจำนองหลายสิ่ง บางสิ่งสูญหาย หรือบุบสลาย และยังมีทรัพย์สิน
เหลืออยู่ แต่ไม่พอประกันหนี้ แต่ถ้าไม่มีอะไรเหลือเลย เป็นกรณีที่จำนองระงับ
ให้ผู้รับจำนองบังคับจำนองเสียในทันทีก็ได้ ถึงแม้ว่าหนี้ยังไม่ถึงกำหนดก็ตาม แต่จะ
บังคับจํานองไม่ได้ถ้าไม่ใช่ความผิดของผู้จำนอง และผู้จำนองเสนอจะจำนอง
ทรัพย์สินอื่นแทน หรือเสนอซ่อมแซม หมายความว่า ความเสียหายไม่ได้เกิดจาก
ความผิดของผู้จํานอง เมื่อผู้จํานองเสนอ ผู้รับจํานองต้องรับคําเสนอนั้น จะฟ้อง
บังคับจำนองทันทีเลยไม่ได้ เช่น ผู้รับจำนองกับลูกหนี้มีหนี้เงินกู้หนึ่งล้าน หนี้ถึง
กำหนด 10 มกรา 69 ผู้จำนองเอาที่ดินและบ้านมาจำนอง ต่อมาวันที่ 10 สิงหา 68
บ้านไฟไหม้(ไม่ใช่ความผิดผู้จำนอง) ที่ดินเหลือหกแสน ผู้รับจำนองจะบังคับจำนอง
ทันทีได้เลยในวันนั้นแล้วดูว่าผู้จำนองเสนออะไรไหม ถ้าเสนอ จะยังบังคับจำนองใน
วันที่ 10 สิงหา 68 ไม่ได้ จะบังคับจำนองได้วันที่ 10 มกรา 69 ถ้าไม่เสนอจะบังคับ
จำนองได้วันที่ 10 สิงหา 68 และหนี้เงินกู้ถึงกำหนดชำระทันทีเช่นกัน
ทําประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ18:

ถ้าเป็นความผิดผู้จํานองทําบ้านไฟไหม้ จงใจหรือประมาทเลินเล่อก็ได้ ให้สิทธิ
ผู้รับจํานองบังคับจํานองทันทีได้เลยไม่ต้องมาทำข้อเสนอตรงนี้ แต่ถ้าไม่ใช้
ความผิดของผู้จำนอง เช่น ภัยพิบัติ ฟ้าผ่า ผู้จำนองสามารถเสนอไม่ให้มีการบังคับ
จำนองทันทีได้ เช่น เสียหายไปสี่แสน ต้องเสนอทรัพย์สินอื่นมาจำนองไม่น้อยกว่าสี่
แสน หรือเสนอจํานําก็ได้ อย่างไรก็ตามแม้เสนอไปแล้วจะยังไม่ผูกพันผู้รับจํานอง
จนกว่าจะได้ไปจดทะเบียนกับพนักงานเจ้าหน้าที่ ถ้าไม่จดจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้กับ
บุคคลภายนอกผู้ซื้อทรัพย์โดยสุจริตไม่ได้
เสนอซ่อมแซมแก้ไขก็ได้ในเวลาอันสมควรแก่เหตุ ดูว่าปกติแล้วใช้เวลาซ่อมแซมนาน
แค่ไหน และดูว่าหนี้ถึงกำหนดชำระเมื่อไหร่ อย่างน้อยไม่ควรเกินวันที่มีการชำระหนี้
ถ้าเกิดว่าไม่ใช่ความผิดของผู้จำนองแล้วผู้จำนองไม่เสนอซ่อมแซม ก็ย้อนกลับไปผู้รับ
จำนองบังคับจำนองได้ทันที ไม่ใช่ว่าพอไม่ใช่ความผิดแล้วจบ ผู้จำนองต้องเสนอ
ทรัพย์สินอื่นหรือเสนอซ่อมแซมด้วย
การบังคับจำนองมี 3 แบบ
1. ม.728 ฟ้องยึดทรัพย์สินออกขายทอดตลาด
2. ม.729 ฟ้องเอาทรัพย์สินจำนองหลุด
3. ม.729/1 ไม่ฟ้อง แต่ทำหนังสือยินยอมให้มีการขายทอดตลาด
ตกลงแตกต่างจาก 3 วิธีการนี้ได้ตามม. 711 ถ้าเป็นข้อตกลงที่ตกลงกันหลังหนี้ถึง
กําหนด าระ จะกําหนดกันก่อนหนี้ถึงกำหนดชำระไม่ได้ ไม่สมบูรณ์ก็ต้องกลับไปใช้
วิธีใดวิธีหนึ่งในสามวิธีนี้
ม.728วรรคหนึ่ง นาทีที่ 2:27:44
1. ผู้จํานองเป็นลูกหนี้
2:48:52
2. ผู้จำนองสามารถเข้าชำระหนี้ได้เมื่อหนี้ถึงกำหนดชำระ ถ้าไม่ชำระ คือผิดนัดแล้ว
3. ผู้รับจำนองอยากจะบังคับจำนอง
ทําประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ19:

4. ต้องมีหนังสือบอกกล่าวลูกหนี้ให้ชำระหนี้ภายในเวลาไม่น้อยกว่าหกสิบวัน นับ
แต่วันที่ลูกหนี้ได้รับคำบอกกล่าวนั้น ไม่ได้นับตั้งแต่วันส่ง
5. ถ้าลูกหนี้ละเลยไม่ชำระหนี้
6. ผู้รับจำนองฟ้องคดีต่อศาล เพื่อให้สั่งยึดทรัพย์สินซึ่งจำนองออกขายทอดตลาดก็
ได้ ไม่ได้บังคับว่าต้องฟ้องในฐานะของผู้รับจำนอง สามารถฟ้องลูกหนี้ในฐานะ
เจ้าหนี้สามัญได้ (ฟ้องตามหนี้ประธานได้) เพราะมี ม.733 เข้ามา
7. ถ้าฟ้องบังคับจำนอง ตามม.733 เงินขาดเท่าไหร่ลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดในส่วนที่ขาด
(ยกเว้นมีการตกลงกัน) เช่น มีหนี้ประธานห้าแสน ฟ้องบังคับที่ดินได้เงินสามแสน
เรียกสองแสนจากลูกหนี้อีกไม่ได้ ลูกหนี้หลุดพ้นความรับผิดทันที
ถ้าบอกกล่าวไม่ชอบ เช่น มีหนังสือบอกกล่าวลูกหนี้ให้ชำระหนี้หกสิบวันนับตั้งแต่วันส่ง
คำบอกกล่าว ถ้าลูกหนี้ไม่จ่ายยังไม่ถือว่าลูกหนี้ละเลย เพราะบอกกล่าวไม่ชอบ สิทธิฟ้อง
คดีจึงยังไม่เกิด เพราะสิทธิฟ้องคดีจะเกิดเมื่อต่อเมื่อลูกหนี้ละเลยไม่ชำระหนี้ตามการ
บอกกล่าวที่ชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น
ม.728วรรคสอง
1. ผู้จํานองเป็นบุคคลภายนอก
2. ต้องทำตามวรรคหนึ่งด้วย
3. ผู้รับจำนองต้องส่งหนังสือบอกกล่าวให้ผู้จำนองภายในสิบห้าวัน นับแต่วันส่ง
หนังสือแจ้งให้ลูกหนี้ชำระหนี้ ส่งหนังสือแจ้งลูกหนี้วันไหน มีเวลาส่งอีกสิบห้าวัน
ในการที่จะบอกกล่าวให้ผู้จำนองที่เป็นบุคคลภายนอกทราบว่า ณ เวลานี้ลูกหนี้
ผิดนัด าระหนี้แล้ว
4. ถ้าไม่บอกภายในสิบห้าวัน ทำให้ผู้จำนองหลุดพ้นจากความรับผิดในส่วนของ
ดอกเบี้ย ค่าสินไหม ค่าภาระติดพัน หลังพ้นกำหนดสิบห้าวัน ไม่ได้หลุดพ้นในหนี้
ทั้งหมด
สิบห้าวันไม่ได้นับแต่วันที่ผิดนัด การมีหนังสือบอกกล่าวไปยังลูกหนี้จะมีเมื่อไหร่ก็ได้หลัง
หนี้ถึงกำหนดชำระ เช่น หนี้ถึงกำหนดชำระวันที่ 10 มกรา 68 แต่ส่งหนังสือบอกกล่าว
ทําประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ20:

ลูกหนี้ในวันที่ 10 กรกฎาคม 68 ต้องให้เวลาลูกหนี้ไม่น้อยกว่าหกสิบวัน ต้องไม่เร็วกว่า
วันที่ 10 กันยา 68 และเวลาสิบห้าวันจะเริ่มนับในวันที่ 11 กรกฎาคม 68 จนถึงวันที่ 25
กรกฎาคม 68 (จริง ๆ ส่งหนังสือได้เลยตั้งแต่วันที่ 10 กรกฎาคม 68) ถ้าไม่บอกกล่าว
ภายในสิบห้าวัน ผู้จํานองรับผิดดอกเบี้ย ค่าสินไหม ค่าภาระติดพัน ภายในสิบห้าวันนี้
เท่านั้น หลังจากนั้นไม่ต้องรับผิดในส่วนนี้แล้ว คือ ค่าอุปกรณ์ที่เกิดขึ้นในวันที่ 26
กรกฎาคม 68 เป็นต้นไป ไม่ต้องรับผิด
แต่วรรคสองตรงนี้ไม่ใช่เงื่อนไขในการฟ้องคดี เป็นกรณีแค่เอามาคำนวณว่าท้ายที่สุดผู้
จํานองที่เป็นบุคคลภายนอกต้องรับผิดแค่ไหน แต่จะไม่ใช้กับผู้จำนองที่เป็นลูกหนี้ เพราะ
ลูกหนี้ต้องรับผิดเต็มจํานวนไป ไม่มีกรณีที่หลุดพ้นความรับผิด
สัญญาจำนองไม่มีอายุความ สิทธิจำนองจะยังติดตามไปอยู่ตราบใดที่ยังไม่ได้รับ
ชำาระหนี้จากที่ดินแปลงนี้ ยังมีสถานะเป็นผู้รับจํานองอยู่ และผู้รับจํานองคนใดจด
ทะเบียนจำนองก่อน ย่อมได้รับสิทธิชำระหนี้ก่อนผู้รับจำนองคนหลัง
ม.729 นาทีที่ 2:48:53 – 3:06:15
ในการบังคับจำนองตามม. 728 ตามวรรคหนึ่งที่ต้องมีการส่งหนังสือบอกกล่าวแก่
ลูกหนี้ก็ต้องทำ ถ้ามีผู้จำนองเป็นบุคคลภายนอกก็ต้องทำตามวรรคสองด้วย ต่างกันตรงที่
เมื่อลูกหนี้ละเลย ผู้รับจำนองจะฟ้องขอเอาทรัพย์จำนองหลุดได้ ทุกอย่างเหมือนม.728
ต่างที่คำขอ โดยมีเงื่อนไขที่ผู้รับจำนองต้องพิสูจน์ให้ได้ ถ้าพิสูจน์ไม่ได้ ศาลจะไม่
พิพากษาให้บังคับเอาทรัพย์จำนองหลุด
ต้องไม่มีจํานองรายอื่น หรือบุริมสิทธิอื่นที่จดทะเบียนไว้เหนือทรัพย์สินอันเดียวกัน
ในกรณีนี้ผู้รับจํานองต้องเป็นเจ้าหนี้มีบุริมสิทธิแค่คนเดียว เพราะทันทีที่โอนกรรมสิทธิ์ใน
ที่ดินให้กับผู้รับจำนอง ผู้รับจำนองรายอื่นจะไม่มีสิทธิ์ได้รับชำระหนี้ ถ้ามีผู้รับจำนอง
มากกว่าหนึ่ง ให้ย้อนกลับไปใช้ม.728 เท่านั้น
1. ทำตามม.728 ใช้วรรคตามแต่กรณี
ค้าประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ21:

2. (1) ลูกหนี้ขาดส่งดอกเบี้ยมาแล้วเป็นเวลาห้าปี ดูว่าสัญญาประธานระบุให้คิด
ดอกเบี้ยกันตั้งแต่เมื่อไหร่ นับตั้งแต่วันนั้น เช่น กําหนดให้มีการคิดดอกเบี้ยตั้งแต่
ต้นในวัน เริ่มนับตั้งแต่วันเลย หรือ ให้มีการจ่ายดอกเบี้ยในวันที่หนี้ถึงกำหนด
ชำระ โดยคิดดอกเบี้ยร้อยละสิบต่อปี หมายความว่าจะขาดส่งวันแรกคือ วันที่หนี้
ถึงกําหนดสาระ และถ้าสัญญาประธานไม่มีการกำาหนดเรื่องดอกเบี้ย ดอกเบี้ยจะ
เริ่มนับตั้งแต่วันที่ผิดนัดชำระหนี้ (ดอกเบี้ยผิดนัด) โดยระยะเวลาไม่จําเป็นต้อง
ติดต่อกัน ถ้ามีการจ่ายดอกเบี้ยบางส่วนจ่ายสองเดือนแรกยังไม่จ่ายต้นเงิน การ
ขาดส่งตรงนี้ไม่ได้เริ่มนับแต่วันที่ผิดนัด ต้องเริ่มนับเดือนที่สามที่เขาไม่ส่ง และ
3. (2) ผู้รับจํานองแสดงให้เป็นที่พอใจแก่ศาลว่า ราคาทรัพย์สินนั้นน้อยกว่าเงินที่ค้าง
ชำระ หมายความว่าต้องพิสูจน์ให้ศาลเชื่อว่า ราคาทรัพย์สินที่เอามาจำนองเป็น
ประกันการชำระหนี้ มันมีราคาน้อยกว่าเงินที่ค้างชำระ เช่น หนี้ประธานหนึ่งล้าน
บาท ราคาที่ดินต้องน้อยกว่าหนึ่งล้าน ถ้าพิสูจน์ไม่ได้ ศาลจะไม่พิพากษาเอา
ทรัพย์จำนองหลุด ถ้ายื่นแค่ม.729ศาลยกฟ้อง จึงต้องยื่นม.728 แทนเพื่อไม่ให้
ศาลยกฟ้องควบคู่ไปด้วย
4. ผู้รับจำนองฟ้องคดีเรียกเอาทรัพย์จำนองหลุด
ม.733 กรณีผู้จำนองเป็นลูกหนี้ชั้นต้น ต้องมีการบังคับจำนองตาม ม.729 ทรัพย์จำนอง
หลุด หรือ ม.728 729/1 บังคับขายทอดตลาด ถ้าได้เงินไม่พอชำระหนี้
ผู้จำนองเป็นลูกหนี้ชั้นต้นไม่ต้องรับผิดในส่วนที่ขาด (ยกเว้นม. 724) แต่
สามารถตกลงให้ลูกหนี้รับผิดในส่วนที่ขาดได้ตามม.151 ตามหลักกฎหมาย
เรื่องหนี้ คุณมีหนี้คุณต้องชำระหนี้
ม.727/1 กรณีผู้จำนองเป็นบุคคลภายนอก ใช้ตามม.728 729 729/1 ถ้าได้เงินไม่พอ
ชำระหนี้ กรณีนี้ใช้บังคับกับจำนำด้วยทั้งม.727/1,733
ผู้จํานองเป็นบุคคลภายนอกไม่ต้องรับผิดในหนี้เกินราคาทรัพย์สินที่จํานอง
(ยกเว้นม.724) ถ้ามีข้อตกลงให้รับผิดเกิน หรือให้เข้าเป็นผู้ค้ำประกันด้วย
ข้อตกลงนี้เป็นโมฆะ ยกเว้นเป็นผู้แทนนิติบุคคลเป็นผู้จำนองทำได้
ทําประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ22:

เทปที่ 6 จำนำ นาทีที่ 13:53 – 15:00
หลักการคล้ายจำนอง
เป็นเรื่องของการเอาทรัพย์สินมาประกันการชำระหนี้ ตามม.681
ใช้ทั้งในเรื่องของ ค้ำประกัน จํานอง จํานํา
ม.747 นาทีที่ 15:00 – 20:20
จํานํา ต้องเป็นสัญญาที่ผู้จํานําส่งมอบสังหาริมทรัพย์ (ตามม.703ได้) หรือสิทธิซึ่งมีตรา
สาร ให้กับผู้รับจํานํา เพื่อเป็นประกันการชำระหนี้ ไม่ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสืออะไร
ทั้งนั้นขอให้มีการส่งมอบเท่านั้นก็พอ สัญญาจํานําสามารถเกิดขึ้นได้อย่างสมบูรณ์แล้ว
เช่น ถ้าทำหลักฐานเป็นหนังสือว่า พอหนี้ถึงกำหนดชำระแล้วลูกหนี้ไม่ชำระหนี้ ผู้จำนำ
ตกลงจะส่งมอบรถคันนั้นให้ผู้รับจำนำเอาไปดำเนินการขายทอดตลาด ถือว่า ได้ทำ
หนังสือตกลงยอมที่จะส่งมอบในอนาคตเมื่อลูกหนี้ผิดนัด เราจะเห็นได้เลยว่าสัญญาจำนำ
ไม่เกิดขึ้น ผู้รับจึงจำนำไม่ใช่เจ้าหนี้มีหลักประกัน เพราะตามม.747 จะเกิดขึ้นเมื่อส่ง
มอบสังหาริมทรัพย์ให้กับผู้รับจำนำจริง ๆ แค่ตกลงด้วยวาจาหรือลายลักษณ์อักษร
สัญญาจํานําไม่เกิดขึ้น
โดยไม่ได้ส่งมอบกรรมสิทธิ์ แต่ส่งมอบการครอบครองไปให้ผู้รับจํานํายึดถือไว้เป็นประกัน
กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินซึ่งจำนำยังเป็นของผู้จำนำอยู่ เพราะในท้ายที่สุดต้องดูว่าลูกหนี้
ชำระหนี้ไหม ถ้าชำระ ผู้รับจำนำต้องคืนทรัพย์สินซึ่งจำนำให้แก่ผู้จำนำ ผู้จำนำและผู้รับ
จ่าน้าอาจตกลงให้บุคคลภายนอกเก็บรักษาทรัพย์สินซึ่งจํานําได้ตามม.749
ถ้าผู้จำนำเป็นบุคคลภายนอกเอาทรัพย์สินมาจำนำเป็นประกันการชำระหนี้ ผู้จำนำไม่
ต้องรับผิดเกินราคาทรัพย์สินที่เอามาจำนำตามม.727/1 และลูกหนี้ยังต้องรับผิดใน
ส่วนที่ขาดตามม.767วรรคสาม มีหนี้ต้องใช้หนี้เหมือนค่าประกัน)
แต่ถ้าผู้จํานําเป็นลูกหนี้อาจรับผิดเกินราคาทรัพย์สินอยู่ตามม.733
ค้าประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ23:

ม.760 นาทีที่ 1:55:24 – 2:06:20
เป็นกรณีที่ผู้รับจํานํา
=
1. เอาทรัพย์สินซึ่งจำนำออกใช้เอง หรือ
2. เอาทรัพย์สินซึ่งจํานําออกให้บุคคลภายนอกใช้ หรือ
3. เอาทรัพย์สิน งจํานําออกให้บุคคลภายนอกเก็บรักษา
ทำกรณีใดกรณีหนึ่งโดยที่ไม่ได้รับความยินยอมของผู้จำนำ ไม่ใช่ความยินยอมของ
ลูกหนี้ เพราะฉะนั้นถ้าผู้จำนำเป็นบุคคลภายนอก คุณต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของ
ทรัพย์ ถ้าไม่ได้รับความยินยอมจากเจ้าของทรัพย์ ผู้รับจำนำไม่อาจเอาไปใช้ได้ ถ้าทำจะ
ถือว่าผิดหน้าที่ (ใช้หลักการเดียวกันกับกฎหมายยืมใช้คงรูป) ผู้รับจํานําต้องรับผิดในการ
ทีทรัพย์นั้น
1. สูญหาย หรือ
2. บุบสลาย
แม้เป็นเหตุสุดวิสัยก็ตาม
เช่น ผู้รับจำนำเอารถของผู้จำนำขับออกไปที่ห้าง ไกลจากบ้านประมาณสามสิบนาที ถือ
ว่าเป็นการเอาออกใช้ไม่ใช่สงวน ปรากฏว่าห้างไฟไหม้ รถเสียหาย หรือ บุคคลภายนอก
ขับรถมาชนรถเสียหาย แม้ความผิดไม่ใช่ของผู้รับจํานําก็ต้องรับผิด เพราะฝ่าฝืนทําสิ่งใด
สิ่งหนึ่งในสามอย่างนั้น ผิดหน้าที่และไม่มีความยินยอมของผู้จำนำ
แม้จะหวังดีโดยเอาไปให้บุคคลภายนอกเก็บรักษาแทนก็ตาม ก็ต้องรับผิด เช่น จำนำ
แหวนเพชร กลัวขโมย เลยเอาไปให้ธนาคารเก็บรักษา เช่าตู้เซฟธนาคารโดยผู้จำนำมิได้
ยินยอมตามม.749 ปรากฏว่าขโมยขึ้น ผู้รับจำนำก็ต้องรับผิด ไม่ได้ดูเรื่องของเจตนา
หรือ จำนำช้าง ช้างป่วย ส่งข้างไปที่ปางช้างให้ช่วยดูแลอย่างใกล้ชิด แต่ไม่ได้ขอความ
ยินยอมจากผู้จํานํา
ค้าประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ24:

เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าถึงอย่างไรก็จะต้องเกิดเหตุนั้นอยู่ดี ไม่ว่าทรัพย์ซึ่งจำนำจะอยู่ที่ไหน
จะออกใช้หรือไม่ออกใช้ หรือกรณีอื่นๆหนึ่งในสาม ความสูญหายหรือความบุบสลายก็
ต้องเกิดขึ้นกับตัวทรัพย์อย่างแน่นอน ถ้าพิสูจน์ได้ผู้รับจํานําไม่ต้องรับผิด
เช่น จอดรถที่ห้าง ไฟไหม้รถ ต้องพิสูจน์ให้ได้ว่าต่อให้รถคันนั้นจอดอยู่ที่บ้านคุณ ไม่ได้
เอาออกใข้ไฟก็ต้องไหม้ จะอยู่ที่ไหนก็ต้องไหม้แน่นอน
ม.763 อายุความ นาทีที่ 2:16:26 – 2:26:11
ไม่ใช่อายุความตามสัญญาจํานํา เป็นอายุความเรียกค่าสินไหมทดแทนเฉพาะกรณีนี้
เท่านั้น จำนำจะมีอายุความต้องดูตามม.193/27 สามารถบังคับเอากับทรัพย์สินที่
จํานําได้ถึงแม้ว่าหนี้ที่ประกันจะขาดอายุความแล้วก็ตาม หลักเหมือนเรื่องจำนอง
จำนำไม่มีกำหนดอายุความตราบใดที่ยังมีทรัพย์ที่จำนำอยู่ให้บังคับ เช่น หนี้เงินกู้ห้า
แสน หนี้เงินกู้เกินสิบปีขาดอายุความแล้ว ถ้าฟ้องลูกหนี้ ลูกหนี้จะยกอายุความขึ้นต่อสู้
แต่ผู้รับจำนำยังสามารถเอาแหวนวงนี้ไปขายทอดตลาดได้ สัญญาจำนำไม่ขาดอายุความ
ต้องเรียกภายในกำหนดหกเดือน นับแต่วันที่ส่งคืนหรือขายทอดตลาดทรัพย์สินที่
จํานํา อายุความเริ่มนับตั้งแต่วันที่ส่งคืนหรือบังคับขายทอดตลาด โดยฟ้องเรียก
(1) ค่าสินไหมทดแทนเพื่อความบุบสลายเท่านั้นที่ผู้รับจำนำก่อให้เกิดความเสียหาย
เช่น ม.759 สงวนทรัพย์สินดังเช่นวิญญูชน ม.760 เอาทรัพย์สินออกใช้ ถ้าทรัพย์
สูญหายจะไม่ใช้อายุความหกเดือน ต้องใช้อายุความละเมิด
(2) ชดใช้ค่าใช้จ่ายเพื่อการบำารุงรักษาทรัพย์สิน งจํานํา เป็นกรณีที่ผู้รับจ่าน่าเรียกให้
ผู้จํานําจ่ายตามม.762 ผู้จํานําต้องจ่าย ถ้าไม่ได้ตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น)
เช่น คืนวัวไปแล้ว ยังมีค่าอาหารวัวอยู่ หรือบังคับขายทอดตลาด
(3) ค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายแก่ผู้รับจำนำ เพราะความชำรุดของทรัพย์สิน
ซึ่งจำนำไม่เห็นประจักษ์
ทําประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ25:

เช่น เอาวัวมาจํานํา วัวติดเชื้อ เชื้อระบาดไปยังวัวตัวอื่น ๆ ของผู้รับจำนำ ผู้รับ
จำนำต้องเสียค่าหมอค่ายา ต้องเรียกเอาค่ารักษาวัวตัวอื่น ๆ จากผู้จำนำ
เพราะฉะนั้นถ้าไม่อยู่ใน3กรณีนี้ จะใช้อายุความทั่วไปในการเรียกค่าสินไหมทดแทน
ม.764 กระบวนการบังคับจำนำ นาทีที่ 2:26:11
_
2:35:15
ในการบังคับจํานํา ทรัพย์สินอยู่ในความครอบครองของผู้รับจํานําจึงไม่ต้องมีการฟ้อง
คดีต่อศาลดังเช่นการบังคับจำนอง
1. เมื่อจะบังคับจำนำ
2. ต้องมีการบอกกล่าวเป็นหนังสือไปยังลูกหนี้ให้ชำระหนี้ภายในเวลาอันสมควร ให้
เวลาที่วันก็ได้ตามสมควร โดยกำหนดในคำบอกกล่าว
3. ถ้าลูกหนี้ละเลย
4. ผู้รับจำนำเอาทรัพย์สินออกขายได้ แต่ต้องขายทอดตลาดเท่านั้น จะขายให้
นายก, นายข.ไม่ได้
5. ผู้รับจำนำต้องมีจดหมายบอกกล่าวไปยังผู้จำนำ บอกเวลาและสถานที่ซึ่งจะขาย
ทอดตลาด โดยผู้จำนำอาจเป็นลูกหนี้หรือบุคคลภายนอกก็ได้ แต่ถ้าไม่มีการบอก
กล่าวตามวรรคหนึ่ง หรือวรรคสามตรงนี้ก็ยังสามารถเข้าสู่กระบวนการขาย
ทอดตลาดได้ เพราะตามม.765 ถ้าบอกกล่าวไม่ได้ จะขายทอดตลาดได้เมื่อหนี้
ค้างชำระมาเกินหนึ่งเดือนแล้ว ซึ่งต่างจากการบังคับจำนองที่ต้องมีการบอกกล่าว
มิเช่นนั้น สิทธิในการฟ้องคดีจะยังไม่เกิด
แต่ถ้ามีความเสียหายเกิดขึ้นเมื่อไม่มีการบอกกล่าว ผู้รับจำนำต้องรับผิดต่อผู้จำนำ ที่
ให้บอกกล่าวเวลาและสถานที่ขายทอดตลาดแก่ผู้จำนำ เพื่อที่จะให้ผู้จำนำอาจเข้ามา
สู้ราคา หรืออาจแต่งคนเข้ามาสู้ราคา ถ้าผู้จำนำไม่รู้ อาจจะได้รับความเสียหายใน
เรื่องของโอกาสที่เขาจะได้รับเงินบางส่วนจากการขายทอดตลาดทรัพย์สินซึ่งจำนำคืน
มาให้เขาไม่ได้ ถ้าผู้จำนำพิสูจน์ได้ ผู้รับจำนำอาจจะต้องรับผิด เพราะไม่ทำตามหน้าที่
ที่กฏหมายบอกให้ทํา
ค้าประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ26:

ม.767วรรคสอง ต่างจากจำนองตรงที่ว่า ได้เงินน้อยกว่าเงินที่ค้างชำระ ผู้จำนำเป็น
ลูกหนี้ชั้นต้นยังต้องรับผิดในส่วนที่ขาด แต่ถ้าผู้จํานําเป็นบุคคลภายนอก ไม่ต้องรับ
ผิดเกินราคาทรัพย์สินตามม.727/1
ม.769 จำนำระงับ นาทีที่ 2:42:55 – 2:49:30
จำนำระงับสิ้นไป2กรณี
1. เหมือนในเรื่องของจำนอง หมายความว่า หนี้ที่จำนำเป็นประกันระงับเพราะ
เหตุไม่ใช่อายุความ ฉะนั้นอายุความไม่ทำให้หนี้จำนำระงับ ยังสามารถ
บังคับจํานําได้อยู่
2. ผู้รับจำนำยอมให้ทรัพย์สินซึ่งจำนำกลับคืนสู่ความครอบครองของผู้จำนำ ต้อง
ยอมคืนด้วยความสมัครใจ
ไม่สมัครใจยอมคืน เช่น ทำเอกสารปลอมว่าลูกหนี้ชำระหนี้ให้กับเจ้าหนี้แล้ว
เอาไปยื่นให้กับลูกน้องของเจ้าหนี้ที่จะเอาทรัพย์ที่จำนำไว้คืน ลูกน้องเข้าใจว่า
มีการชำระหนี้แล้วจริงจึงยอมส่งมอบทรัพย์ให้ จะเห็นได้ว่าจำนำไม่ระงับ
ถ้าเกิดว่าทําสัญญาแบบอื่นขึ้นมา เช่น สัญญายืม ให้ยืมทีวี เอาทีวีมาจำนำ ผู้
จำนำขอยืมทีวีจากผู้รับจำนำ จำนำระงับเพราะมีการส่งมอบทรัพย์สินซึ่งให้ยืม
โดยยอมให้ทรัพย์สินนั้นกลับคืนสู่การครอบครองของผู้จำนำ ต่อให้มีการเอา
มาคืนในวันถัดไปก็ตาม จำนำก็ไม่กลับคืนมา ต้องแสดงเจตนาตามม ม.747ใหม่
อีกครั้ง หรือ สัญญาเช่า ก็ต้องมีการส่งมอบการครอบครอง หรือ ไม่เช่าเอง ให้
ภรรยามาเช่าแทน ส่งมอบการครอบครองให้ภรรยา หรือสัญญาฝากทรัพย์
จำนำระงับเช่นเดียวกัน
ค่าประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU

ページ27:

ความรับผิด
เรื่อง
ค้ำประกัน
ความรับผิดในส่วนที่ขาด
ลูกหนี้ชั้นต้น บุคคลภายนอก
✓
X
จำนอง
Xv
X
จํานํา
V
X
หมายเหตุคำอธิบาย
ค้ำประกัน เมื่อผู้ค้ำประกันชำระหนี้ไม่ครบ ลูกหนี้ชั้นต้นต้องรับผิดในส่วนที่ขาดตาม
ม.685
จํานอง ผู้จํานองเป็นลูกหนี้ชั้นต้นไม่ต้องรับผิดในส่วนที่ขาดตามม.733 แต่อาจรับผิดใน
ส่วนที่ขาดได้ ตามม.151 เพื่อมายกเว้นม.733
ถ้าผู้จำนองเป็นบุคคลภายนอก ไม่ต้องรับผิดเกินราคาทรัพย์สินที่จำนองตามม.727/1
จำนำ ผู้จำนำเป็นลูกหนี้ชั้นต้นต้องรับผิดในส่วนที่ขาด
ถ้าผู้จำนำเป็นบุคคลภายนอก ไม่ต้องรับผิดเกินราคาทรัพย์สินที่จำนำตามม.727/1
ข้อสังเกต ในกรณีของค้ำประกันและจำนำ ลูกหนี้ชั้นต้นยังคงต้องรับผิดในส่วนที่ขาด
และผู้จำนองหรือผู้จำนำซึ่งเป็นบุคคลภายนอกก็ไม่ต้องรับผิดเกินราคาทรัพย์สินที่นำมา
ประกัน ถ้ามีข้อตกลงให้รับผิดเกิน ตกเป็นโมฆะ
ค่าประกัน จํานอง จํานํา
IG: STUDYGRAM_PUU